Menu

EAGAINST.com

Ημερολόγια για μια φωτεινή νύχτα και μια “πεφωτισμένη” φυγομαχία

???????? ?????? ????????????

Ένα (ανορθόδοξο) δελτίο τύπου για τα ΜΑΤ της Νομικής, το πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο και τους Ναπολέοντες της ήττας

Είναι πραγματικά τρομερές οι εποχές που ζούμε… Ζούμε πάνω στο μεταίχμιο ανάμεσα σε δύο κόσμους, που για τον πρώτο (αυτόν που μας αφήνει χρόνους) δεν μπορούμε να μιλήσουμε με διαύγεια και αυτόν που μας έρχεται δεν μπορούμε εκ των πραγμάτων να τον ορίσουμε. Ζούμε με λίγα λόγια σε εποχές μετάβασης… Το τι θα έρθει από την άλλη πλευρά του τούνελ καθορίζεται από δεκάδες παράγοντες. Και είναι ακριβώς αυτό που προσπαθεί σήμερα το κράτος να εμπεδώσει. Τους νέους όρους με τους οποίους θα συνδιαλέγεται με την κοινωνία και τα δείγματα γραφής τους είναι μέχρι στιγμής ξεκάθαρα. Η βίαιη επιβολή πάνω σε διευρυνόμενα κοινωνικά κομμάτια, η οικονομική επίθεση και εξαθλίωση που επιβάλει και η οριοθέτηση και στρατιωτικοποίηση κάθε πεδίου ελεύθερης δράσης και δημόσιου χώρου είναι το προεικόνισμα της νέας επιθετικής κρατικής πολιτικής.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να αναγνώσουμε και την τακτική που ακολουθείται τους τελευταίους μήνες στο χώρο του πανεπιστημίου. Η επιβολή των διαγραφών, η εγκατάσταση security στις πύλες των πανεπιστημίων, οι φαιδρές τηλεοπτικές εξαγγελίες περί «επιβολής του νόμου και της τάξης» από ακόμη πιο φαιδρούς ανθρώπους (τύπου φορτσάκης), τα συμβούλια ιδρύματος και οι νέες ολιγαρχικές διοικητικές δομές των ιδρυμάτων, οι απολύσεις εργαζομένων και όλες οι σπασμωδικές κινήσεις που βλέπουμε από τη μεριά των κυβερνώντων συμπυκνώνουν την εικόνα ενός νέου πανεπιστημίου, που θα ανταποκρίνεται απόλυτα στον αναδυόμενο κρατικό ολοκληρωτισμό. Αποκορύφωμα όλης αυτής της διαδικασίας ήταν η συμβολικά και ιδεολογικά φορτισμένη απόφαση της νέας πρυτανικής αρχής να κηρύξει λοκ-άουτ κεντρικά κτήρια του ΕΚΠΑ εν όψει των καταλήψεων και της επετείου του Πολυτεχνείου.

Από το βράδυ της Τετάρτης (12/11) διμοιρίες ΜΑΤ είχαν αποκλείσει τις εισόδους του κτηρίου της πρυτανείας και της νομικής σχολής, ούτως ώστε να εμποδίσουν την απόφαση του φοιτητικού συλλόγου για κατάληψη της σχολής την Παρασκευή. Στον χορό μπήκαν και οι γνωστοί από παλιά πρυτάνεις της ΑΣΟΕΕ και του ΠΑΜΑΚ που ακολούθησαν αντίστοιχες τακτικές. Ως απάντηση σε αυτήν την προκλητική απόφαση φοιτητές μαζεύτηκαν από το πρωί της Πέμπτης έξω από τη νομική σχολή, αλλά δέχτηκαν κατευθείαν την απρόκλητη επίθεση των ΜΑΤ, η οποία προκάλεσε και δύο βαρύτατους τραυματισμούς φοιτητών, ενώ ταυτόχρονα καλέστηκε πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο για το απόγευμα της ίδιας μέρας.

Η μαζικότητα και ο παλμός της διαδήλωσης που ακολούθησε υπήρξε μια πολύ ευχάριστη έκπληξη σε σχέση με το σκηνικό των τελευταίων εβδομάδων και έδειχνε την προοπτική μιας αναζωπύρωσης κινητικότητας του φοιτητικού κινήματος, μιας κινητικότητας που, αν δε θέλουμε να κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας και τους γύρω μας, απουσιάζει εκκωφαντικά παρά την οξύτητα της εποχής. Μέσα σε ένα αστυνομοκρατούμενο κέντρο η διαδήλωση έδειξε μια αναξιοποίητη δυναμική στο εσωτερικό του φοιτητικού σώματος και διατήρησε τη μαχητικότητά της μέχρι την κατάληξή της στο Πολυτεχνείο. Και όλα αυτά παρά τις γνωστές συνθηματολογίες και τις γραφικότητες των εξίσου γνωστών αριστερών γραφειοκρατιών, που δεν μπορούν να κρύψουν τη λαχτάρα τους να πνίξουν το μέλλον στα νερά του βολικού παρελθόντος.

Αυτό ωστόσο που δίνει ξεχωριστή νότα στη βραδιά είναι τα όσα ακολούθησαν από εκεί και ύστερα. Μετά την πορεία ήταν προγραμματισμένο το συντονιστικό των φοιτητικών συλλόγων, το οποίο θα γινόταν μέσα στο Πολυτεχνείο, το οποίο ωστόσο ήταν κλειδωμένο μέσα στο πλαίσιο της γενικότερης περίφραξης των σχολών του κέντρου. Αφού λοιπόν έφυγε η πρώτη σύγχυση και μετά από αρκετές διαπραγματεύσεις αριστερών συνδικαλιστών με τους φύλακες, πάρθηκε η πρωτοβουλία από ορισμένους/ες φοιτητές/ριες για το αυτονόητο: Να επιβάλλουν δηλαδή τις συλλογικές αποφάσεις ενάντια στη μόνιμη επιθετική αυθαιρεσία της νέας ακαδημαϊκής εξουσίας, σπάζοντας την πόρτα του πολυτεχνείου. Και έτσι έγινε… Στα επόμενα λεπτά υπήρξε σκληρή επίθεση αστυνομικών δυνάμεων, με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο μέρος των φοιτητών να μπουν μέσα στο πολυτεχνείο, ενώ όσοι δεν πρόλαβαν δέχτηκαν δακρυγόνα και ξυλοδαρμούς…

Το διακύβευμα της στιγμής αυτής ήταν το αν αυτό που θα επικρατούσε θα ήταν ο πανικός, η σύγχυση και ο φόβος ή αν θα καταφέρναμε να συντονίσουμε μέσα στο πολυτεχνείο τις δυνάμεις μας, να προστατεύσουμε το δημόσιο χώρο και να δοθεί επιτέλους μία ηχηρή και αξιοπρεπής απάντηση υπό τον ήχο των κρότου-λάμψης και των αστυνομικών ασυρμάτων. Το διακύβευμα αυτό ωστόσο ποτέ δεν τέθηκε, γιατί μέσα σε μισή ώρα πεφωτισμένοι στρατηλάτες του φοιτητικού κινήματος, μεγάλες κεφαλές των ΕΑΑΚ, εκμεταλλευόμενοι την αναμπουμπούλα της στιγμής, κάλεσαν τους φοιτητές σε άτακτη και «συντεταγμένη» αποχώρηση. Όταν μάλιστα τους ζητήθηκε να περιμένουν, να γίνει μια συζήτηση πρώτα και να αποφασιστεί τι ακριβώς πρέπει να γίνει, αυτοί απάντησαν ότι «δεν αναγκάζουμε κανέναν να φύγει, αλλά παίρνουμε τα πανό μας και φεύγουμε».

Αναρωτιέται κανείς από πιο σημείο της όλης χυδαιότητας να ξεκινήσει. Από το ύφος ανθρώπων που, επειδή πήραν μια ντουντούκα στα χέρια τους, νομίζουν ότι μπορούν να θεωρούν τα μπλοκ των φοιτητικών συλλόγων ιδιοκτησία τους ή από την ξεκάθαρα κατευναστική και ηττοπαθή λογική που προωθούν οι συγκεκριμένοι αριστεροί χώροι σε κάθε σχεδόν βήμα που τολμάει το φοιτητικό κίνημα. Και όλα αυτά από τους ίδιους ανθρώπους που τραγουδούσαν επί τρεις ώρες ξεπερνώντας κάθε προηγούμενο μονοτονίας και κοινοτοπίας για «τα Πολυτεχνεία της γενιάς μας».

Και εδώ ερχόμαστε σε μία άλλη πλευρά αυτού που λέγαμε στην αρχή: Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά αυτής της μεταβατικής εποχής είναι ότι εκτός από το να αναδιατάσσει το στρατόπεδο των κυρίαρχων, αποκαλύπτει και τις λανθάνουσες τάσεις των φαινομενικά αντίπαλών τους. Το παραδοσιακό μοτίβο κινητοποίησης του αριστερού συνδικαλισμού, που ακολουθούσε το τροπάρι γενική συνέλευση-συλλαλητήρια-εκλογές μοιάζει σήμερα να φτάνει στο πιο οριακό του σημείο. Οι φοιτητικοί σύλλογοι σήμερα, εκτός του ότι πέφτουν στο κενό μέσα στα πλαίσια του νέου καθεστώτος, βιώνουν και μια πρωτοφανή κρίση κοινωνικής νομιμοποίησης, στην οποία οι πρακτικές καπελώματος και καιροσκοπισμού των αριστερών κομματικών γραμμών έχουν συμβάλλει σε πολύ μεγάλο βαθμό. Οι γραφικότητες και τα παιχνίδια νομιμότητας και συνδιαλλαγής με τα θεσμικά όργανα φαίνονται σαν παλιό αστείο στις βίαιες εποχές βαρβαρότητας που ζούμε.

Εμείς από την πλευρά μας δε θεωρούμε ότι οι εποχές γεννιούνται από τους κυρίαρχους. Θεωρούμε ότι μπορούμε να διαμορφώσουμε το δικό μας λόγο σε αυτήν την ασταθή και ρευστή περίοδο. Κανένας πλέον δεν πείθεται (και πολύ άργησε) από τις «πρωτοπορίες» και τις γερασμένες ρητορείες των ΕΑΑΚιτών. Η επαναδιεκδίκηση και η επανανοηματοδότηση του δημόσιου χώρου και χρόνου, η δημιουργία αυτόνομων και οριζόντιων συμμετοχικών συνελεύσεων είναι οι άξονες γύρω από τους οποίους μπορεί να περιστραφεί ένα σύγχρονο και ζωντανό πρόταγμα, μέσα σε ένα κοινωνικό περιβάλλον που πνίγεται από τον κτηνώδη ολοκληρωτισμό και την αστυνομικοποίηση της καθημερινότητας.

Το σπάσιμο της πόρτας του πολυτεχνείου και το αυθόρμητο σύνθημα «Αλήτες, λέρες, φοιτητοπατέρες», τη στιγμή της φυγομαχίας σηματοδοτούν μια ρωγμή, η οποία όσο μικρή και ανολοκλήρωτη κι αν έμεινε, κρατά το πάγιο χαρακτηριστικό της: Δεν κλείνει, ούτε συμμαζεύεται εύκολα…

ΝΑ ΠΑΡΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΜΑΣ, ΓΙΑ ΕΝΑ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ

Ελευθεριακή Παρέμβαση Φιλοσοφικής

Πολυτεχνείο 13/11:γιατί πρέπει να τελειώνουμε με τα πτώματα του παρελθόντος

17_07150953-thumb-large

Ονειρώξεις ενός φοιτητικού κινήματος που ζέχνει πτωμαΐνη

Σήμερα (13/11) συνέβησαν πρωτοφανή πράματα, ακόμη και για τα δεδομένα του ελλαδικού σουρεαλισμού. Πρυτάνεις έκλεισαν πρυτανείες και σχολές, τις οχύρωσαν με ματ, ενώ ταυτόχρονα μπάτσοι έσπαγαν στο ξύλο κόσμο σε παγκάκια και σκάλες μετρό, επειδή τολμούσαν να ξεφωνήσουν μέσω τηλεφώνου λέξεις όπως «σύντροφος» ή «αναρχικός». Μ’ αφορμή αυτά καλείται πανεκπαιδευτική πορεία Προπύλαια. Υγιή αντανακλαστικά ως εδώ.

Καθώς η πορεία περνούσε από την κλειστή κι οχυρωμένη από μπάτσους Νομική, δέχθηκε απρόκλητη επίθεση από τις δυνάμεις καταστολής δίχως να σπάσει. Συνεχίζει ως το Πολυτεχνείο, με σκοπό να διεξαχθεί το συντονιστικό γενικών συνελεύσεων, όπως είχαν αποφασίσει οι σύλλογοι. Η σχολή όμως βρισκόταν σε καθεστώς «λοκ-άουτ», δηλαδή κλειδαμπαρωμένη. Μετά τη μισάωρη καθυστέρηση από παρακάλια κάποιων «συντρόφων» να μας ανοίξουν οι φύλακες κι οι καθηγητές τους, σπάμε την πόρτα. Τα ΜΑΤ σ’ αυτόν το χρόνο έχουν προλάβει να στηθούν δεξιά κι αριστερά. Επιτίθενται και χτυπάνε κόσμο. Προλαβαίνουν να μπουν οι μισοί. Όσοι βρίσκονται μέσα αρχίζουν να οχυρώνουν το μέρος. Εδώ θα μπορούσε να ‘ναι η αρχή μίας τριήμερης κατάληψης, ως την 17η Νοέμβρη, που θα κλιμάκωνε τον αγώνα και θα επέφερε σημαντικές νίκες. Ή τουλάχιστον θα μπορούσε να δώσει το στίγμα μιας μη-φοβικής μάζας που ετεροκαθορίζεται απ’ τις προθέσεις των μπάτσων. Δίνεται δηλαδή μια ακόμη, πολύτιμη ευκαιρία στο φοιτητικό κίνημα ν’ αντισταθεί ουσιαστικά στη νοοτροπία κανιβαλισμού και σκλαβιάς που οι κυρίαρχοι εμποτίζουν την κοινωνία. Κι όμως, δεν προλαβαίνουν να περάσουν λίγα λεπτά απ’ τη στιγμή που μπήκαμε πολυτεχνείο κι ήδη κάποιοι (αλήτες, λέρες) φοιτητοπατέρες, αποφασίζουν αυτόκλητα πως είναι καλύτερο να βγούμε και να φύγουμε! Μέσα σ’ ένα κλίμα πανικού που οι ίδιοι δημιούργησαν, ξεκινάνε οι ίδιοι να φεύγουν, καλώντας τον κόσμο μαζί τους με ντουντούκες και διαδίδοντας ανυπόστατες πληροφορίες. Υπάρχουν ενστάσεις και μεγάλη μερίδα κόσμου τους καλεί σε συζήτηση, για το αν θα μείνουμε ή θα βγούμε. Δε δέχονται να συζητήσουν. Η διάσπαση αυτή προκαλεί αναταράξεις. Πέφτει τρομοκρατία και ψευδής ενημέρωση για το τι γίνεται έξω. Στους έξω γίνεται ψευδής ενημέρωση για το τι παίζει μέσα˙ ότι και καλά παίζουν συγκρούσεις μέσα στο Πολυτεχνείο και να φύγουν, ενώ είχε ανοιχτεί η πόρτα από Τοσίτσα στην οποία η πρόσβαση ήταν δυνατή και περιφρουρούνταν από μας. Τελικά ο μέσα κόσμος συμπαρασύρεται έξω από το Πολυτεχνείο. Σε λίγο βρίσκεται στο σταθμό Βικτώριας. Η πορεία τέλειωσε. Αρκετά επαναστατήσαμε και σήμερα. Καιρός να πάμε σπίτι για καφέ.

Σημειώσεις κάποιων προβοκατόρων πάνω στη φοιτητική αθλιότητα

Η μεταφυσική του μορφωμένου ανθρώπου

Στην πορεία έβλεπες κυρίως πρόσωπα από κινήσεις και παρατάξεις. Τ’ ότι κάποιοι φοιτητές ξυλοκοπήθηκαν από μια άγρια καταστολή που πλέον έχει το ακαταλόγιστο για ό,τι κάνει, δεν ενδιαφέρει όλο τον υπόλοιπο φοιτητικό μαζόκοσμο. Αυτός αλήθεια έχει φτάσει να ενδιαφέρεται μόνο για το αν έγινε κατάληψη στη σχολή του κι έχασε το μάθημα; Τα μυαλά του έχουν πολτοποιηθεί στο μπλέντερ της βλακείας που του προσφέρει απλόχερα το κεφάλαιο; Έχει συμβιβαστεί με τ’ ότι θα ζήσει σα δουλικό σκυλί; Έστω κι έτσι, η πορεία ήταν μαζική.

Το φοιτητικό κίνημα είναι νεκρό κι εμείς κανιβαλίζουμε το πτώμα του :-)

Ένα πρόβλημα ήταν ότι η πορεία θύμιζε περισσότερο επιτάφιο, παρά πορεία. Τη συνθηματολογία την έχουμε μάθει όλοι απ’ έξω τόσα χρόνια. Απ’ τον Τεμπονέρα στο η χούντα δεν τελείωσε το ’73 (και επίκαιρο) και ξανά απ’ την αρχή. Συνθήματα που πλέον δεν είναι φορείς οποιουδήποτε ριζοσπαστικού νοήματος. Συνθήματα που λειτουργούν για να βαυκαλίζουν μια μάζα που δεν είναι κίνημα και που δεν έχει προταγματικά σημεία αναφοράς που να συνδέουν παρελθόν, παρόν και μέλλον. Η φαντασία μας είναι νεκρή. Ο παλμός μας νωχελικός. Η νοοτροπία στείρα κι η δράση δανεισμένη από φετίχ του παρελθόντος. Οι όποιες νέες ιδέες εκτελούνται στο βωμό της συντήρησης του πτώματος της μεταπολίτευσης. Και βρωμάμε όλοι πτωμαΐνη.

«Εμπρός για τα πολυτεχνεία της γενιάς μας» – εαακ 2014.

Κι όμως ήταν συγκεκριμένοι «σύντροφοι» της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς, που όταν ήμασταν μέσα στο πολυτεχνείο της γενιάς μας, μας ζητούσαν να βγούμε έξω, μας παραπληροφορούσαν και μας τάιζαν τρόμο. Ήταν αυτοί που έκαναν τη δουλειά των ματ και καπέλωσαν 300 περίπου άτομα που τους ζητούσαν να συνδιαμορφώσουν εκείνη τη στιγμή τη στάση που θα κρατούσαμε. Βέβαια, η συνδιαμόρφωση είναι ωραία σαν ιδέα, μόνο μέχρι κάποιος να διαφωνήσει με την κυρίαρχη γραμμή. Αυτό φαίνεται να ‘χουν στο κεφάλι τους πολλοί «σύντροφοι», που θεωρούν εαυτούς ως το περιούσιο κομμάτι του «κινήματος». Ενός «κινήματος» που υπάρχει μόνο στη φαντασία μας κι όταν πάει κάπως μέσα από βιώματα να δημιουργηθεί το ταΐζουνε σκατά, για να ‘ναι σίγουροι ότι παραμένει ένα πτώμα που ελέγχουν. Βλέπεις, το ζητούμενο τελικά είναι ο έλεγχος κι όχι η ριζοσπαστική θεωρία και δράση˙ μια φτηνή παραλλαγή του πατριαρχικού «ποιος την εχει μεγαλύτερη» στο και καλά ριζοσπαστίκ «ποιος οδηγεί το κίνημα». Κι αν πεις και τίποτα η απάντηση που παίρνεις είναι «ο εχθρός είναι εκεί έξω, όχι εμείς». Κι αυτό ισχύει εν μέρει. Όμως η πράξη είναι που καθορίζει την πραγματικότητα. Κι όταν αυτή ορίζεται από προβληματικές νοοτροπίες αβανγκαρντισμού, παίρνει κι άλλους στο λαιμό της λειτουργώντας ως κρέας στις μηχανές του εχθρού. Όταν δε μπορείς να διαχειριστείς μια κατάσταση που σε ξεπερνά, το έντιμο είναι να το αναγνωρίσεις και να συνδιαλλαγείς με τους ανθρώπους που βρίσκεσαι εντός της.

Καταναλώνουμε αργά το θάνατό μας ή σκοτώνουμε αυτά που μας σκοτώνουν

Όσο ζούμε με ψευδαισθήσεις, τόσο περισσότερο θα χάνουμε έδαφος. Τόσο περισσότερο θα μας βιάζουν οι καπιταλιστές, οι λοβέρδοι κι οι φασίστες. Οι αγώνες του παρελθόντος ανήκουν στο παρελθόν. Πρέπει να τελειώνουμε με τα πτώματα. Οι αγώνες μας δε μπορούν να νοηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από το τι συνέβη 30, 40 ή 500 χρόνια πριν. Η ιστορική εμπειρία έχει σημασία όταν χρησιμοποιείται με βάση τις ανάγκες του σήμερα κι όχι για τη συντήρηση του χθες. Το χθες δε μπορεί ν’ απαντήσει στο σήμερα˙ κρίνεται ανεπαρκές. Οι κυρίαρχοι το ‘χουν καταλάβει αυτό κι εξελίσσονται. Εμείς απ’ την άλλη, ή πετάμε τους σκελετούς απ’ τις ντουλάπες μας ή βουλιάζουμε. Έχουμε μια καίρια ιστορική επιλογή να κάνουμε. Ας αποφασίσουμε να σοβαρευτούμε και να διεκδικήσουμε όσα θα κάνουν τη ζωή μας ανθρώπινη, σοβαρά, συλλογικά κι αυτό-οργανωμένα. Ας μην πετάμε στα σκουπίδια τις ευκαιρίες. Ας μάθουμε να διαχειριζόμαστε τις νίκες μας κι ας μην τις μετατρέπουμε σε ήττες. Κι ας τελειώνουμε επιτέλους με τους θεολόγους, τους μεσσίες και τις πρωτοπορίες κάθε είδους.

Αλληλεγγύη – Αυτοοργάνωση – Αντιιεραρχία

Για τον καθορισμό των ζωών μας από εμάς τους ίδιους

Και το τσάκισμα όσων μας σκοτώνουν

Vita Activa

Όταν οι μπάτσοι μπουκάρουν στις σχολές…

Τα γεγονότα είναι λίγο πολύ γνωστά. Δυνάμεις των ΜΑΤ περιφρουρούν, απ’ το προχθεσινό βράδυ, τη Νομική απ’ τους…φοιτητές της, εν’ όψει της 17ης Νοέμβρη και στις χθεσινές διαδηλώσεις δίνεται η εντολή της αγριας επίθεσης στους διαδηλωτές φοιτητές και φοιτήτριες.

10394120_884803138207871_8014920679076635102_n

Το Κράτος, δημιουργώντας εστίες έντασης, επιδιώκει την εμπέδωση των νέων κανονισμών που συνοδεύουν την όξυνση των κοινωνικών αντιθέσεων. Δε δείχνει τυχαία τα δόντια του στους φοιτητές, σ’ αυτούς δηλαδή που δεν έχουν κανένα μέσο επιβίωσης απέναντι στους καπιταλιστές, αλλά αντιθέτως επιδιώκει την επέκταση της γενικευμένης αστυνόμευσης στους χώρους που αυτοί δραστηριοποιούνται. Μετά τα στρατόπεδα συγκέντρωσης μεταναστών, τις φυλακές τύπου Γ’, τους εκκενωμένους ελεύθερους χώρους, τα γραφεία των νεοναζί, η αστυνομία παίρνει τη θέση της και στους διαδρόμους των σχολών, επιχειρώντας να εδραιώσει το σεβασμό ή το φόβο απέναντι στην αστική νομιμότητα, σε μία περίοδο κατά την οποία εντείνεται ο ενδοκαπιταλιστικός ανταγωνισμός σε μία νέα, σχετικά, αγορά στην Ελλάδα: αυτή των πανεπιστημιακών σπουδών.

Στην πραγματικότητα, ένα μεγάλο μέρος της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, κυρίως της μεταπτυχιακής, απευθύνεται ήδη αποκλειστικά και μόνο στα αστικά και μικροαστικά στρώματα, αποκλείοντας με την επιβολή διδάκτρων (είτε σε κρατικά πανεπιστήμια, είτε σε ιδιωτικά, με μαθήματα εξ αποστάσεως) μεγάλο αριθμό φοιτητών από αυτά, αποδεικνύοντας, γι’ άλλη μια φορά, το σαθρό των διακηρύξεων περί «ίσων ευκαιριών στην αγορά εργασίας» και κλείνοντας οριστικά την οδό που στο παρελθόν υπήρξε στην Ελλάδα το κυρίαρχο μέσο κοινωνικής/οικονομικής ανέλιξης. Η πανεπιστημιακή αγορά άνοιξε, βρίσκεται όμως ακόμη σε εμβρυακό στάδιο σε σχέση με τις προοπτικές που υπάρχουν σ’ αυτή (δίδακτρα, φοιτητικά δάνεια, στέγαση φοιτητών, catering, εκδοτικοί οίκοι κτλ).

Η βίαη «σκούπα» λοιπόν εναντίον των φοιτητών στο προαύλιο του Πολυτεχνείου, η τακτική είσοδος ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας στους χώρους των πανεπιστημίων, πέρα απ’ το εκφοβιστικό μήνυμα που στέλνουν σε όσους αντιδρούν στη νεοφιλελεύθερη επέλαση, αποτελούν το στρώσιμο του κόκκινου χαλιού στις ιδιωτικές επενδύσεις, στην ιδιωτική κερδοσκοπία επί του εμπορεύματος των πιστοποιητικών της γνώσης. Οι στοχεύσεις του Κράτους και του Κεφαλαίου είναι ξεκάθαρες και επισημαίνονται ορθά απ΄τους φοιτητές/τριες της Ελευθεριακής Παρέμβασης Φιλοσοφικής:

«Το κράτος και οι πανεπιστημιακές αρχές προσπαθούν σήμερα με κάθε μέσο να μονοπωλήσουν το δημόσιο χώρο και να τον ορίσουν μονομερώς μέσα σε ένα κλίμα αστυνομικοποίησης, ελέγχου και πειθάρχησης. Και όλο αυτό παράπλευρα και παραπληρωματικά με μία εντεινόμενη εντατικοποίηση των σπουδών (διαγραφές, ν+2 κ.τ.λ.) μέσα στα πλαίσια μιας αυταρχικής προώθησης της καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης. Ένα νέο πανεπιστήμιο, στο οποίο η γνώση θα είναι αυτοματοποιημένη, οι χώροι περιφραγμένοι και περιφρουρημένοι και τα φοιτητικά υποκείμενα αντιδημιουργικά, ανέμπνευστα και προβλέψιμα, θα έχουν ως απώτατο ορίζοντά τους το μάθημα, την ανοιχτή σχολή, τις καθαρές τουαλέτες και το σαββατιάτικο ξενύχτι.»

Μακριά απ’ τις ρεφορμιστικές φοιτητικές παρατάξεις που εν καιρώ κοινωνικού πολέμου σηκώνουν πανό με αναγραφόμενα τα «κάτω η κυβέρνηση – να παραιτηθεί ο Φορτσάκης», θέτοντας το ζήτημα απλώς σε επίπεδο διαχειριστών της εξουσίας, οι φοιτητές/τριες, θεωρούμε πως, θα πρέπει ν’ αποφύγουν να σηκώσουν το συγκεκριμένο γαντάκι της εξουσίας και να μην περιοριστούν σ’ έναν αγώνα ενάντια στην καταστολή της Νομικής, αλλά να δράσουν δημιουργώντας τις καταστάσεις αυτές που θα αμφισβητήσουν ουσιαστικά τους θεσμούς. Αν το Κράτος βολεύεται αυτή την περίοδο με την ένταση σε συγκεκριμένο χωροταξικό πεδίο και απέναντι σε πολύ συγκεκριμένα πολιτικά/κοινωνικά/οικονομικά υποκείμενα, τότε η απάντηση θα πρέπει να είναι αποκεντρωμένη, διάχυτη σε όλη την επικράτεια, και με δρων υποκείμενο το σύνολο όσων αναγνωρίζουν πως δεν έχουν τίποτε να χάσουν, παρά τις αλυσίδες τους.

ΝΑ ΟΡΓΑΝΩΣΟΥΜΕ ΠΑΝΤΟΥ ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΙΣ

ΑΜΕΣΗ ΔΡΑΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΑΥΤΟΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Democracy Street – Για την Μεξικανική αντίσταση, τη νέα κουλτούρα ενσυναίσθησης και συμμετοχής και τη νέα πρωτοβουλία των Ζαπατίστας: τα «μικρά σχολεία» που διδάσκουν την ελευθερία

Συζήτηση με δύο Μεξικανούς ακτιβιστές (συνεντευξη στον Levi Misli)
Από το περιοδικό Democracy Street, Issue I, p.3-11

The article in English here

Η Sandra Patargo και ο Eduardo Velasco είναι ακτιβιστές φοιτητές από το Μεξικό. Είχαν εμπλακεί στο μαζικό κίνημα #YoSoy132 από την έναρξή του, ως μέλη του οποίου επισκέφθηκαν την επαναστατημένη περιοχή των Ζαπατίστας το καλοκαίρι του 2013 για να συμμετάσχουν στη νέα πρωτοβουλία του EZLN, το λεγόμενο «Escuelitas».

Levi Misli: Το Μεξικό είναι μία από τις χώρες όπου η γραμμή της πάλης μεταξύ νεοφιλελευθερισμού και της αντίστασης εναντίον του είναι πολύ σαφής. Πώς μια νεαρή Μεξικανή βρίσκεται από την πλευρά της αντίστασης και ποια είναι η σημερινή κατάσταση του φοιτητικού κινήματος στη χώρα;

Sandra: Υποστηρίζω την αντίσταση στο Μεξικό επειδή είμαι κληρονόμος 70 χρόνων νεοφιλελεύθερων πολιτικών και πλήρους αδιαφορίας για τις μειονότητες και τα ανθρώπινα δικαιώματα υπό το PRI και αργότερα του PAN (τα δύο κύρια πολιτικά κόμματα της χώρας – LM). Υπάρχει επίσης πλήρης παραμέληση προς τη νεολαία, και μία από τις κυριότερες συνέπειες είναι η ποινικοποίηση των κινημάτων νεολαίας και η δομική βία εναντίον αυτού του τομέα.

Το φοιτητικό κίνημα, #yosoy132, έχει περάσει από διάφορα στάδια – κοινή πορεία σε όλα τα κοινωνικά κινήματα – και βρίσκεται μια στιγμή που η ικανότητα και η δυναμική μας έχει μειωθεί. Όπως ανέφερα, αυτό αποτελεί συνέπεια της συνήθους διαδικασίας ενός κοινωνικού κινήματος, αλλά επίσης συνέπεια των προσπαθειών του κράτους και των μέσων ενημέρωσης να μας ποινικοποιήσουν και απονομιμοποιήσουν. Ωστόσο, το σύμβολο του #yosoy132 είναι ακόμα ζωντανό στο Μεξικό, όπου οι νέοι άνθρωποι σε όλη τη χώρα εξακολουθούν να προσδιορίζονται σε μεγάλο βαθμό από το κίνημα και να οργανώνουν δράσεις να διαδηλώσεις κάτω από τη σημαία του #yosoy132. Υπάρχουν επίσης ομάδες εργασίας για διάφορα θέματα και έργα όπως τα εναλλακτικά μέσα ενημέρωσης, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και η μετανάστευση.

Eduardo: Κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, από την αρχή του κινήματος #yosoy132, συμμετείχα στη συλλογικότητα Más de 131, σε πολλά έργα, όπως το Diarios de la Nación ένα έργο τέχνης που προσπαθεί να δημιουργήσει κοινωνική συνοχή. Άλλο έργο είναι η καταγραφή του αγώνα των κοινοτήτων της Xochicuautla κατά αυτοκινητόδρομου που απειλεί να καταστρέψει το τελευταίο δάσος μεταξύ της πόλης του Μεξικού και της πόλης της Τολούκα. Φτιάχνουμε επίσης ένα ντοκιμαντέρ για το κίνημα #YoSoy132.

Το φοιτητικό κίνημα στο Μεξικό είναι πολύ δυνατό και ενεργό. Αυτή τη στιγμή πολλά πανεπιστήμια της χώρας έχουν δείξει την υποστήριξή τους προς τους εκπαιδευτικούς της La CNTE που αγωνίζονται ενάντια στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που σκοπεύουν να ιδιωτικοποιήσουν την παιδεία, τους φυσικούς πόρους και να πάρουν τις δουλειές τους. Υπάρχει μια αίσθηση ότι το PRI έχει επιτρέψει και θα πρέπει να είμαστε ενωμένοι για να επιβιώσουμε.

L.M.: Βλέπουμε τη χώρα να τραντάζεται και πάλι με τη μεταρρύθμιση στο εκπαιδευτικό σύστημα και την προγραμματισμένη ημι-ιδιωτικοποίηση της Pemex, της κρατική εταιρεία πετρελαίου, η οποία σύμφωνα με το σύνταγμα είναι η μόνη που μπορεί να αξιοποιήσει αυτόν τον πόρο της χώρας. Πώς βλέπετε τους επόμενους μήνες υπό το φως αυτών των γεγονότων;

Sandra: Βλέπω μια τεταμένη και κερματισμένη χώρα τους επόμενους μήνες. Οι μεταρρυθμίσεις είναι προϊόν συμμαχίας μεταξύ των πολιτικών ελίτ που σφραγίστηκε όταν ο Peña Nieto ανέλαβε τα καθήκοντά του τον περασμένο Δεκέμβριο. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο το περιεχόμενο των μεταρρυθμίσεων, αλλά η αντιδημοκρατική διαδικασία λήψης αποφάσεων πίσω από αυτές. Για παράδειγμα, η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση είναι στην πραγματικότητα μια εργασιακή μεταρρύθμιση που κρύβεται πίσω από την εκπαίδευση. Επιπλέον, η διαδικασία λήψης αποφάσεων δεν περιλαμβάνει τους κύριους ενδιαφερόμενους, τους καθηγητές (CNTE). Όσον αφορά την ενεργειακή μεταρρύθμιση, όπως και με την εκπαίδευση, οι πολίτες δεν πήραν μέρος της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Αυτό είναι ιδιαίτερα σοβαρό λόγω του ότι η ιδιωτικοποίηση του κρατικής εταιρείας πετρελαίου Pemex είναι ιστορικής σημασίας για τη χώρα και ένα μεγάλο ποσοστό των πολιτών είναι ενάντια στην εισβολή των ιδιωτικών εταιρειών.

Το αποτέλεσμα της επιβολής των μεταρρυθμίσεων αυτών είναι ήδη ορατό με χιλιάδες ανθρώπους να διαδηλώνουν στην πόλη του Μεξικού και άλλες πολιτείες, κατά των δύο μεταρρυθμίσεων και των πολιτικών του Peña γενικότερα. Με αυτή την έννοια, η κυβέρνηση θα αντιμετωπίσει ισχυρή αντίσταση κατά της επιβολής αυτών των αντιδημοκρατικών πολιτικών τις επόμενες εβδομάδες και μήνες, εκτός των διαμαρτυριών και της κοινωνικής δυσαρέσκειας που είναι ορατή σε όλη τη χώρα σχετικά με άλλα ζητήματα, όπως η αναμφισβήτητη βία, η οικονομική παράλυση, η φτώχεια και η συνολική δυσαρέσκεια ενάντια στη νεοφιλελεύθερη πορεία που το κράτος έχει επιλέξει εδώ και δεκαετίες.

Eduardo: Τους επόμενους μήνες θα δούμε πολλές κινητοποιήσεις σε όλη τη χώρα. Ο κόσμος δεν είναι ευχαριστημένος με τις μεταρρυθμίσεις που επιβάλλονται από την κυβέρνηση. Ο κόσμος θέλει να συμμετέχει στη λήψη αποφάσεων και κανείς δεν αισθάνεται ότι εκπροσωπείται από τους πολιτικούς. Μέχρι τώρα η απάντηση της κυβέρνησης από τα διάφορα κόμματα (PRI, PAN, PRD, PT, Morena, Partido Verde, PANAL) ήταν η καταστολή των φωνών που απαιτούν αλλαγή. Οι αυθαίρετες συλλήψεις και η ωμή βία επηρέασαν τις κοινωνικές κινητοποιήσεις, αλλά ο φόβος του να βγεί κανείς στο δρόμο εξαφανίζεται. Βλέπουμε νέες μορφές πολιτικής δημιουργίας. Υπάρχει πολλή δημιουργικότητα γεμάτη από διαφορετικές καλλιτεχνικές εκφράσεις. Τα πολιτικά μηνύματα που βλέπουμε στους τοίχους με στένσιλ και γκράφιτι, το διαδίκτυο και το YouTube λειτουργούν ως ενισχυτικά εργαλεία για την αποκάλυψη της αδικίας του συστήματος, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως το Twitter και το βίντεο streams είναι ο τρόπος για να ξέρουμε τι συμβαίνει. Υπάρχει και μια άλλη κουλτούρα που δημιουργείται με βάση την συμμετοχή, την ενσυναίσθηση και έρχεται με μουσική, φωτογραφίες, άρθρα. Αυτό που με διασκεδάζει είναι ότι μερικά από αυτά τα μέσα εμφανίζονται σε διάφορα αγωνιζόμενα μέρη του κόσμου.

hh

L.M.: Επισκεφθήκατε το λεγόμενο «Escuelitas» στην επαναστατημένη περιοχή των Ζαπατίστας αυτό το καλοκαίρι. Τους αποκαλούν «σχολεία για την ελευθερία», όπου ακτιβιστές που αντιπροσωπεύουν διαφορετικούς αγώνες σε όλο τον κόσμο μπορεί να διδαχθούν από τους Ζαπατίστας. Πώς χωρίζονται τα μαθήματα, τι γνώσεις θέλησαν οι Ζαπατίστας να μοιραστούν με τους ακτιβιστές;

Sandra: Τα μαθήματα χωρίζονται στα τρία. Αυτά που διδάσκονται στα βιβλία που μας έδωσαν, δύο μαθήματα που δίνονται από τους Ζαπατίστας στα caracoles, και η εμπειρία στις κοινότητες των Ζαπατίστας. Τα τέσσερα βιβλία μας δόθηκαν στο Cideci (Πανεπιστήμιο της Γης) στο Σαν Κριστόμπαλ Ντε Λας Κάσας. Τα ονόματα των βιβλίων ήταν: Αυτόνομη Κυβέρνηση I, Αυτόνομη Κυβέρνηση ΙΙ, Συμμετοχής των Γυναικών στην Αυτόνομη Κυβέρνηση και την Αυτόνομη Αντίσταση. Κάθε βιβλίο χωρίζεται σε πέντε ενότητες, όπου τα μέλη του κάθε caracol γράφουν για την εμπειρία τους σε καθένα από αυτά τα θέματα. Τα μαθήματα που είχαμε στα caracoles χωριζόταν στα δύο. Το πρώτο έγινε τη μέρα μετά την άφιξή μας στα caracoles και ήταν μια σύνοψη των θεμάτων που καλύπτονται από τα βιβλία. Τα μαθήματα αυτά παρουσιάστηκαν από διάφορα μέλη του caracol – γυναίκες και άντρες και κάλυψαν θέματα από την υγεία, την ιστορία, την εκπαίδευση, την ασφάλεια, ως το σύστημα της δικαιοσύνης και της οικονομίας. Το δεύτερο μάθημα έγινε την ημέρα που επιστρέψαμε από τις κοινότητες και επικεντρώθηκε στο να απαντήσει σε ειδικές ερωτήσεις που είχαμε σχετικά με το περιεχόμενο των βιβλίων και γενικές αμφιβολίες για την οργάνωσή τους. Το τρίτο μάθημα, και νομίζω το πιο σημαντικό, ήταν αυτό που έγινε στις κοινότητες. Αφού φτάσαμε στα caracoles, κάθε ένας από τους μαθητές εισήχθη στον Votan ή «κηδεμόνα» τους, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την ευημερία μας και τη μάθησή μας στις κοινότητες. Μόλις συναντήσαμε τους κηδεμόνες αναχωρίσαμε για τις κοινότητες όπου ζουν οι κηδεμόνες μας. Αυτό ήταν το πιο πλούσιο μέρος της εμπειρίας, καθώς ήμασταν σε θέση να δουμε στην πράξη όλα τα πράγματα που διαβάζουμε στα βιβλία και ακούσαμε στα μαθήματα. Στις κοινότητες, περάσαμε όλη την ημέρα με τις οικογένειες, μοιραστήκαμε τπ φαγητό τους, τις καθημερινές δραστηριότητές τους και τις γνώσεις τους. Είχαμε χρόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας να διαβάσουμε τα βιβλία μας, ώστε να τους τους κάνουμε αργότερα ερωτήσεις.

Eduardo: Στο Escuelita Ζapatista όλα τα μέλη της οργάνωσης, ηλικιωμένοι, νέοι, γυναίκες και παιδιά ήταν οι δάσκαλοι, έτσι το να προσέχουμε αυτό που έκαναν και λέγανε ήταν πολύ σημαντικό για να κατανοήσουμε τι έχει ο EZLN να πει στον κόσμο. Μια οικογένεια Ζαπατίστας άνοιξαν το σπίτι τους και τις καρδιές τους για να μου δείξει τον τρόπο που ζουν, τη δουλειά που κάνουν, τα τρόφιμα που τρώνε, τον χρόνο που απολαμβάνουν μαζί. Τα μέλη της οικογένειας και ο «κηδεμόνας» μου, o Votán μου, μου είπε για το πώς βλέπουν τον κόσμο και τον τρόπο που αντιστέκονται ενάντια στην κακή κυβέρνηση, όχι μόνο τη στρατιωτική πλευρά της, αλλά σε κάθε πτυχή της: την οικονομία, την ιδεολογία, την ψυχολογία, την πολιτιστική, πολιτική και κοινωνική. Με ενθάρρυναν να ρωτήσω ό,τι ήθελα, έτσι ώστε να μου απαντήσουν εκείνη τη στιγμή ή αργότερα. Ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός, είναι μια από τις διάσημες φράσεις τους, που αντικατοπτρίζει τον σκοπό της οργάνωσης των Ζαπατίστας που ιδρύθηκε με τις υψηλότερες αξίες: την αγάπη, τη φιλία, το σεβασμό, την ελευθερία, τη δικαιοσύνη, την ειρήνη, την αξιοπρέπεια.

Σε αυτή την 20η επέτειο των Caracoles, οι βάσεις στήριξης Ζαπατίστας έχουν δείξει αυτά που έχουν μάθει στην πορεία που ακολουθούν. Στο χρόνο φοίτησής μου στην La Escuelita έμεινα στο Caracol που ονομάζεται «La Garrucha: Resistencia hacia un nuevo amanecer» (Αντίσταση για μια νέα Αυγή) το τρίτο και κατά κύριο λόγο κατοικούμενο από Tzeltales. Εκεί μπορούσα να δω το σύστημα που έχει αναπτυχθεί από την εξέγερση του 1994. Χτίζουν τη δική τους εκπαίδευση, δικαιοσύνη, υγειονομική περίθαλψη, τραπεζών και συνεταιρισμούς, μια κυβέρνηση που βασίζεται στη συλλογική εργασία. Από την εμπειρία τους δημιούργησαν 7 αρχές για μια καλή κυβέρνηση: 1) να οδηγείς υπακούοντας, 2) να αντιπροσωπεύεις, όχι να αντικαθιστάς, 3) να εργαζεσαι από τα κάτω και να μην επιδιώκεις να ανέλθεις, 4) να εξυπηρετήσεις, όχι να αυτο-εξυπηρετείσαι, 5 ) να πείθεις, όχι να κατακτάς, 6) να κατασκευάζεις, όχι να καταστρέφεις, και 7) να προτείνεις, όχι να επιβάλλεις.

Η γνώση που οι Ζαπατίστας από την Τσιάπας του Μεξικού θέλουν να μοιραστούν με τον κόσμο είναι ένα μάθημα ελευθερίας και αξιοπρέπειας. Δείχνοντας πώς ζουν οι κοινότητες των Ζαπατίστας κάθε μέρα, πώς χτίζουν την αυτονομία τους με φροντίδα για τους άλλους, δείχνουν ότι η ελευθερία μπορεί να επιτευχθεί με καθημερινές δράσεις. Κάθε επαναστατική πράξη περιέχει την ουσία των κόσμων που τολμούμε να ονειρεύτούμε, κόσμων που γεννήθηκαν από τη δημοκρατία, την ελευθερία και τη δικαιοσύνη.

L.M.: Ο ρόλος που η εξέγερση των Ζαπατίστας έχει παίξει στη διαμόρφωση του σύγχρονου κινήματος της εναλλακτικής παγκοσμιοποίησης είναι αδιαμφισβήτητη. Σε λίγους μήνες θα κλείσουν 20 χρόνια από την έναρξη της εξέγερσης. Ποια είναι η θέση του αγώνα στην Τσιάπας στο πλαίσιο των κινημάτων των τελευταίων χρόνων – YoSoy, Occupy, Αγανακτισμένοι και τώρα στη Βραζιλία και την Τουρκία;

Sandra: Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο αγώνας των Ζαπατίστας είναι ο παππούς των σύγχρονων κοινωνικών κινημάτων και εξεγέρσεων. Μας έχουν διδάξει τόσα πολλά για την αντίσταση, τη δημοκρατία και την οικοδόμηση ενός κόσμου που ποτέ δεν πιστεύαμε ότι θα μπορούσε να υπάρχει. Οι Ζαπατίστας δεν είναι μόνο μια ιστορική αναφορά, αλλά είναι ένα πραγματικό παράδειγμα για το πώς είκοσι χρόνια πάλης μπορούν να έχει ως αποτέλεσμα μια πραγματική προσέγγιση για την ελευθερία και την αυτονομία.

Eduardo: Ο EZLN ξέρει πολύ καλά τι συμβαίνει στον κόσμο. Οι Ζαπατίστας μαθαίνουν επίσης από αυτές τις νέες αντιστάσεις σε όλο τον κόσμο. Έχουν μια ηθική στάση, έτσι ώστε οι Ζαπατίστας να συνεχίζουν την οικοδόμηση της αυτονομίας τους, ανοιχτή για όσους θέλουν και μπορούν να ακούσουν το μήνυμά τους. Ο τρόπος ζωής τους, ο αγώνας τους αποτελεί πηγή έμπνευσης για όλους. Όλα αυτά τα κοινωνικά κινήματα σήμερα συναντιούνται, έχοντας επίγνωση του τι συμβαίνει στην άλλη πλευρά του κόσμου. Όλο και περισσότερο τα κινήματα βλέπουν ότι έχουν παρόμοιες αιτίες και κοινούς εχθρούς: τι μεγάλες εταιρείες.

Αυτές οι μάχες ενάντια στο νεοφιλελευθερισμό είναι θέμα επιβίωσης. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να ξεχαστούν οι αγώνες του παρελθόντος. Πρέπει να πάρουμε τη θέση μας στην ιστορία. Χέρι με χέρι, υφαίνουμε την παγκόσμια επανάστασης. Οι Ζαπατίστας δεν προσπαθούν να σας δείξουν το δρόμο ή να καθορίσουν τα βήματα της επανάστασης. Καταλαβαίνουν την ποικιλομορφία των ανθρώπων και τα διαφορετικά πλαίσια κάθε ζωής, έτσι αυτό που λένε είναι να εργαστείτε για αυτονομία με τον τρόπο σας, να αναζητήσετε τη διαδρομή που είναι καλύτερη για σας. Το σημαντικό πράγμα είναι να ξεκινήσετε το περπάτημα.

L.M.: Το σχολείο πρόκειται να είναι μια σταθερή πρωτοβουλία, θα είναι ανοιχτό όλο το χρόνο για τους ακτιβιστές;

Sandra: Παρακολουθήσαμε το πρώτο Escuelita, ωστόσο έχουν ήδη ανακοινώσει την έναρξη των νέων ημερομηνιών, έτσι νέοι υποστηρικτές μπορούν να παρουν μέρος σε αυτή την εμπειρία. Μπορούν επίσης να έχουν διαφορετικούς τρόπους να μοιράζονται τις γνώσεις τους όλο το χρόνο, για παράδειγμα μας είπαν ότι είχαν σχολές ξένων γλωσσών στο caracol της Oventik, όπου ημεδαποί και αλλοδαποί μπορεί να μάθουν Tzotzil και ισπανικά.

L.M.: Oι Ζαπατίστας αντιμετωπίζουν ένα νέο κύμα βίαιων παραστρατιωτικών επιθέσεων τα τελευταία δύο χρόνια. Υπήρξε επίσης μια πρόσφατη ανακοίνωση σχετικά με κατσκοπευτικά αεροπλάνα που πετούν πάνω από τα πέντε «Caracoles». Ποια είναι η ατμόσφαιρα στην επαναστατημένη περιοχή;

Sandra: Η παρενόχληση από το κράτος δεν έπαψε ποτέ να υπάρχει, ωστόσο, με την επιστροφή του PRI υπάρχει ο φόβος ότι η κατάσταση στην περιοχή έχει αρχίσει να γίνεται πιο τεταμένη. Παρ ‘όλα αυτά, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η περιοχή έχει αρχίσει να βιώνει κάτι παρόμοιο με αυτό που συνέβη στα μέσα της δεκαετίας του ενενήντα, όπου οι παραστρατιωτικές ομάδες δρούσαν στις κοινοτήτες που υποστήριζουν τους Ζαπατίστας ή είναι μη-οπαδοί της κυβέρνησης, ως έμμεση στρατηγική για να χτυπήσουν τις βάσεις των Ζαπατίστας. Ένα παράδειγμα είναι η βία που ασκείται στα μέλη της κοινότητας Puebla, κοντά στο caracol της Oventik όπου εκατοντάδες μέλη των Abejas και υποστηρικτές των Ζαπατίστας έχουν εκτοπιστεί λόγω της βίας που προέρχεται από τις παραστρατιωτικές ομάδες.

Eduardo: Ενώ ήμουν στην La Escuelita στην επαναστατημένη περιοχή τα στρατιωτικά αεροπλάνα πέρασαν, και αμέσως η Γενική Διεύθυνση του EZLN κατήγγειλε την τρομοκρατική πράξη. Στις κοινότητες που ζουν είναι διαφορετικά. Κάνουν ακόμα και αστεία για το γεγονός ότι η κυβέρνηση ανησυχεί για την Escuelita. Από τα πρώτα βήματα οι ιθαγενείς που δημιούργησαν την οργάνωση έζησαν υπό μυστικότητα. Η δίωξη και η παρουσία των παραστρατιωτικών ομάδων είναι συνεχής, αλλά (οι ιθαγενείς) είναι δυνατοί, τόσο ψυχικά όσο και σωματικά για να αντιμετωπίσουν την κατάσταση.

Δείτε περισσότερα αναφορικά με το Democracy Street here

Σκέψεις για την επανεκκίνηση του φοιτητικού κινήματος

Mai68_posters

Το παραπάνω κείμενο (ελαφρώς παραλλαγμένο) διαβάστηκε με τη μορφή εισήγησης στην εκδήλωση με θέμα «Τι παιδεία θέλουμε», στην κατάληψη του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας στις 14/11/2012.
Νίκος Κασφίκης, Βαγγέλης Τσίρμπας, Γιώργος Χριστοδουλάκης
via: Πρόταγμα


Τα τελευταία δύο χρόνια οι φοιτητές, σε συνθήκες γενικευμένης απάθειας και οπισθοδρόμησης των πολιτικών διεκδικήσεων από την πλευρά της κοινωνίας, βγήκαν στο προσκήνιο με τις κινητοποιήσεις τους για να εμποδίσουν την εφαρμογή του νέου νόμου. Το ότι σε γενικές γραμμές τα φοιτητικά αντανακλαστικά διατηρούν ακόμη μια ζωτικότητα μέσα στην περιρρέουσα σήψη δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να μας καθησυχάζει. Για να έχει προοπτική το φοιτητικό κίνημα -και κάθε κίνημα- δεν πρέπει να κατασταλάζει σε παγιωμένα αιτήματα και θεωρητικά σχήματα. Αντίθετα, θα πρέπει να προσπαθεί διαρκώς να ελέγχει τα «εργαλεία» του, να εμβαθύνει, να προβληματίζεται με άλλα λόγια για το αν η οπτική του είναι επαρκής. Διότι με αυτό τον τρόπο, δηλαδή με την διαρκή «αναζωογόνηση» της οπτικής μας, το κίνημα θα έχει την δυνατότητα να φέρνει στην επιφάνεια περισσότερες απ’ τις εκμεταλλευτικές πτυχές του εκάστοτε αντικοινωνικού φαινομένου, στην προκειμένη περίπτωση του νόμου Αρβανιτόπουλου.

Σκοπός λοιπόν του κειμένου αυτού είναι η εξέταση και η διεύρυνση της τρέχουσας κριτικής που ασκείται στο νόμο Αρβανιτόπουλου και εν γένει στο εκπαιδευτικό σύστημα. Εν συνεχεία, θα προσπαθήσουμε να σκιαγραφήσουμε ένα πανεπιστήμιο οργανωμένο σε δημοκρατικές βάσεις, όπως και μια διαφορετική -μη χρησιμοθηρική- σχέση των ανθρώπων με τη γνώση. Με άλλα λόγια, επιχειρούμε έναν πειραματισμό στο αμφιλεγόμενο ζήτημα της παιδείας.

Είναι σημαντικό ένα κίνημα όπως το φοιτητικό να θέτει υπό συζήτηση τον ίδιο του τον εαυτό. Πάνω στην βάση αυτή, δοκιμάζουμε να επανεξετάσουμε την κατεύθυνση που έχουν πάρει τα φοιτητικά αιτήματα και να δούμε κατά πόσο είναι δυνατό να εμπλουτιστούν περαιτέρω.

Τα ερωτήματα που εγείρονται, λοιπόν, είναι: ποιά ήταν τα αιτήματα των φοιτητών και σε ποιό βαθμό απαντούν στο νόμο και ακόμα περισσότερο, κατά πόσο προβάλλεται ένα πρόταγμα από πλευράς φοιτητών με θετικό πρόσημο; Χωρίς δηλαδή να υποκύπτει σε έναν αρνητισμό, ο οποίος, μεταξύ άλλων, δεν βοηθά στην συγκρότηση ενός συνειδητού υποκειμένου, ενός υποκειμένου που δεν συγκροτείται επειδή ο «εχθρός» βρίσκεται απέναντι του, αλλά υπάρχει άσχετα από την παρουσία του. Δηλαδή η προσπάθεια διαμόρφωσης ενός κοινού οράματος για το τι πανεπιστήμιο θέλουμε, έχει ιδιαίτερα μεγάλη αξία για το μέλλον του κινήματος.

Σε γενικές γραμμές, τα αιτήματα των φοιτητών εστίασαν σε θέματα που αφορούσαν οικονομικά και διοικητικά ζητήματα του πανεπιστημίου, όπως και στο θέμα της φοιτητικής εκπροσώπησης, που ο νόμος ουσιαστικά καταργεί. Πιο συγκεκριμένα, η κριτική που ασκήθηκε στο οικονομικό και διοικητικό σκέλος του νόμου, αφορούσε τη προέλευση της χρηματοδότησης με την παράλληλη είσοδο των επιχειρηματιών στα πανεπιστήμια. Έτσι, λογικό επόμενο είναι η επιβάρυνση των φοιτητών με δίδακτρα και η επιχειρηματικοποίηση των ιδρυμάτων. Ως εκ τούτου, τα περισσότερα πανό ανά την Ελλάδα –με τις παραλλαγές τους φυσικά- βάφτηκαν με το σύνθημα, «δημόσια και δωρεάν παιδεία για όλους», δηλαδή δεν θέλουμε ιδιωτικοποιημένη παιδεία για την οποία να πληρώνουμε δίδακτρα. Επίσης, καλό είναι να αναφερθεί ότι η κριτική που ασκήθηκε σχετικά με τη φοιτητική εκπροσώπευση, σε μεγάλο βαθμό δεν γινόταν από δημοκρατική σκοπιά αλλά προασπιζόμενη γραφειοκρατικούς και συγκεντρωτικούς θεσμούς του πανεπιστημίου.

Ένα ιδιαιτέρως σημαντικό ζήτημα που αντιμετωπίζει το φοιτητικό και πολλά άλλα κινήματα, είναι ότι παρά την όποια ανατρεπτικότητα και ριζοσπαστικότητά του, έχει μάθει να εκφράζεται και κατ’ επέκταση να σκέφτεται με όρους που στο υπάρχον σύστημα έχουν υποστεί διαστρέβλωση. Είναι ζωτική η ανάγκη επανανοηματοδότησης των αξιών που τόσο συχνά χρησιμοποιούμε και υιοθετούμε, χωρίς ωστόσο να τις καταλαβαίνουμε ουσιαστικά.

Τρανταχτό παράδειγμα διαστρέβλωσης εννοιών είναι ο όρος δημοκρατία. Δημοκρατία δεν είναι ο κοινοβουλευτισμός, η ύπαρξη κομμάτων, η γενικόλογη ελευθερία γνώμης και έκφρασης. Έχει να κάνει αυστηρά με το πώς και από ποιούς λαμβάνονται οι αποφάσεις. Όλοι οι προσδιορισμοί που της δίνονται (κοινοβουλευτική, φιλελεύθερη, αντιπροσωπευτική), δεν έχουν να κάνουν με το περιεχόμενό της. Η δημοκρατία δεν μπορεί παρά να είναι άμεση.

Στην ίδια βάση, δημόσιο δεν είναι μόνο ότι δεν είναι ιδιωτικό. Δημόσιο είναι ό, τι ανήκει στην κοινωνία εξ’ ολοκλήρου, στο σύνολο των πολιτών χωρίς κανένα περιορισμό ή μεσολάβηση. Συνεπώς, παλεύοντας για δημόσιο πανεπιστήμιο δεν θα έπρεπε να απαιτούμε μόνο «έξω οι ιδιώτες απ’ τις σχολές», αλλά και «έξω το κράτος απ’ τις σχολές».

Αρχικά πρέπει να αντιληφθούμε πως το κρατικό πανεπιστήμιο δεν διαφέρει καθόλου ως προς τους «ουσιαστικότερους» στόχους του από το ιδιωτικό. Στην ουσία διαφέρει μόνο στο ότι το τελευταίο έχει δίδακτρα, πράγμα που αποκλείει πολλούς από μας. Ωστόσο, ποιος είπε ότι το κράτος δεν ταυτίζεται με την λογική του κέρδους, της παραγωγικότητας, του κεφαλαίου; Ποιός είπε ότι το κρατικό πανεπιστήμιο, όπως και το ιδιωτικό, δεν προετοιμάζει εξειδικευμένους εργαζόμενος και εργαζόμενες που θα στελεχώσουν την παραγωγή, την μαζική κουλτούρα, τις τουριστικές υπηρεσίες, το θέαμα και ό,τι άλλο «δημιουργεί» η εποχή μας; Το δίλημμα, δηλαδή, κρατικό ή ιδιωτικό πανεπιστήμιο δεν επαρκεί από μόνο του αν το δούμε από μια ποιοτική σκοπιά και, προπάντων, δεν φανερώνει όλες τις πτυχές του διεστραμμένου νόμου Αρβανιτόπουλου.

Η αξιολόγηση ως έννοια δεν είναι ένας γραφειοκρατικός μηχανισμός ελεγχόμενος από τους έχοντες (πολιτική, οικονομική) εξουσία προκειμένου να κρίνει πόσο υπάκουοι είναι οι υπηρέτες της, αλλά θα έπρεπε να γίνεται σε ένα εντελώς διαφορετικό πλαίσιο, ως κοινωνικός έλεγχος με μοναδικό στόχο το δημόσιο συμφέρον.

Ως δια βίου μάθηση δεν θα έπρεπε να νοείται το δια βίου κυνήγι τίτλων σπουδών στην άβυσσο της ανταγωνιστικότητας με στόχο την επιβίωση στη ζούγκλα της αγοράς εργασίας, αλλά η δια βίου αναζήτηση της γνώσης, της διεύρυνσης των πνευματικών οριζόντων και της ανάπτυξης του ανθρώπου.

Στην ουσία, επιχειρείται μια ριζική αλλαγή στο «DNA» του φοιτητή και στην σχέση του με την γνώση. Όταν λέμε «το DNA του φοιτητή» εννοούμε απλά ότι ο φοιτητής παύει να έχει μια ορισμένη αντίληψη για το τι είναι το πανεπιστήμιο, τι αντιπροσωπεύει, αλλά και γενικότερα τη θέση του στο πανεπιστήμιο και την κοινωνία. Δηλαδή, αν μέχρι τώρα υπήρχε ένα κομμάτι φοιτητών που δεν ενδιαφερόταν απλά να πάρει το πτυχίο του, δεν σκέφτονταν με πόσο βαθμό πέρασε το χ μάθημα, δεν ενέδωσε στις γονικές πιέσεις για επαγγελματική καταξίωση και καριέρα, αλλά ενδιαφερόταν για το ίδιο το περιεχόμενο της γνώσης, το αντικείμενο των σπουδών, γι’ αυτό που τέλος πάντων του κέντριζε το ενδιαφέρον, πλέον με τον νόμο Αρβανιτόπουλου δημιουργείται ένα περιβάλλον που δεν ευνοεί αυτούς τους «συναισθηματισμούς». Η νέα «γραμματική της υποταγής» δεν επιδέχεται ανορθολογισμούς, πρέπει να διοχετεύει τα πάντα στην βασικότερη δραστηριότητα της εποχής μας: την οικονομία. Και εφόσον έχει θέσει τέτοιους στόχους, τέτοιοι θα είναι και οι άνθρωποι που θα εμφανίζονται ώστε να τους πραγματοποιούν. Το πανεπιστήμιο θα αποτελεί για το σύνολο της κοινωνίας το μέσο για την κοινωνική ανέλιξη.

Η νέα κατεύθυνση που ορίζει ο νέος νόμος δηλώνεται στο άρθρο 4 : «Τα ΑΕΙ έχουν ως αποστολή να ανταποκρίνονται στις ανάγκες αγοράς εργασίας…». Το σημείο αυτό αποκαλύπτει το ιδεολογικό και αξιακό περιεχόμενο του νέου νόμου. Με βάση αυτή την λογική η γνώση κι η παιδεία, με την ευρεία έννοια, μπαίνουν στην υπηρεσία της αγοράς, γίνονται επομένως αντιληπτές με όρους ανταγωνιστικότητας, αποδοτικότητας και παραγωγικότητας. Με αυτό τον τρόπο αποκτούν χρηστική αξία, παύουν να αποτελούν αυταξία, δηλαδή η παιδεία χάνει αυτόν τον οικουμενικό χαρακτήρα που βλέπει την γνώση εκ των προτέρων –χωρίς να χρειάζεται να αποδειχθεί προσοδοφόρα- ως αξία από μόνη της. Οι φοιτητές πρέπει να ανταγωνίζονται περισσότερο μεταξύ τους, κάτι που φυσικά δεν ευνοεί την από κοινού κριτική πρόσληψη της γνώσης (εξού και η ύπαρξη των ECTS και των διδακτικών μονάδων). Ο νόμος επιφυλάσσει έναν νέο τύπο φοιτητή που θα ασχολείται μόνο με την καριέρα του, την απόκτηση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου μισθού και τον ψυχαναγκασμό για υψηλότερη θέση στην κοινωνική ιεραρχία. Βέβαια, δεν πρέπει να αγνοούμε τον τύπο του Έλληνα φοιτητή που είχε διαμορφωθεί και κυριαρχούσε στα αμφιθέατρα και προ νόμου. Για τη μεγαλύτερη μερίδα των φοιτητών, ουδέποτε υπήρχε αγάπη για τη γνώση και την έρευνα, αλλά ο κύριος λόγος για τον οποίο έμπαιναν στη σχολή ήταν η μελλοντική επαγγελματική αποκατάσταση. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, η εφαρμογή του νεοφιλελεύθερου μοντέλου στα ελληνικά πανεπιστήμια δε βρίσκει απέναντί της μια μαζική απάντηση με ριζικό πρόταγμα, αλλά αδιάφορους και αργόσχολους φοιτητές οι οποίοι ούτως ή άλλως δεν ενδιαφέρονταν για την ουσία της γνώσης και οι διεκδικήσεις τους, ως εκ τούτου, έχουν καθαρά συντεχνιακό χαρακτήρα.

Επομένως, θα πρέπει μαζί με τα αιτήματα για δημόσια και δωρεάν παιδεία, να προβληθεί και η χυδαία οικονομίστικη αντίληψη που θεσπίζει ο νόμος Αρβανιτόπουλου. Διότι αν κυριαρχήσει η παραπάνω αντίληψη για την παιδεία και την γνώση θα μειώνονται όλο και περισσότερο οι άνθρωποι που αντιλαμβάνονται στοιχειωδώς τι είδους κοινωνία τους περιβάλλει, θα είναι ακόμα λιγότεροι εκείνοι που θα νιώθουν την ηθική ανάγκη να αντισταθούν.

Ο νόμος Αρβανιτόπουλου έρχεται να τραβήξει στα άκρα, να ριζώσει, κάποιες ήδη υπάρχουσες λογικές που χαρακτήριζαν το πανεπιστήμιο, αλλά και γενικότερα το εκπαιδευτικό σύστημα. Θεσμοί όπως οι πανελλήνιες, οι βαθμοί, οι εξεταστικές στα πανεπιστήμια και εν γένει ο θεσμός της εξέτασης όπως εμφανίζεται στην παιδεία εξυπηρετεί ορισμένους σκοπούς που αντιβαίνουν στην ίδια την έννοια της παιδείας και προσιδιάζουν σε μια εργαλειακή αντίληψη της.

Για παράδειγμα, προκειμένου ο μαθητής να βαθμολογηθεί σ’ ένα εξεταζόμενο μάθημα πρέπει με κάποιον τρόπο να οριστεί ένα σχετικά αντικειμενικό κριτήριο, με βάση το οποίο να κριθεί το αν ο μαθητής αξίζει να «περάσει» το μάθημα. Μόνο που για να υπάρξει αυτό το «αντικειμενικό» κριτήριο θα πρέπει αναπόφευκτα ο δάσκαλος να κατακερματίσει την γνώση, να την σπάσει σε μικρά κομματάκια, να δημιουργήσει ένα σύνολο αποσπασματικών γνώσεων. Με αυτό τον τρόπο, όπως είναι λογικό, δεν προωθείται η εμβάθυνση, η προσωπική έρευνα, αλλά αντιθέτως δίνεται η εντύπωση στον/η διδασκόμενο/η πως το μόνο που έχει σημασία είναι το να «περάσεις» τον εκάστοτε στόχο που τίθεται από το εκπαιδευτικό σύστημα. Το παραπάνω περιγράφει ακριβώς αυτό που ονομάζουμε ως εργαλειακή σχέση με την γνώση. Με άλλα λόγια η γνώση είναι το μέσο, το εργαλείο για κάτι άλλο, π.χ. για το πανεπιστήμιο (πανελλήνιες), για τον καλό βαθμό στο χ μάθημα ή για μια καλή ευκαιρία στην αγορά εργασίας. Ειδικά η περίπτωση του λυκείου βγάζει μάτι. Ας αναφέρουμε, εν παρόδω, πως τα χαρακτηριστικά του ελληνικού λυκείου αποτελούν από μόνα τους ένα τεράστιο ζήτημα, διότι, ενώ και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες ισχύει το καθεστώς των εξετάσεων για την είσοδο στα πανεπιστήμια, μόνο για Ελλάδα μπορούμε να ισχυριστούμε ότι τα παιδιά έχουν τυφλωθεί απ’ την πολλή παπαγαλία. Στην ουσία, δεν είναι μόνο ο παράγοντας των εξετάσεων που δημιουργεί στους μαθητές μια εργαλειακή σχέση με την μάθηση, πρέπει να συνυπολογίσουμε και το παρελθόν της ελληνικής εκπαίδευσης, την παράδοσή της ή μάλλον το κενό της σε πεδία όπως αυτό της έρευνας και της διαπαιδαγώγησης, στοιχεία που είχαν αναπτυχθεί στην δυτική εκπαίδευση. Δυστυχώς, στην Ελλάδα από τα γεννοφάσκια της ο θεσμός της εκπαίδευσης δεν έδωσε βάρος σε τέτοιες αξίες, αλλά αντιθέτως προέβαλλε στα άτομα μια χρησιμοθηρική σχέση με την γνώση. Στο λύκειο, λοιπόν, οι μαθητές/μαθήτριες δεν θυμούνται τίποτα (αν εξαιρέσουμε τις πενταήμερες, τις καταλήψεις, τις εξετάσεις για την είσοδο στο πανεπιστήμιο). Το λύκειο αποτελεί ένα προθάλαμο, ένα σημείο στάσιμο, χρονοβόρο, ψυχοφθόρο και βαρετό μέχρι είτε να μπούμε στο πανεπιστήμιο είτε να βγούμε στην αγορά εργασίας. Αν προσπαθούσαμε να παραλληλίσουμε το λύκειο με κάτι, θα ήταν με ένα λιμάνι όπου οι άνθρωποι δεν μένουν ποτέ, φεύγουν διαρκώς, μεταφέρονται ως εμπορεύματα, χωρίς να αφήνουν το στίγμα τους πουθενά. Εξ’ ου κι η καταθλιπτική αίσθηση που αφήνει το πέρασμα από τις αποβάθρες των λιμανιών. Εκεί είμαστε όλοι περαστικοί.

Για να γίνουμε περισσότερο κατανοητοί, είναι καλό να αναφέρουμε ότι αντίστοιχες πολιτικές οπτικές που συνδέουν την νομικό-πολιτική διάσταση και συγχρόνως την πολιτιστική υπήρξαν στην κινηματική ιστορία του 20ου αιώνα. Αναφέρουμε παραδειγματικά πως το πρώτο κύμα του φεμινιστικού κινήματος (19ου και αρχές 20ου αιώνα) άσκησε κριτική και υιοθέτησε αιτήματα πολιτικής/νομικής φύσεως (π.χ. δικαίωμα ψήφου, νομική εξίσωση των δύο φύλων κ.α.). Στο δεύτερο κύμα του εν λόγω κινήματος (δεκαετία του 60) παράλληλα με αιτήματα πολιτικο-νομικού περιεχομένου άρχισε να ασκεί κριτική πολιτιστικής φύσεως, επιδιώκοντας μια ανατροπή της «καθημερινότητας», δηλαδή των σχέσεων που δημιουργούνταν μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον, τις σεξουαλικές σχέσεις των δύο φύλων, κριτική στα γυναικεία πρότυπα που αναπαρήγαγε η μαζική κουλτούρα και τα στερεότυπα της παράδοσης.

Τώρα στα δικά μας χωράφια, τα φοιτητικά κινήματα του ’60 δεν είχαν συντεχνιακό χαρακτήρα (χρηματοδότηση, στέγαση, σίτιση), αλλά άρχισαν να κρίνουν την γραφειοκρατική δομή του πανεπιστημίου, τις σχέσεις εξουσίας που δημιουργούνταν στο εσωτερικό του, την παρεχόμενη γνώση κ.α. Είναι σημαντικό να επιχειρήσουμε μια ένωση αιτημάτων, μια ολιστική προσέγγιση των προβλημάτων που βιώνουμε στον χώρο του πανεπιστημίου, τόσο σε ζητήματα διοικητικά και οικονομικά, όσο και σε θέματα της κουλτούρας και των αξιών που προβάλλουν στα άτομα οι εκάστοτε θεσμοί μέσα στο πανεπιστήμιο.

Τα φοιτητικά κινήματα το 1982, το 1997-8, το 2006-7, το 2011 ήταν νικηφόρα, με την έννοια ότι κατάφεραν να ανατρέψουν καταστροφικούς και αντιεκπαιδευτικούς νόμους. Αν θέλουμε κάποτε να επιτευχθούν νίκες μεγαλύτερες, όχι αμυντικές όπως οι προηγούμενες, οφείλουμε πέρα από τη δεδομένη εναντίωση στο νόμο και τις κλισέ στερεοτυπικές διεκδικήσεις που συμπυκνώνονται σε δέκα προτάσεις, να φέρουμε στο προσκήνιο ένα πολύ συγκεκριμένο πρόταγμα, δηλαδή ποιά παιδεία θέλουμε πραγματικά, όπως και ποιά θα είναι η σχέση της με την κοινωνία.

Η παιδεία πρέπει από εμπόρευμα και κρίκο στην αλυσίδα του συστήματος, που είναι σήμερα, να ιδωθεί ως κοινωνικό αγαθό, προσβάσιμο σε όλη την κοινωνία. Το πανεπιστήμιο να είναι ελεύθερο, ανοιχτό και πραγματικά δημόσιο, χωρίς ούτε κρατική, ούτε ιδιωτική μεσολάβηση της γνώσης. Οι εξουσιαστικές δομές, η ιεραρχία και οι εξετάσεις να περάσουν στην ιστορία και στη θέση τους να έρθει η αμφισβήτηση, η κριτική σκέψη και η έρευνα.

Είναι αυτονόητο πως όλα αυτά δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν εν μια νυκτί, ούτε κατά διάνοια στο υπάρχον σύστημα που έχει διαμορφώσει τον αντίστοιχο τύπο ανθρώπου. Η κατάσταση στην εκπαίδευση είναι ένα κομμάτι μόνο της γενικότερης κατάστασης και του συστήματος και γι’ αυτό το λόγο οι αγώνες μας πρέπει να είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι με τους κοινωνικούς αγώνες. Στα χέρια μας έχουμε σημαντικά όπλα: η αμεσοδημοκρατική λειτουργία των συλλόγων, με τις γενικές συνελεύσεις να θέτουν την εξουσία στο κέντρο και να επιτρέπουν στους φοιτητές να συνδιαμορφώνουν και να συναποφασίζουν ως ίσος προς ίσο δεν συνιστά μόνο μέσο λήψης συγκρουσιακών αποφάσεων, αλλά και συνειδητοποίησης πως οι ίδιοι έχουμε τη δύναμη να αποφασίζουμε για τις ζωές μας, πως η πολιτική είναι κάτι που μας αφορά όλους. Επίσης, το άσυλο ως κοινωνική κατάκτηση και όχι κυβερνητική παραχώρηση αποτελεί πυρήνα αντίστασης, χώρο ελευθερίας, ένας αληθινά δημόσιος χώρος που δεν ανήκει σε μια συντεχνία, μα σε ολόκληρη την αγωνιζόμενη κοινωνία.

Πρέπει να επιλέξουμε αν θέλουμε ανάπτυξη της οικονομίας στα σημερινά πλαίσια (διαρκής καπιταλιστική ανάπτυξη, το «αόρατο» χέρι της αγοράς), ή μια ανάπτυξη της γνώσης που θα έχει θετικές προοπτικές για μια οικονομία ισότητας, μια οικονομία που δεν θα είναι στο επίκεντρο των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, αλλά απλό μέσο για την κάλυψη των ανθρώπινων αναγκών. Γιατί μόνο μέσα από τη δημιουργία μιας οικονομίας ισότητας, το πανεπιστήμιο και η παιδεία εν γένει θα κατορθώσουν να απαλλαγούν από τον «οικονομίστικο» χαρακτήρα που τους δίνει η εποχή μας.

Η παιδεία για μας δεν είναι μόνο χρηστική, είναι χώρος έρευνας, αναζήτησης και ελεύθερης περιπλάνησης, ανάπτυξης της κουλτούρας, είναι σχέση ερωτική, κι ως γνωστόν στους δυο τρίτος δεν χωρεί…