Tag Καστοριάδης

Προοπτικές ανανέωσης και διεύρυνσης του Δημοκρατικού Εγχειρήματος

Το παρόν κείμενο αποτελεί μια προσπάθεια* προσέγγισης των προοπτικών για ανανέωση και διεύρυνση του αιτήματος των πολιτών για άμεση συμμετοχή στη λήψη των αποφάσεων, τη θέσπιση και την εφαρμογή των νόμων. Η εμπειρία του πρόσφατου παρελθόντος – όπως αυτή διαμορφώθηκε και μέσα από της πλατείες των αγανακτισμένων του 2011 – είναι πολύτιμη και μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο σύμβουλο για την αποφυγή ατομικών/συλλογικών σφαλμάτων και παραλείψεων.

Οι εκλογές σε συνθήκες μετακοινοβουλευτισμού

Πάλι η κοινωνία είναι έτοιμη να αναθέσει τις τύχες και το μέλλον της σε αμφιλεγόμενους πολιτικούς, προβληματικά κόμματα, σε γραφειοκρατικές διακυβερνήσεις και θνησιγενή προγράμματα.
Πράγματι, η κομματική αντιπαράθεση εδώ και πέντε έτη εγκλώβισε τη συζήτηση στο δίπολο «μνημόνιο – αντιμνημόνιο», «τρόικα – αντιτρόικα». Οι μεν ισχυρίζονται ότι θα σώσουν τη χώρα με το μνημόνιο και το ευρώ, ενώ οι δε ότι θα σώσουν την κοινωνία από το μνημόνιο και από το ευρώ. Αυτό όμως που κατάφεραν και οι δύο πλευρές ήταν να σώσουν το αποτυχημένο και παραπέον σύστημα, βοηθώντας το να διατηρηθεί άθικτο χωρίς αναδόμηση, αναδιάρθρωση και ουσιαστικές θεσμικές αλλαγές…

Κορνήλιος Καστοριάδης: Οι διανοούμενοι και η ιστορία

Ή ιστορία είναι ό χώρος όπου το ανθρώπινο όν δημιουργεί οντολογικές μορφές — οι δε ιστορία και κοινωνία είναι οι πρώτες από αυτές τις μορφές. Δημιουργία δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην (και ούτε συνήθως) «καλή» δημιουργία ή δημιουργία «θετικών αξιών». Το Άουσβιτς και το Γκουλάγκ εί­ναι δημιουργίες, το ίδιο όπως και ο Παρθενώνας ή τα Principia Mathematica. ‘Ωστόσο, μεταξύ των δημιουργιών της ιστορίας μας, της ελληνοδυτικής ιστορίας, υπάρχει μία πού εμείς την αποτιμούμε θετικά και την υιοθετούμε. Είναι η θέση σε αμφισβήτηση, η κριτι­κή, ή απαίτηση τού λόγον διδόναι, προϋπόθεση συγχρόνως και της φιλοσοφίας και της πολιτικής…

Cornelius Castoriadis – Democracy and Relativism

The encounte rbetween Cornelius Castoriadis and the Mouvement Anti-Utilitaris tedans les Sciences Sociales(MAUSS;Anti-Utilitarian Movement in the Social Sciences) may seem both necessary and subject to chance.It seems necessary, given the questions broached both by MAUSS researchers and by the initiator of the review Socialisme ou Barbarie. But stillmore does it seem subject to chance, like the encounte revoked by Diderot between Jacques the Fatalist and his Master, because this belated encounter, ona Saturday in December1994, does not have the proper and conventional character of an academic colloquium, and because, before find in gap lace in what Pierre Bourdieu calls the “intellectual field,” Castoriadis long remained in the world of far-left militants, a microcosm far removed from the academic circles in which the MAUSS group has anchored it self since its creation….

Αυτόνομη Δράση – Άμεση δημοκρατία, και γενικευμένη κοινωνική αυτοδιεύθηνση

Δημοσιεύουμε σ’αυτό το τεύχος τρία κείμενα γύρω από το ζήτημα της Αμεσης Δημοκρατίας και της Γενικευμένης Κοινωνικής Αυτοδιεύθυνσης, μέσα από διαφορετικές το καθένα προσεγγίσεις. Διαφορετικές στα επιμέρους αφού η κάθε μία προσπαθεί ν’ απαντήσει και σε μιά ιδιαίτερη πλευρά του ζητούμενου. Παράλληλα όμως και οι τρεις συγκλίνουν στα θέματα ουσίας, δηλαδή το ζήτημα της άμεσης δημοκρατίας διαχωρισμένο από την αυτοδιεύθυνση της εργασίας, του χώρου και του χρόνου σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο είναι μιά νέα φενάκη. Φαινάκη που θυμίζει φιλολογικές συζητήσεις αστικοφιλελεύθερου περιεχομένου γύρω από την δημοκρατία της αρχαίας Αθήνας…

Συζήτηση με τον Κορνήλιο Καστοριάδη (1985)

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης γεννήθηκε το 1922 στην Κωνσταντινούπολη και υπήρξε ένας φιλόσοφος που το έργο του μέσα από την διεπιστημονικότητα και την πολυεδρικότητα του κατάφερε να είναι οικουμενικό. Η συμμετοχή του σε ποικίλες πολιτικές και φιλοσοφικές συγκρούσεις αλλά και η σύζευξη γνωστικών πεδίων όπως της φιλοσοφίας, της πολιτικής, της ψυχανάλυσης, της οικονομίας, της βιολογίας τον καθιστούν έναν από τους σημαντικότερους φιλοσόφους του 20ου αιώνα. Έφυγε από τη ζωή, σαν σήμερα, 26 Δεκεμβρίου του 1997.

Το Κίνημα των Πλατειών και οι δυσκολίες της δημιουργίας ενός δημοκρατικού κινήματος

Το αίτημα για πολιτειακή αλλαγή και δημοκρατικούς θεσμούς, για να ριζώσει και να γίνει πολιτικό με την ευρύτερη δυνατή έννοια, θα πρέπει να ενσαρκωθεί σε δράσεις και αγώνες που αφορούν κάθε είδος και επίπεδο κοινωνικοποίησης των ανθρώπων: από τις εργασιακές σχέσεις και τον τρόπο παραγωγής και κατανάλωσης αγαθών μέχρι τις διαδικασίες μόρφωσης, δημιουργίας τέχνης, επαφής με το περιβάλλον και τη φύση ή οποιαδήποτε άλλη συλλογική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου. Είναι καιρός να υπερβούν οι άνθρωποι την κλαδική και συντεχνιακή συνείδηση και πολιτική κουλτούρα, θέτοντας αιτήματα καθολικής ισχύος και εμβέλειας. Το Κίνημα των Πλατειών ήταν ένα πρώτο και ουσιαστικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Πρόταγμα, τεύχος 5 (Δεκέμβριος 2012)

Εκδίδεται από την
Πολιτική ομάδα για την Αυτονομία
(
www
.
protagma
.
wordpress
.
com
) •
Σελιδοποίηση:
Μυρτώ Μπελοπούλου (
www
.
catdesign
.
gr
). Επικοινωνία:
pro
tagma
@
yahoo
.
gr

– Η άνοδος της φασιστικής ακροδεξιάς και ο δημοκρατικός αντιφασισμός ̇
– Λιούις Μάμφορντ Αυταρχικές και δημοκρατικές τεχνικές ̇
– Πιερ Ντιμενίλ Στοχαζόμενοι την οικονομία με τον κορνήλιο Καστοριάδη ̇
– Νικόλας Γκιμπιρίτης Το φαινόμενο του λαϊκισμού ως πολιτικό φαντασιακό της νεοελληνικής κοινωνίας ̇
– Πολιτική Ομάδα για την Αυτονομία Ας σας τα πρήξουμε λιγάκι παραπάνω ̇
– Νίκος Ν. Μάλλιαρης Ο μη δυτικός κόσμος απέναντι στην παρακμή της Δύσης ̇ Βιβλιοκριτικές
– Η πολιτική σημασία της παράδοσης, με αφορμή ένα βιβλίο της Χάνα Άρεντ.

Φαντασία και λόγος στον Κορνήλιο Καστοριάδη

Η αντιμετώπιση του Κορνήλιου Καστοριάδη από την ελληνική διανόηση και δή την αριστερή δεν είναι από τις πιο ευτυχείς, κυμαίνεται απο την διαστρεβλωτική έως την δογματική απόρριψη. Ήδη ο Πουλαντζάς και ο Μπασάκος τον απέρριπταν χωρίς ανάλυση και επιχειρήματα, ο μεν πρώτος ως «ιρρασιοναλιστή», ο δε δεύτερος διότι «καταδικάζει τον λόγο και θέλει την ολοσχερή εξαφάνιση κάθε δυνατότητας κριτικής»[1]. Στον ίδιο περίπου δρόμο βαδίζει και ο Κοσμάς Ψυχοπαίδης (εφεξής ΚΨ), ο οποίος εντάσσει τον Καστοριάδη στην «ανορθολογική σκέψη». Στο κείμενό του με τίτλο «Το ανορθολογικό στοιχείο στην ελληνική θεωρητική σκέψη»[2], σκοπό έχει, όπως ο ίδιος ο ΚΨ γράφει, την «σκιαγράφηση ορισμένων μορφών της ανορθολογικής σκέψης στη χώρα μας», και «να δείξει μερικές από τις εσωτερικές αντινομίες που περιέχουν οι κατασκευές της ανορθολογικής σκέψης…

Ανάγκη για νέα μεταπολίτευση

Με την ευκαιρία της 40ης επετείου από τον Ιούλιο 1974, που έγινε η «ομαλή» μεταβίβαση της εξουσίας από το δικτατορικό καθεστώς στον παραδοσιακό πολιτικό κόσμο, γράφτηκαν μερικές ανακρίβειες και παρανοήσεις για την αλλαγή αυτή. Η μεγαλύτερη από αυτές είναι ότι τότε υπήρξε «αποκατάσταση της δημοκρατίας». Όμως η αλήθεια είναι διαφορετική. Δεν έγινε καμία «αποκατάσταση της δημοκρατίας», διότι αφ΄ενός πριν από τη δικτατορία δεν υπήρχε δημοκρατία, αλλά μοναρχία («Βασίλειον της Ελλάδος») με συνταγματικές εκτροπές (1965), και αφ’ ετέρου το μεταπολιτευτικό καθεστώς δεν ήταν δημοκρατία, αλλά κοινοβουλευτισμός. Ο κοινοβουλευτισμός ουδεμία σχέση έχει με τη δημοκρατία, είναι φιλελεύθερη ολιγαρχία, όπως έχει αναλύσει ο Κορνήλιος Καστοριάδης.