Category Αναδημοσιεύσεις

Το Κίνημα των Πλατειών και οι δυσκολίες της δημιουργίας ενός δημοκρατικού κινήματος

Το αίτημα για πολιτειακή αλλαγή και δημοκρατικούς θεσμούς, για να ριζώσει και να γίνει πολιτικό με την ευρύτερη δυνατή έννοια, θα πρέπει να ενσαρκωθεί σε δράσεις και αγώνες που αφορούν κάθε είδος και επίπεδο κοινωνικοποίησης των ανθρώπων: από τις εργασιακές σχέσεις και τον τρόπο παραγωγής και κατανάλωσης αγαθών μέχρι τις διαδικασίες μόρφωσης, δημιουργίας τέχνης, επαφής με το περιβάλλον και τη φύση ή οποιαδήποτε άλλη συλλογική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου. Είναι καιρός να υπερβούν οι άνθρωποι την κλαδική και συντεχνιακή συνείδηση και πολιτική κουλτούρα, θέτοντας αιτήματα καθολικής ισχύος και εμβέλειας. Το Κίνημα των Πλατειών ήταν ένα πρώτο και ουσιαστικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Αλληλέγγυα οικονομία, δημιουργικές αντιστάσεις, άμεση δημοκρατία – Για μια προεικονιστική realpolitik

Με τον όρο Δημιουργικές Αντιστάσεις δεν αναφερόμαστε γενικώς και αορίστως σε ευφάνταστους τρόπους διαμαρτυρίας ή αποκλειστικά σε εγχειρήματα αλληλέγγυας οικονομίας. Αναφερόμαστε συγκεκριμένα σε έναν ιδιαίτερο τύπο κοινωνικοπολιτικής δράσης που από τη μία ενδιαφέρεται για μιαν ορθή κατανόηση της δομής του υπό εξέταση ζητήματος/προβλήματος και της τρέχουσας συγκυρίας και από την άλλη δημιουργεί περισσότερες ευκαιρίες για τους ανθρώπους ώστε να επιλέξουν μια πιο αυτόνομη ζωή. Είναι τα ενδιάμεσα όχι-αιτήματα/προγράμματα, αλλά έμπρακτα παραδείγματα που προσπαθούν να γεφυρώσουν το χάσμα του καθημερινού αγώνα με τον ελευθεριακό σοσιαλισμό σύμφωνα με το μότο: «Χτίζοντας, θα γκρεμίσουμε».

Η «δικτατορία» του πασοκαριάτου

Για να απελευθερωθεί η ανθρωπότητα από τη λανθασμένη μαρξιστική ιδέα της «δικτατορίας του προλεταριάτου», πέρασαν 150 έτη. Πότε θα απαλλαγεί η νεοελληνική κοινωνία από την ολέθρια «δικτατορία» του πασοκαριάτου; Εάν δεν απαλλαγεί και συνεχισθεί η «δικτατορία» του, έστω με αριστερή μορφή, δεν θα γίνει και η απαγκίστρωση από την παρακμή και τη χρεοκοπία. Ο μόνος τρόπος για τη επίτευξη της απαλλαγής είναι, με αφύπνιση της κοινωνίας, να γίνουν ριζικές δομικές και θεσμικές αλλαγές για να απαλειφθούν οι «τόποι» από τους οποίους το πασοκαριάτο αντλεί τη νοσηρή του δύναμη, δηλαδή οι ιδεολογίες του εθνικισμού και της αντιπροσώπευσης, η κομματοκρατία, ο προοδευτισμός, ο κρατισμός, το πελατειακό καθεστώς, η διαπλοκή και η απουσία ελέγχου της εξουσίας.

Σχολείο: 12 χρόνια φυλακή – μια συζήτηση με τη Νέλλη Ψαρρού

Μέσα στον καπιταλισμό υπάρχουν πάντοτε νησίδες. Και ενίοτε αυτές οι νησίδες γίνονται νησιά και αναγκάζουν το σύστημα να εμπλουτιστεί, ας πούμε, πιο δημοκρατικά. Αλλά αυτά τα εγχειρήματα αν δεν τα αγκαλιάσει μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας, είναι αναγκασμένα να παραμείνουν μεμονωμένα εγχειρήματα. Και τότε δεν θα μπορέσουν καν να σταθούν, γιατί θα υπάρξει πολύ σκληρή καταστολή. Τα γνωρίζω αυτά τα εγχειρήματα που λες. Και εδώ και στο Βόλο και στην Κρήτη. Μπορούν να εφαρμοστούν – και πάλι όχι με πλήρη νομιμότητα – μέχρι τα έξι χρόνια. Από τα έξι χρόνια και μετά, ο νόμος είναι αμείλικτος, δε σου επιτρέπει να μην πας το παιδί στην πρώτη δημοτικού. Εκεί έρχεται η καταστολή. Ο μόνος τρόπος, λοιπόν, για να μπορέσει να λειτουργήσει κάτι τέτοιο κατά τόπους, είναι να αποτελεί αίτημα της κοινωνίας, να το στήσει και να το στηρίξει η ίδια η κοινωνία απέναντι στην καταστολή. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος.

Τι είδους πόλη είναι αυτή που απαγορεύει βιβλία;

Την περασμένη εβδομάδα, κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας Απαγορευμένων Βιβλίων της Ένωσης Αμερικανικών Βιβλιοθηκών, έμαθα ότι μια ομάδα γονέων άσκησε πίεση στο δημόσιο σχολείο στο οποίο είχα φοιτήσει, στο Τέξας, για την κατάργηση όχι ενός, αλλά επτά βιβλίων από τις εγκεκριμένες λίστες ανάγνωσης. Το γεγονός δεν μου προκάλεσε έκπληξη. Το Highland Park High School βρίσκεται ίσως στην καλύτερη σχολική περιφέρεια της πολιτείας, εξυπηρετεί μια συντηρητική κοινότητα 31.000 κατοίκων, με δύο μικρές πόλεις που ασχολούνται με το ποδόσφαιρο και την προσευχή και των οποίων ο πληθυσμός είναι κατά 99% λευκοί…

Φαντασία και λόγος στον Κορνήλιο Καστοριάδη

Η αντιμετώπιση του Κορνήλιου Καστοριάδη από την ελληνική διανόηση και δή την αριστερή δεν είναι από τις πιο ευτυχείς, κυμαίνεται απο την διαστρεβλωτική έως την δογματική απόρριψη. Ήδη ο Πουλαντζάς και ο Μπασάκος τον απέρριπταν χωρίς ανάλυση και επιχειρήματα, ο μεν πρώτος ως «ιρρασιοναλιστή», ο δε δεύτερος διότι «καταδικάζει τον λόγο και θέλει την ολοσχερή εξαφάνιση κάθε δυνατότητας κριτικής»[1]. Στον ίδιο περίπου δρόμο βαδίζει και ο Κοσμάς Ψυχοπαίδης (εφεξής ΚΨ), ο οποίος εντάσσει τον Καστοριάδη στην «ανορθολογική σκέψη». Στο κείμενό του με τίτλο «Το ανορθολογικό στοιχείο στην ελληνική θεωρητική σκέψη»[2], σκοπό έχει, όπως ο ίδιος ο ΚΨ γράφει, την «σκιαγράφηση ορισμένων μορφών της ανορθολογικής σκέψης στη χώρα μας», και «να δείξει μερικές από τις εσωτερικές αντινομίες που περιέχουν οι κατασκευές της ανορθολογικής σκέψης…

Οι διαμάχες της CNT-FAI, και ο ρόλος των σταλινικών και ρεπουμπλικανικών δυνάμεων στην αντεπανάσταση. Μία συνέντευξη του José Peirats στον Josep Alemany

Ένα ολοκληρωμένο αντίγραφο μίας συνέντευξης του 1977 με τον José Peirats, στην οποία ο Ισπανός ιστορικός και πρώην μαχητής της CNT και της FAI αναπολεί τη νεότητα του και συζητάει πολλές από τις διαμάχες που μάστισαν τη CNT πριν και κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, συμπεριλαμβάνοντας και την επιρροή της Ρωσικής Επανάστασης, την αποστολή του Angel Pestaña στη Ρωσία το 1920, την εξέγερση της Αστουρίας τον Οκτώβρη του 1934, την πολιτική συνεργασίας της CNT με την κυβέρνηση κατά τη διάρκεια του πολέμου, και το ρόλο των Σταλινικών στην αντεπανάσταση του ρεπουμπλικανικού κυβερνητικού συνασπισμού ενάντια στα επιτεύγματα της αναρχικής επανάστασης του Ιούλη του 1936.

Ένα Αλλιώτικο Σχολείο

Το εγχείρημα ουσιαστικά ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2012 στην αυτο-οργανωμένη κατασκήνωση για παιδιά και μεγάλους στο φυτώριο Φλαμουριου. Εκεί συναντηθήκαμε κόσμος από τη Θεσσαλονίκη , το Βόλο, την Κέρκυρα και την Κρήτη με κοινή επιθυμία να οργανώσουμε ένα περιβάλλον ελεύθερης αλληλεπίδρασης και να μοιραστούμε προβληματισμούς και εμπειρίες πάνω σε ζητήματα μάθησης. Σε εκείνη την κατασκήνωση ήταν μαζί μας μια παιδαγωγός από ένα ελεύθερο σχολειό στο Αλικάντε στην Ισπανία και μας έκανε μια μικρή παρουσίαση του πώς μπορεί να λειτουργήσει ένα τέτοιο σχολειό…

Δημοκρατία και απομεγέθυνση

Ακόμη ένας όρος έχει μεταφρασθεί ατυχώς στα ελληνικά, ό όρος décroissance (degrowth) ως «αποανάπτυξη», ενώ το σωστό θα ήταν απομεγέθυνση. Ο όρος «ανάπτυξη» αποδίδει συνήθως τον όρο développement (development). Όμως η μεγάλη σύγχυση δεν είναι τόσο στον όρο όσο στη χρήση του περιεχομένου του και στη σχετική συζήτηση για το πολιτικό πλαίσιο εντός του οποίου μπορεί να υπάρξει η οικονομική απομεγέθυνση. Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά, στηριζόμενοι στις θέσεις ενός θεωρητικού της απομεγέθυνσης, του Serge Latouche.

Το φαινόμενο του λαϊκισμού ως πολιτικό φαντασιακό της νεοελληνικής κοινωνίας (μέρος δεύτερο)

Συστατικό στοιχείο του νεοελληνικού ναρκισσισμού και της λαϊκίστικης ρητορείας που ανασυγκροτεί αυτό το στοιχείο στον κοινωνικο-πολιτικό χώρο είναι η θυματικότητα. Όπως πολύ σωστά επισημαίνει ο Άκης Γαβριηλίδης, ο θυματικός εθνικισμός για την ελληνική περίπτωση, συνιστά την απαραίτητη προϋπόθεση για την ενότητα του έθνους[22]. Η συνεχής επίκληση εξωτερικών εχθρών ή παρεμβάσεων των Μεγάλων Δυνάμεων, «διεθνών τοκογλύφων», του ΔΝΤ και της ΕΕ, του Κίσσινγκερ, των «εβραίων» και κάθε λογής συνομωσιολογίας, λειτουργεί αποκλειστικά ως η επιβεβαίωση πως ένας πραγματικά ετερόκλητος πληθυσμός όπως ο ελληνικός συνιστά μια συνεκτική ολότητα (δηλαδή είναι έθνος/λαός)…