Menu

EAGAINST.com

Ημερολόγια για μια φωτεινή νύχτα και μια “πεφωτισμένη” φυγομαχία

???????? ?????? ????????????

Ένα (ανορθόδοξο) δελτίο τύπου για τα ΜΑΤ της Νομικής, το πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο και τους Ναπολέοντες της ήττας

Είναι πραγματικά τρομερές οι εποχές που ζούμε… Ζούμε πάνω στο μεταίχμιο ανάμεσα σε δύο κόσμους, που για τον πρώτο (αυτόν που μας αφήνει χρόνους) δεν μπορούμε να μιλήσουμε με διαύγεια και αυτόν που μας έρχεται δεν μπορούμε εκ των πραγμάτων να τον ορίσουμε. Ζούμε με λίγα λόγια σε εποχές μετάβασης… Το τι θα έρθει από την άλλη πλευρά του τούνελ καθορίζεται από δεκάδες παράγοντες. Και είναι ακριβώς αυτό που προσπαθεί σήμερα το κράτος να εμπεδώσει. Τους νέους όρους με τους οποίους θα συνδιαλέγεται με την κοινωνία και τα δείγματα γραφής τους είναι μέχρι στιγμής ξεκάθαρα. Η βίαιη επιβολή πάνω σε διευρυνόμενα κοινωνικά κομμάτια, η οικονομική επίθεση και εξαθλίωση που επιβάλει και η οριοθέτηση και στρατιωτικοποίηση κάθε πεδίου ελεύθερης δράσης και δημόσιου χώρου είναι το προεικόνισμα της νέας επιθετικής κρατικής πολιτικής.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να αναγνώσουμε και την τακτική που ακολουθείται τους τελευταίους μήνες στο χώρο του πανεπιστημίου. Η επιβολή των διαγραφών, η εγκατάσταση security στις πύλες των πανεπιστημίων, οι φαιδρές τηλεοπτικές εξαγγελίες περί «επιβολής του νόμου και της τάξης» από ακόμη πιο φαιδρούς ανθρώπους (τύπου φορτσάκης), τα συμβούλια ιδρύματος και οι νέες ολιγαρχικές διοικητικές δομές των ιδρυμάτων, οι απολύσεις εργαζομένων και όλες οι σπασμωδικές κινήσεις που βλέπουμε από τη μεριά των κυβερνώντων συμπυκνώνουν την εικόνα ενός νέου πανεπιστημίου, που θα ανταποκρίνεται απόλυτα στον αναδυόμενο κρατικό ολοκληρωτισμό. Αποκορύφωμα όλης αυτής της διαδικασίας ήταν η συμβολικά και ιδεολογικά φορτισμένη απόφαση της νέας πρυτανικής αρχής να κηρύξει λοκ-άουτ κεντρικά κτήρια του ΕΚΠΑ εν όψει των καταλήψεων και της επετείου του Πολυτεχνείου.

Από το βράδυ της Τετάρτης (12/11) διμοιρίες ΜΑΤ είχαν αποκλείσει τις εισόδους του κτηρίου της πρυτανείας και της νομικής σχολής, ούτως ώστε να εμποδίσουν την απόφαση του φοιτητικού συλλόγου για κατάληψη της σχολής την Παρασκευή. Στον χορό μπήκαν και οι γνωστοί από παλιά πρυτάνεις της ΑΣΟΕΕ και του ΠΑΜΑΚ που ακολούθησαν αντίστοιχες τακτικές. Ως απάντηση σε αυτήν την προκλητική απόφαση φοιτητές μαζεύτηκαν από το πρωί της Πέμπτης έξω από τη νομική σχολή, αλλά δέχτηκαν κατευθείαν την απρόκλητη επίθεση των ΜΑΤ, η οποία προκάλεσε και δύο βαρύτατους τραυματισμούς φοιτητών, ενώ ταυτόχρονα καλέστηκε πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο για το απόγευμα της ίδιας μέρας.

Η μαζικότητα και ο παλμός της διαδήλωσης που ακολούθησε υπήρξε μια πολύ ευχάριστη έκπληξη σε σχέση με το σκηνικό των τελευταίων εβδομάδων και έδειχνε την προοπτική μιας αναζωπύρωσης κινητικότητας του φοιτητικού κινήματος, μιας κινητικότητας που, αν δε θέλουμε να κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας και τους γύρω μας, απουσιάζει εκκωφαντικά παρά την οξύτητα της εποχής. Μέσα σε ένα αστυνομοκρατούμενο κέντρο η διαδήλωση έδειξε μια αναξιοποίητη δυναμική στο εσωτερικό του φοιτητικού σώματος και διατήρησε τη μαχητικότητά της μέχρι την κατάληξή της στο Πολυτεχνείο. Και όλα αυτά παρά τις γνωστές συνθηματολογίες και τις γραφικότητες των εξίσου γνωστών αριστερών γραφειοκρατιών, που δεν μπορούν να κρύψουν τη λαχτάρα τους να πνίξουν το μέλλον στα νερά του βολικού παρελθόντος.

Αυτό ωστόσο που δίνει ξεχωριστή νότα στη βραδιά είναι τα όσα ακολούθησαν από εκεί και ύστερα. Μετά την πορεία ήταν προγραμματισμένο το συντονιστικό των φοιτητικών συλλόγων, το οποίο θα γινόταν μέσα στο Πολυτεχνείο, το οποίο ωστόσο ήταν κλειδωμένο μέσα στο πλαίσιο της γενικότερης περίφραξης των σχολών του κέντρου. Αφού λοιπόν έφυγε η πρώτη σύγχυση και μετά από αρκετές διαπραγματεύσεις αριστερών συνδικαλιστών με τους φύλακες, πάρθηκε η πρωτοβουλία από ορισμένους/ες φοιτητές/ριες για το αυτονόητο: Να επιβάλλουν δηλαδή τις συλλογικές αποφάσεις ενάντια στη μόνιμη επιθετική αυθαιρεσία της νέας ακαδημαϊκής εξουσίας, σπάζοντας την πόρτα του πολυτεχνείου. Και έτσι έγινε… Στα επόμενα λεπτά υπήρξε σκληρή επίθεση αστυνομικών δυνάμεων, με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο μέρος των φοιτητών να μπουν μέσα στο πολυτεχνείο, ενώ όσοι δεν πρόλαβαν δέχτηκαν δακρυγόνα και ξυλοδαρμούς…

Το διακύβευμα της στιγμής αυτής ήταν το αν αυτό που θα επικρατούσε θα ήταν ο πανικός, η σύγχυση και ο φόβος ή αν θα καταφέρναμε να συντονίσουμε μέσα στο πολυτεχνείο τις δυνάμεις μας, να προστατεύσουμε το δημόσιο χώρο και να δοθεί επιτέλους μία ηχηρή και αξιοπρεπής απάντηση υπό τον ήχο των κρότου-λάμψης και των αστυνομικών ασυρμάτων. Το διακύβευμα αυτό ωστόσο ποτέ δεν τέθηκε, γιατί μέσα σε μισή ώρα πεφωτισμένοι στρατηλάτες του φοιτητικού κινήματος, μεγάλες κεφαλές των ΕΑΑΚ, εκμεταλλευόμενοι την αναμπουμπούλα της στιγμής, κάλεσαν τους φοιτητές σε άτακτη και «συντεταγμένη» αποχώρηση. Όταν μάλιστα τους ζητήθηκε να περιμένουν, να γίνει μια συζήτηση πρώτα και να αποφασιστεί τι ακριβώς πρέπει να γίνει, αυτοί απάντησαν ότι «δεν αναγκάζουμε κανέναν να φύγει, αλλά παίρνουμε τα πανό μας και φεύγουμε».

Αναρωτιέται κανείς από πιο σημείο της όλης χυδαιότητας να ξεκινήσει. Από το ύφος ανθρώπων που, επειδή πήραν μια ντουντούκα στα χέρια τους, νομίζουν ότι μπορούν να θεωρούν τα μπλοκ των φοιτητικών συλλόγων ιδιοκτησία τους ή από την ξεκάθαρα κατευναστική και ηττοπαθή λογική που προωθούν οι συγκεκριμένοι αριστεροί χώροι σε κάθε σχεδόν βήμα που τολμάει το φοιτητικό κίνημα. Και όλα αυτά από τους ίδιους ανθρώπους που τραγουδούσαν επί τρεις ώρες ξεπερνώντας κάθε προηγούμενο μονοτονίας και κοινοτοπίας για «τα Πολυτεχνεία της γενιάς μας».

Και εδώ ερχόμαστε σε μία άλλη πλευρά αυτού που λέγαμε στην αρχή: Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά αυτής της μεταβατικής εποχής είναι ότι εκτός από το να αναδιατάσσει το στρατόπεδο των κυρίαρχων, αποκαλύπτει και τις λανθάνουσες τάσεις των φαινομενικά αντίπαλών τους. Το παραδοσιακό μοτίβο κινητοποίησης του αριστερού συνδικαλισμού, που ακολουθούσε το τροπάρι γενική συνέλευση-συλλαλητήρια-εκλογές μοιάζει σήμερα να φτάνει στο πιο οριακό του σημείο. Οι φοιτητικοί σύλλογοι σήμερα, εκτός του ότι πέφτουν στο κενό μέσα στα πλαίσια του νέου καθεστώτος, βιώνουν και μια πρωτοφανή κρίση κοινωνικής νομιμοποίησης, στην οποία οι πρακτικές καπελώματος και καιροσκοπισμού των αριστερών κομματικών γραμμών έχουν συμβάλλει σε πολύ μεγάλο βαθμό. Οι γραφικότητες και τα παιχνίδια νομιμότητας και συνδιαλλαγής με τα θεσμικά όργανα φαίνονται σαν παλιό αστείο στις βίαιες εποχές βαρβαρότητας που ζούμε.

Εμείς από την πλευρά μας δε θεωρούμε ότι οι εποχές γεννιούνται από τους κυρίαρχους. Θεωρούμε ότι μπορούμε να διαμορφώσουμε το δικό μας λόγο σε αυτήν την ασταθή και ρευστή περίοδο. Κανένας πλέον δεν πείθεται (και πολύ άργησε) από τις «πρωτοπορίες» και τις γερασμένες ρητορείες των ΕΑΑΚιτών. Η επαναδιεκδίκηση και η επανανοηματοδότηση του δημόσιου χώρου και χρόνου, η δημιουργία αυτόνομων και οριζόντιων συμμετοχικών συνελεύσεων είναι οι άξονες γύρω από τους οποίους μπορεί να περιστραφεί ένα σύγχρονο και ζωντανό πρόταγμα, μέσα σε ένα κοινωνικό περιβάλλον που πνίγεται από τον κτηνώδη ολοκληρωτισμό και την αστυνομικοποίηση της καθημερινότητας.

Το σπάσιμο της πόρτας του πολυτεχνείου και το αυθόρμητο σύνθημα «Αλήτες, λέρες, φοιτητοπατέρες», τη στιγμή της φυγομαχίας σηματοδοτούν μια ρωγμή, η οποία όσο μικρή και ανολοκλήρωτη κι αν έμεινε, κρατά το πάγιο χαρακτηριστικό της: Δεν κλείνει, ούτε συμμαζεύεται εύκολα…

ΝΑ ΠΑΡΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΜΑΣ, ΓΙΑ ΕΝΑ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ

Ελευθεριακή Παρέμβαση Φιλοσοφικής

Πολυτεχνείο 13/11:γιατί πρέπει να τελειώνουμε με τα πτώματα του παρελθόντος

17_07150953-thumb-large

Ονειρώξεις ενός φοιτητικού κινήματος που ζέχνει πτωμαΐνη

Σήμερα (13/11) συνέβησαν πρωτοφανή πράματα, ακόμη και για τα δεδομένα του ελλαδικού σουρεαλισμού. Πρυτάνεις έκλεισαν πρυτανείες και σχολές, τις οχύρωσαν με ματ, ενώ ταυτόχρονα μπάτσοι έσπαγαν στο ξύλο κόσμο σε παγκάκια και σκάλες μετρό, επειδή τολμούσαν να ξεφωνήσουν μέσω τηλεφώνου λέξεις όπως «σύντροφος» ή «αναρχικός». Μ’ αφορμή αυτά καλείται πανεκπαιδευτική πορεία Προπύλαια. Υγιή αντανακλαστικά ως εδώ.

Καθώς η πορεία περνούσε από την κλειστή κι οχυρωμένη από μπάτσους Νομική, δέχθηκε απρόκλητη επίθεση από τις δυνάμεις καταστολής δίχως να σπάσει. Συνεχίζει ως το Πολυτεχνείο, με σκοπό να διεξαχθεί το συντονιστικό γενικών συνελεύσεων, όπως είχαν αποφασίσει οι σύλλογοι. Η σχολή όμως βρισκόταν σε καθεστώς «λοκ-άουτ», δηλαδή κλειδαμπαρωμένη. Μετά τη μισάωρη καθυστέρηση από παρακάλια κάποιων «συντρόφων» να μας ανοίξουν οι φύλακες κι οι καθηγητές τους, σπάμε την πόρτα. Τα ΜΑΤ σ’ αυτόν το χρόνο έχουν προλάβει να στηθούν δεξιά κι αριστερά. Επιτίθενται και χτυπάνε κόσμο. Προλαβαίνουν να μπουν οι μισοί. Όσοι βρίσκονται μέσα αρχίζουν να οχυρώνουν το μέρος. Εδώ θα μπορούσε να ‘ναι η αρχή μίας τριήμερης κατάληψης, ως την 17η Νοέμβρη, που θα κλιμάκωνε τον αγώνα και θα επέφερε σημαντικές νίκες. Ή τουλάχιστον θα μπορούσε να δώσει το στίγμα μιας μη-φοβικής μάζας που ετεροκαθορίζεται απ’ τις προθέσεις των μπάτσων. Δίνεται δηλαδή μια ακόμη, πολύτιμη ευκαιρία στο φοιτητικό κίνημα ν’ αντισταθεί ουσιαστικά στη νοοτροπία κανιβαλισμού και σκλαβιάς που οι κυρίαρχοι εμποτίζουν την κοινωνία. Κι όμως, δεν προλαβαίνουν να περάσουν λίγα λεπτά απ’ τη στιγμή που μπήκαμε πολυτεχνείο κι ήδη κάποιοι (αλήτες, λέρες) φοιτητοπατέρες, αποφασίζουν αυτόκλητα πως είναι καλύτερο να βγούμε και να φύγουμε! Μέσα σ’ ένα κλίμα πανικού που οι ίδιοι δημιούργησαν, ξεκινάνε οι ίδιοι να φεύγουν, καλώντας τον κόσμο μαζί τους με ντουντούκες και διαδίδοντας ανυπόστατες πληροφορίες. Υπάρχουν ενστάσεις και μεγάλη μερίδα κόσμου τους καλεί σε συζήτηση, για το αν θα μείνουμε ή θα βγούμε. Δε δέχονται να συζητήσουν. Η διάσπαση αυτή προκαλεί αναταράξεις. Πέφτει τρομοκρατία και ψευδής ενημέρωση για το τι γίνεται έξω. Στους έξω γίνεται ψευδής ενημέρωση για το τι παίζει μέσα˙ ότι και καλά παίζουν συγκρούσεις μέσα στο Πολυτεχνείο και να φύγουν, ενώ είχε ανοιχτεί η πόρτα από Τοσίτσα στην οποία η πρόσβαση ήταν δυνατή και περιφρουρούνταν από μας. Τελικά ο μέσα κόσμος συμπαρασύρεται έξω από το Πολυτεχνείο. Σε λίγο βρίσκεται στο σταθμό Βικτώριας. Η πορεία τέλειωσε. Αρκετά επαναστατήσαμε και σήμερα. Καιρός να πάμε σπίτι για καφέ.

Σημειώσεις κάποιων προβοκατόρων πάνω στη φοιτητική αθλιότητα

Η μεταφυσική του μορφωμένου ανθρώπου

Στην πορεία έβλεπες κυρίως πρόσωπα από κινήσεις και παρατάξεις. Τ’ ότι κάποιοι φοιτητές ξυλοκοπήθηκαν από μια άγρια καταστολή που πλέον έχει το ακαταλόγιστο για ό,τι κάνει, δεν ενδιαφέρει όλο τον υπόλοιπο φοιτητικό μαζόκοσμο. Αυτός αλήθεια έχει φτάσει να ενδιαφέρεται μόνο για το αν έγινε κατάληψη στη σχολή του κι έχασε το μάθημα; Τα μυαλά του έχουν πολτοποιηθεί στο μπλέντερ της βλακείας που του προσφέρει απλόχερα το κεφάλαιο; Έχει συμβιβαστεί με τ’ ότι θα ζήσει σα δουλικό σκυλί; Έστω κι έτσι, η πορεία ήταν μαζική.

Το φοιτητικό κίνημα είναι νεκρό κι εμείς κανιβαλίζουμε το πτώμα του :-)

Ένα πρόβλημα ήταν ότι η πορεία θύμιζε περισσότερο επιτάφιο, παρά πορεία. Τη συνθηματολογία την έχουμε μάθει όλοι απ’ έξω τόσα χρόνια. Απ’ τον Τεμπονέρα στο η χούντα δεν τελείωσε το ’73 (και επίκαιρο) και ξανά απ’ την αρχή. Συνθήματα που πλέον δεν είναι φορείς οποιουδήποτε ριζοσπαστικού νοήματος. Συνθήματα που λειτουργούν για να βαυκαλίζουν μια μάζα που δεν είναι κίνημα και που δεν έχει προταγματικά σημεία αναφοράς που να συνδέουν παρελθόν, παρόν και μέλλον. Η φαντασία μας είναι νεκρή. Ο παλμός μας νωχελικός. Η νοοτροπία στείρα κι η δράση δανεισμένη από φετίχ του παρελθόντος. Οι όποιες νέες ιδέες εκτελούνται στο βωμό της συντήρησης του πτώματος της μεταπολίτευσης. Και βρωμάμε όλοι πτωμαΐνη.

«Εμπρός για τα πολυτεχνεία της γενιάς μας» – εαακ 2014.

Κι όμως ήταν συγκεκριμένοι «σύντροφοι» της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς, που όταν ήμασταν μέσα στο πολυτεχνείο της γενιάς μας, μας ζητούσαν να βγούμε έξω, μας παραπληροφορούσαν και μας τάιζαν τρόμο. Ήταν αυτοί που έκαναν τη δουλειά των ματ και καπέλωσαν 300 περίπου άτομα που τους ζητούσαν να συνδιαμορφώσουν εκείνη τη στιγμή τη στάση που θα κρατούσαμε. Βέβαια, η συνδιαμόρφωση είναι ωραία σαν ιδέα, μόνο μέχρι κάποιος να διαφωνήσει με την κυρίαρχη γραμμή. Αυτό φαίνεται να ‘χουν στο κεφάλι τους πολλοί «σύντροφοι», που θεωρούν εαυτούς ως το περιούσιο κομμάτι του «κινήματος». Ενός «κινήματος» που υπάρχει μόνο στη φαντασία μας κι όταν πάει κάπως μέσα από βιώματα να δημιουργηθεί το ταΐζουνε σκατά, για να ‘ναι σίγουροι ότι παραμένει ένα πτώμα που ελέγχουν. Βλέπεις, το ζητούμενο τελικά είναι ο έλεγχος κι όχι η ριζοσπαστική θεωρία και δράση˙ μια φτηνή παραλλαγή του πατριαρχικού «ποιος την εχει μεγαλύτερη» στο και καλά ριζοσπαστίκ «ποιος οδηγεί το κίνημα». Κι αν πεις και τίποτα η απάντηση που παίρνεις είναι «ο εχθρός είναι εκεί έξω, όχι εμείς». Κι αυτό ισχύει εν μέρει. Όμως η πράξη είναι που καθορίζει την πραγματικότητα. Κι όταν αυτή ορίζεται από προβληματικές νοοτροπίες αβανγκαρντισμού, παίρνει κι άλλους στο λαιμό της λειτουργώντας ως κρέας στις μηχανές του εχθρού. Όταν δε μπορείς να διαχειριστείς μια κατάσταση που σε ξεπερνά, το έντιμο είναι να το αναγνωρίσεις και να συνδιαλλαγείς με τους ανθρώπους που βρίσκεσαι εντός της.

Καταναλώνουμε αργά το θάνατό μας ή σκοτώνουμε αυτά που μας σκοτώνουν

Όσο ζούμε με ψευδαισθήσεις, τόσο περισσότερο θα χάνουμε έδαφος. Τόσο περισσότερο θα μας βιάζουν οι καπιταλιστές, οι λοβέρδοι κι οι φασίστες. Οι αγώνες του παρελθόντος ανήκουν στο παρελθόν. Πρέπει να τελειώνουμε με τα πτώματα. Οι αγώνες μας δε μπορούν να νοηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από το τι συνέβη 30, 40 ή 500 χρόνια πριν. Η ιστορική εμπειρία έχει σημασία όταν χρησιμοποιείται με βάση τις ανάγκες του σήμερα κι όχι για τη συντήρηση του χθες. Το χθες δε μπορεί ν’ απαντήσει στο σήμερα˙ κρίνεται ανεπαρκές. Οι κυρίαρχοι το ‘χουν καταλάβει αυτό κι εξελίσσονται. Εμείς απ’ την άλλη, ή πετάμε τους σκελετούς απ’ τις ντουλάπες μας ή βουλιάζουμε. Έχουμε μια καίρια ιστορική επιλογή να κάνουμε. Ας αποφασίσουμε να σοβαρευτούμε και να διεκδικήσουμε όσα θα κάνουν τη ζωή μας ανθρώπινη, σοβαρά, συλλογικά κι αυτό-οργανωμένα. Ας μην πετάμε στα σκουπίδια τις ευκαιρίες. Ας μάθουμε να διαχειριζόμαστε τις νίκες μας κι ας μην τις μετατρέπουμε σε ήττες. Κι ας τελειώνουμε επιτέλους με τους θεολόγους, τους μεσσίες και τις πρωτοπορίες κάθε είδους.

Αλληλεγγύη – Αυτοοργάνωση – Αντιιεραρχία

Για τον καθορισμό των ζωών μας από εμάς τους ίδιους

Και το τσάκισμα όσων μας σκοτώνουν

Vita Activa

Όταν οι μπάτσοι μπουκάρουν στις σχολές…

Τα γεγονότα είναι λίγο πολύ γνωστά. Δυνάμεις των ΜΑΤ περιφρουρούν, απ’ το προχθεσινό βράδυ, τη Νομική απ’ τους…φοιτητές της, εν’ όψει της 17ης Νοέμβρη και στις χθεσινές διαδηλώσεις δίνεται η εντολή της αγριας επίθεσης στους διαδηλωτές φοιτητές και φοιτήτριες.

10394120_884803138207871_8014920679076635102_n

Το Κράτος, δημιουργώντας εστίες έντασης, επιδιώκει την εμπέδωση των νέων κανονισμών που συνοδεύουν την όξυνση των κοινωνικών αντιθέσεων. Δε δείχνει τυχαία τα δόντια του στους φοιτητές, σ’ αυτούς δηλαδή που δεν έχουν κανένα μέσο επιβίωσης απέναντι στους καπιταλιστές, αλλά αντιθέτως επιδιώκει την επέκταση της γενικευμένης αστυνόμευσης στους χώρους που αυτοί δραστηριοποιούνται. Μετά τα στρατόπεδα συγκέντρωσης μεταναστών, τις φυλακές τύπου Γ’, τους εκκενωμένους ελεύθερους χώρους, τα γραφεία των νεοναζί, η αστυνομία παίρνει τη θέση της και στους διαδρόμους των σχολών, επιχειρώντας να εδραιώσει το σεβασμό ή το φόβο απέναντι στην αστική νομιμότητα, σε μία περίοδο κατά την οποία εντείνεται ο ενδοκαπιταλιστικός ανταγωνισμός σε μία νέα, σχετικά, αγορά στην Ελλάδα: αυτή των πανεπιστημιακών σπουδών.

Στην πραγματικότητα, ένα μεγάλο μέρος της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, κυρίως της μεταπτυχιακής, απευθύνεται ήδη αποκλειστικά και μόνο στα αστικά και μικροαστικά στρώματα, αποκλείοντας με την επιβολή διδάκτρων (είτε σε κρατικά πανεπιστήμια, είτε σε ιδιωτικά, με μαθήματα εξ αποστάσεως) μεγάλο αριθμό φοιτητών από αυτά, αποδεικνύοντας, γι’ άλλη μια φορά, το σαθρό των διακηρύξεων περί «ίσων ευκαιριών στην αγορά εργασίας» και κλείνοντας οριστικά την οδό που στο παρελθόν υπήρξε στην Ελλάδα το κυρίαρχο μέσο κοινωνικής/οικονομικής ανέλιξης. Η πανεπιστημιακή αγορά άνοιξε, βρίσκεται όμως ακόμη σε εμβρυακό στάδιο σε σχέση με τις προοπτικές που υπάρχουν σ’ αυτή (δίδακτρα, φοιτητικά δάνεια, στέγαση φοιτητών, catering, εκδοτικοί οίκοι κτλ).

Η βίαη «σκούπα» λοιπόν εναντίον των φοιτητών στο προαύλιο του Πολυτεχνείου, η τακτική είσοδος ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας στους χώρους των πανεπιστημίων, πέρα απ’ το εκφοβιστικό μήνυμα που στέλνουν σε όσους αντιδρούν στη νεοφιλελεύθερη επέλαση, αποτελούν το στρώσιμο του κόκκινου χαλιού στις ιδιωτικές επενδύσεις, στην ιδιωτική κερδοσκοπία επί του εμπορεύματος των πιστοποιητικών της γνώσης. Οι στοχεύσεις του Κράτους και του Κεφαλαίου είναι ξεκάθαρες και επισημαίνονται ορθά απ΄τους φοιτητές/τριες της Ελευθεριακής Παρέμβασης Φιλοσοφικής:

«Το κράτος και οι πανεπιστημιακές αρχές προσπαθούν σήμερα με κάθε μέσο να μονοπωλήσουν το δημόσιο χώρο και να τον ορίσουν μονομερώς μέσα σε ένα κλίμα αστυνομικοποίησης, ελέγχου και πειθάρχησης. Και όλο αυτό παράπλευρα και παραπληρωματικά με μία εντεινόμενη εντατικοποίηση των σπουδών (διαγραφές, ν+2 κ.τ.λ.) μέσα στα πλαίσια μιας αυταρχικής προώθησης της καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης. Ένα νέο πανεπιστήμιο, στο οποίο η γνώση θα είναι αυτοματοποιημένη, οι χώροι περιφραγμένοι και περιφρουρημένοι και τα φοιτητικά υποκείμενα αντιδημιουργικά, ανέμπνευστα και προβλέψιμα, θα έχουν ως απώτατο ορίζοντά τους το μάθημα, την ανοιχτή σχολή, τις καθαρές τουαλέτες και το σαββατιάτικο ξενύχτι.»

Μακριά απ’ τις ρεφορμιστικές φοιτητικές παρατάξεις που εν καιρώ κοινωνικού πολέμου σηκώνουν πανό με αναγραφόμενα τα «κάτω η κυβέρνηση – να παραιτηθεί ο Φορτσάκης», θέτοντας το ζήτημα απλώς σε επίπεδο διαχειριστών της εξουσίας, οι φοιτητές/τριες, θεωρούμε πως, θα πρέπει ν’ αποφύγουν να σηκώσουν το συγκεκριμένο γαντάκι της εξουσίας και να μην περιοριστούν σ’ έναν αγώνα ενάντια στην καταστολή της Νομικής, αλλά να δράσουν δημιουργώντας τις καταστάσεις αυτές που θα αμφισβητήσουν ουσιαστικά τους θεσμούς. Αν το Κράτος βολεύεται αυτή την περίοδο με την ένταση σε συγκεκριμένο χωροταξικό πεδίο και απέναντι σε πολύ συγκεκριμένα πολιτικά/κοινωνικά/οικονομικά υποκείμενα, τότε η απάντηση θα πρέπει να είναι αποκεντρωμένη, διάχυτη σε όλη την επικράτεια, και με δρων υποκείμενο το σύνολο όσων αναγνωρίζουν πως δεν έχουν τίποτε να χάσουν, παρά τις αλυσίδες τους.

ΝΑ ΟΡΓΑΝΩΣΟΥΜΕ ΠΑΝΤΟΥ ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΙΣ

ΑΜΕΣΗ ΔΡΑΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΑΥΤΟΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Μεξικό: εξαφάνιση φοιτητών, διαδηλώσεις και χρονικό

Διαδηλώσεις ξέσπασαν το Σάββατο (11/10) στο Chilpancingo του Μεξικό ενάντια στην εξαφάνιση 43 φοιτητών στην πόλη Iguala στα νότια της χώρας, στις 26 Σεπτεμβρίου. Οι διαδηλωτές, που είναι φοιτητές στο αγροτικό κολλέγιο δασκάλων Ayotzinapa , μπλόκαραν τον αυτοκινητόδρομο που συνδέει την πρωτεύουσα της πολιτείας με το Mexico City και κατέλαβαν τέσσερα φορτηγά και τέσσερα λεωφορεία. Με πέτρες και πρόσωπα καλυμμένα με μπλουζάκια και μπαντάνες, οι φοιτητές ανάγκασαν τα φορτηγά και λεωφορεία να σταματήσουν και τα κατέλαβαν.

Οι κατήγοροι στην πολιτεία Guerrero πιστεύουν ότι η δημοτική αστυνομία συνέλαβε τους φοιτητές και τους παρέδωσε σε μέλη συμμορίας ναρκωτικών που τους εκτέλεσε και τους έθαψε σε μυστικούς τάφους. Ομολογίες στις φυλακές έχουν ήδη οδηγήσει τους ερευνητές σε έναν μαζικό τάφο κοντά στην πόλη Iguala με 27 νεκρούς. Την Πέμπτη βρέθηκε δεύτερος τάφος με αδιευκρίνιστο ακόμα αριθμό νεκρών. Οι φοιτητές του Ayotzinapa λένε πως δεν πείθονται από τις έρευνες της κυβέρνησης και υπόσχονται να συνεχίσουν το ψάξιμο για τους συμμαθητές τους μέχρι ανεξάρτητοι ειδικοί να επιβεβαιώσουν την ταυτότητα των νεκρών.

Η διαδήλωση του Σαββάτου ξεκίνησε όταν πάνω από 100 φοιτητές έφυγαν από το κολλέγιο Ayotzinapa με πέντε λεωφορεία που είχαν καταλάβει σε προηγούμενες διαδηλώσεις. Οδήγησαν τα λεωφορεία 12 μίλια προς τη διασταύρωση του αυτοκινητόδρομου και έκλεισαν μερικώς το δρόμο. Σύντομα πέρασαν δύο φορτηγά της Μεξικανικής εταιρίας άρτου Bimbo, οι φοιτητές ανάγκασαν τους οδηγούς να σταματήσουν και πήραν τα φορτηγά. Οι φοιτητές του κολεγίου Ayotzinapa, γνωστοί και ως νορμαλίστας, συνηθίζουν αυτόν τον τρόπο διαδήλωσης που τον ονομάζουν actividad de secuestro (δράση απαγωγής).

Την 1 Oκτωβρίου, φοιτητές πήραν δύο φορτηγά της Coca-Cola στον ίδιο αυτοκινητόδρομο προκειμένου να πιέσουν την κυβέρνηση να δράσει και να μαζέψουν χρήματα για τους γονείς των εξαφανισμένων φοιτητών, που κοιμούνται στο κολέγιο Ayotzinapa με πολύ λίγα χρήματα για φαγητό και βασικές ανάγκες περιμένοντας νέα για τα παιδιά τους. Τα φορτηγά της Coca-Cola παραμένουν στο προαύλιο του πανεπιστημίου μια εβδομάδα μετά την “απαγωγή” τους. Τα αναψυκτικά μοιράστηκαν σε όσους μένουν στο πανεπιστήμιο ή πουλήθηκαν για να μαζευτούν χρήματα για τις οικογένειες των αγνοουμένων. Σε άλλες περιπτώσεις τα “απαγμένα” λεωφορεία χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά φοιτητών σε διαδηλώσεις ή άλλες δραστηριότητες και τελικά επιστρέφονται στις εταιρίες. Τα μαθήματα έχουν σταματήσει στο Ayotzinapa από την εξαφάνιση των 43 φοιτητών.

Οι διαμαρτυρίες συνεχίστηκαν στις 13/10 όταν οι νορμαλίστας μαζί με καθηγητές του CETEG διαδήλωσαν μπροστά στο κυβερνητικό κτίριο του Guerrero και στη συνέχεια εισέβαλλαν στο κτίριο και το έκαψαν σχεδόν ολοσχερώς απαιτώντας την επιστροφή των 43 αγνοουμένων. Οι διαδηλωτές συγκρούστηκαν με την αστυνομία με πετροπόλεμο και κατέλαβαν ένα φορτηγό που αναποδογύρισαν και έκαψαν. Γύρω στις 6:20μμ εισέβαλαν και στο δημαρχείο όπου έσπασαν τζάμια και έκαψαν γραφεία. Τα σχολεία UNAM και UPN ανακοίνωσαν 48ωρη απεργία αλληλεγγύης στους νορμαλίστας και πορεία στο Guerrero. Δρομολόγια λεωφορείων ακυρώθηκαν στο Michacan όταν κυκλοφόρησαν φήμες πως οι νορμαλίστας είχαν “απαγάγει” 35 λεωφορεία.

Το χρονικό της εξαφάνισης

Στις 26 Σεπτεμβρίου έγιναν τρεις ξεχωριστές επιθέσεις σε δύο ομάδες νεαρών που ταξίδευαν με λεωφορείο στην πολιτεία Guerrero του Μεξικό. Από αντικρουόμενες αφηγήσεις έγινε γνωστό πως ένας μεγάλο αριθμός νέων εξαφανίστηκε και ομαδικοί τάφοι βρέθηκαν στις 4 Οκτωβρίου. Σύγχυση επικρατεί στα μέσα ενημέρωσης σχετικά με την υπόθεση και η κυβέρνηση δίνει ασαφή στοιχεία σχετικά με το πόσοι φοιτητές έχουν εξαφανιστεί ή σκοτωθεί. Οι περισσότερες αναφορές επικεντρώνονται στους αγνοούμενους νορμαλίστας, λόγω του ότι δεν είναι η πρώτη φορά που έπεσαν θύματα επιθέσεων. Τα γνωστά στοιχεία είναι πως δύο ομάδες νεαρών δέχτηκαν επίθεση, μια ομάδα φοιτητών (normalistas) από το Ayotzinapa και η ποδοσφαιρική ομάδα Los Avispones από το Chilpancingo. Και οι δύο ομάδες βρισκόταν στην Iguala στις 26 Σεπτέμβρη ταξιδεύοντας προς το σπίτι.

Οι νορμαλιστας, σύμφωνα με την Guardian βρισκόντουσαν στην Iguala για τη συλλογή χρημάτων για μελλοντικές διαδηλώσεις ενάντια σε διακρίσεις σε πρακτικές πρόσληψης καθηγητών που ευνοούν τους φοιτητές από αστικές περιοχές (κι όχι από αγροτικές περιοχές). Σύμφωνα με την Observador Ciudadano 35 νορμαλίστας “απήγαγαν” λεωφορεία και η αστυνομία τους κυνήγησε μέσα στην πόλη (Iguala) όπου και τους επιτέθηκε. Ένα φοιτητής σκοτώθηκε στην πρώτη επίθεση, ο Aldo Gutiérrez Solano, από την Ayutla, έξι τραυματίστηκαν και τουλάχιστον 25 κρατήθηκαν από την αστυνομία. Σύμφωνα με την Telesur o Pedro David Garcia, εκπρόσωπος του φοιτητικού συνδέσμου, είπε ότι οι φοιτητές μίλησαν με τους οδηγούς των λεωφορείων που συμφώνησαν να τους δώσουν τα λεωφορεία.

Η δεύτερη επίθεση έγινε 4 ώρες αργότερα στο ίδο μέρος. Οι νορμαλίστας που επέστρεψαν στο σημείο μιλούσαν στους δημοσιογράφους όταν οπλισμένοι άνδρες τους επιτέθηκαν σκοτώνοντας 2 ακόμα φοιτητές και μια παρευρισκόμενη γυναίκα που περνούσε με ταξί (Blanca Sánchez Montiel). Η τρίτη επίθεση την ίδια νύχτα έγινε από ένοπλους σε ένα λεωφορείο με παίκτες της ομάδας Los Avispones (The Hornets), που είχαν παίξει ένα ματς νωρίτερα στην Iguala. Δεν είναι ξεκάθαρο το αν και με ποιο τρόπο σχετίζονται τα δύο περιστατικά. Τρεις ποδοσφαιριστές σκοτώθηκαν από τους ένοπλους καθώς και ο οδηγός του λεωφορείου τους. Ένας ακόμα φοιτητής βρέθηκε το επόμενο πρωί νεκρός, φριχτά παραμορφωμένος. Ανακοινώθηκε πως προσωπικό του στρατού βρήκε το σώμα του φοιτητή Julio César Mondragón κοντά στην βιομηχανική περιοχή Periférico Norte της Iguala με βγαλμένα τα μάτια και γδαρμένο το πρόσωπο. Στα social media λέγεται ότι βασανίστηκε με τρόπο που χρησιμοποιείται συνήθως από τα καρτέλ ναρκωτικών.

Την Τρίτη 30 Σεπτεμβρίου αναφέρθηκε πως βρέθηκε ένας αριθμός φοιτητών. Αρχικά η λίστα των αγνουμένων περιλάμβανε 57 ονόματα και αργότερα 55 καθώς ένας φοιτητής βρέθηκε σε νοσοκομείο και το όνομα ενός άλλου ήταν δύο φορές στη λίστα. Μέχρι στιγμής οι αγνοούμενοι είναι 43 (55 που αναφέρθηκαν αρχικά μείον 12 που βρέθηκαν). Συγκεχυμένες είναι και οι πληροφορίες σχετικά με τους ομαδικούς τάφους. Αρχικά αναφέρθηκε ένας και στη συνέχεια 3 ή 4 τάφοι κοντά στην Iguala. Επίσημες πηγές αρχικά ανέφεραν ότι περιμένουν αποτελέσματα τεστ DNA για να πιστοποιήσουν πόσοι νεκροί βρέθηκαν και αν πρόκειται για τους νορμαλίστας. Το Al Jazeera αυτή τη στιγμή (15/10) αναφέρει ότι τα αποτελέσματα του τεστ δείχνουν ότι κανείς από τους 43 φοιτητές δεν βρίσκεται μεταξύ των 28 νεκρών που βρέθηκαν στου ομαδικούς τάφους.

Πηγές
Al Jazeera: Missing Mexico students ‘not in mass grave’
Revolution News: Mexico: Government Palace in Guerrero Burned Down by Normalistas
Revolution News: Mexico: Violence in Guerrero, Missing Students, Clandestine Graves and Mass Confusion
The Guardian: Scores of students still missing after ambush by Mexican police and gunmen
Fusion: Mexican students hijack buses, delivery trucks amid escalating protests

«Για να τελειώνουμε με τους τρελούς καιρούς»

SANYO DIGITAL CAMERA

Σημειώσεις για τον κοινωνικό αναρχισμό και το ελευθεριακό κίνημα

Του Νίκου Νικολαΐδη μέσω: Άνθος του Κακού

Στις μέρες μας εμφανίζεται μια αντιπαράθεση μεταξύ του λεγόμενου κοινωνικού αναρχισμού και του λεγόμενου ατομικιστικού ή μηδενιστικού αναρχισμού. Αυτό το κείμενο δεν θα ασχοληθεί με τη δεύτερη τάση, ούτε θα αναφερθεί στον κοινωνικό αναρχισμό ως τάση που αντιπαρατίθεται στον ατομικιστικό και το μηδενιστικό αναρχισμό, όπως συχνά συνηθίζεται. Σκοπός αυτού του κειμένου είναι να συμβάλει στη συζήτηση για το ελευθεριακό κίνημα, όρος που ίσως εκφράζει πιο ξεκάθαρα αυτό που πολλοί περιγράφουν ως «κοινωνικό αναρχισμό». Και να υπενθυμίσει ότι ο αναρχισμός είναι εξ ορισμού κοινωνικός και οικουμενικός.

Εδώ και τρεις δεκαετίες στην Ελλάδα διαμορφώνεται ένα διάχυτο αντιεξουσιαστικό ρεύμα που σε πολλές περιπτώσεις έχει παίξει αποφασιστικό ρόλο, τόσο σε αργές κοινωνικές διεργασίες, όσο και σε γεγονότα της κεντρικής πολιτικής σκηνής. Στην προηγούμενη φάση της παγκοσμιοποίησης και μετά την κατάρρευση των κατ’ όνομα κομμουνιστικών καθεστώτων, η «αναρχία με μικρό α» είχε καθοριστική επίδραση στα νέα κινήματα, ένα μεγάλο μέρος της αριστεράς ένιωσε την υποχρέωση να αυτοκαθοριστεί ως αντιεξουσιαστική, ενώ η αυτοοργάνωση αποτέλεσε απαραίτητο επιθετικό προσδιορισμό όλων σχεδόν των προσπαθειών.

Σήμερα η ελληνική κοινωνία μεταβαίνει από την ενσωμάτωση και την εσωτερίκευση της καπιταλιστικής λογικής και ηθικής στον βίαιο αποκλεισμό. Ο φασισμός υποδεικνύεται ως θεραπεία για τα προδομένα όνειρα και τις απατηλές υποσχέσεις του καπιταλιστικού παραδείσου. Η αυτοσυνείδηση του διάχυτου αντιεξουσιαστικού ρεύματος είναι πλέον επιτακτική.

Οι πρώτες ενότητες αυτού του κειμένου θα αναφερθούν στην προέλευση του όρου «κοινωνικός αναρχισμός» και θα προσπαθήσουν να περιγράψουν συνοπτικά τον κλασικό αναρχισμό και την ευρύτερη έννοια του ελευθεριακού κινήματος. Στη συνέχεια θα αναφερθούν συμπεριφορές και αντιλήψεις που κρίνονται ως εμπόδια στην ανάπτυξη του κινήματος για την κοινωνική απελευθέρωση. Τέλος, θα καταγραφούν ορισμένα σημεία με την ελπίδα να φανούν χρήσιμα στη συζήτηση για την εξέλιξη του διάχυτου αντιεξουσιαστικού ρεύματος στον ζωντανό εκείνο ιστό που όχι μόνο θα σταθεί εμπόδιο στη βαρβαρότητα, αλλά και θα επαναφέρει την ουτοπία.

Ο «κοινωνικός αναρχισμός»

To 1995 o Μάρραιη Μπούκτσιν, στο βιβλίο του «Κοινωνικός ή lifestyle αναρχισμός» (στα ελληνικά εκδ. Ισνάφι, 2005), επιχείρησε μια εναντίωση σε αυτό που αποκαλούσε lifestyle αναρχισμό, κατηγορώντας τον ως ατομικιστικό, αντιοργανωτικό, μισάνθρωπο και μεταφυσικό. Σε αντιπαράθεση σε αυτόν, πρότεινε τον κοινωνικό αναρχισμό, προσδίδοντάς του τέσσερα γνωρίσματα κατάλληλα (σύμφωνα με τον Μπούκτσιν) για τη σύγχρονη εποχή: την ανυποχώρητη αντίθεση στον κρατισμό, την πίστη στην άμεση δημοκρατία, τη δράση για δημιουργία συνομοσπονδίας αποκεντρωμένων δήμων και ένα όραμα για μια ελευθεριακή κομμουνιστική κοινωνία. Αποκαλούσε κοινωνικό αναρχισμό την εξέλιξη του κλασικού αναρχοκομμουνισμού και του ιστορικού αναρχοσυνδικαλισμού, επιχειρώντας μια επικαιροποιημένη κοινωνική μορφή και περιεχόμενο των δύο αυτών ρευμάτων του αναρχισμού, μπολιασμένων επιπλέον με την οικολογική σκέψη, στην κατεύθυνση πάντα της δημιουργίας ενός οργανωμένου λαϊκού κινήματος. Παράλληλα με αυτόν τον προσδιορισμό του κοινωνικού αναρχισμού αναπτύχθηκαν τα ρεύματα της συμμετοχικής δημοκρατίας, του ελευθεριακού κοινοτισμού, της κοινωνικής οικολογίας και του Κομμουναλισμού. Στην Ελλάδα, σήμερα, ως κοινωνικός αναρχισμός γενικά εννοείται η τάση εκείνη που αντιτίθεται στον ατομικιστικό και μηδενιστικό αναρχισμό, χωρίς απαραίτητα να συμφωνεί με τον ορισμό του κοινωνικού αναρχισμού από τον Μπούκτσιν.

Το ελευθεριακό κίνημα

Ο αναρχισμός υπήρξε γέννημα της δυτικής κοινωνίας, συγκεκριμένα του διαφωτισμού και του εργατικού κινήματος, ενσωματώνοντας συγχρόνως προκαπιταλιστικές κοινωνικές δομές και παραδόσεις, όπως οι αγροτικές κοινότητες και ο κολεκτιβισμός. Η γέννησή του συμπίπτει με την εγκαθίδρυση της βιομηχανικής κοινωνίας, υπήρξε προϊόν της αναγκαιότητας οργάνωσης των αντιστάσεων σε αυτήν και διαφοροποιήθηκε από το υπόλοιπο σοσιαλιστικό κι εργατικό κίνημα της εποχής στο βαθμό που έθεσε ως απαραίτητο συστατικό του αγώνα για κατάργηση της οικονομικής εκμετάλλευσης την αντίθεση σε κάθε μορφή εξουσίας, κυρίως υπό την επιροή της σκέψης του Μ. Μπακούνιν. Ο Π. Κροπότκιν συνεισέφερε την ανάδειξη ως κεντρικών των αξιών της αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας, με στόχο την ανυποχώρητη εναντίωση στην αυξανόμενη επιρροή του Κοινωνικού Δαρβινισμού, δηλαδή της κυριαρχίας του πνεύματος του ανταγωνισμού και της φυσικής επιλογής μέσω της επικράτησης του ισχυροτέρου, που οι καπιταλιστές υποδείκνυαν ως κύρια χαρακτηριστικά της φύσης και της ανθρωπότητας.

Ο αναρχισμός επιπλέον συμπεριέλαβε στοιχεία προσωπικής και συλλογικής ηθικής και ανέπτυξε ελευθεριακές εκδοχές της παιδείας και του πολιτισμού. Στα τέλη του 19ου αιώνα μέσα στο αναρχικό κίνημα αναπτύχθηκαν παράλληλα οι τάσεις του ατομικιστικού αναρχισμού (που σε κάποιες εκδοχές του συνδέθηκαν με τον ιλλεγκαλισμό και το νετσαγιεφισμό), του αναρχοκομμουνισμου και του αναρχοσυνδικαλισμού. Στις χώρες εκείνες όπου κυρίως ο αναρχοσυνδικαλισμός (Ισπανία) αλλά και ο αναρχοκομμουνισμός (Ουκρανία) έλαβαν τη μορφή οργανωμένου λαϊκού κινήματος, οι τάσεις του ατομικισμού και του ιλλεγκαλισμού έπαιξαν ελάχιστο ρόλο και πρακτικά εξαφανίστηκαν, ενώ ο νετσαγιεφισμός κατατάχτηκε στην εξουσιαστική πτέρυγα του επαναστατικού κινήματος και όχι στον αναρχισμό.

Το να αντιλαμβανόμαστε όμως τον αναρχισμό απλά ως μια έκφραση του ευρωπαϊκού εργατικού κινήματος, τον περιορίζει σε κάτι που έχει ολοκληρώσει τον ιστορικό του ρόλο. Διάφοροι μεταμοντέρνοι αναρχικοί, αντί να διαβάσουν καλύτερα την Ιστορία, αποφάσισαν να την διαγράψουν μια και καλή, προσθέτοντας στο «τέλος της ιστορίας» του Φουκουγιάμα και το «τέλος των πολιτικών οραμάτων».

O ισπανικός αναρχοσυνδικαλισμός ήταν αναμφισβήτητα η υψηλότερη έκφραση του κλασικού αναρχισμού. Τι κρατάμε όμως από αυτόν; Τις φωτογραφίες από τα τεθωρακισμένα της CNT και τις διαμάχες για τη συμμετοχή των αναρχικών στην κυβέρνηση; Είναι δυνατόν η προσέγγισή μας να εξαντλείται στην ύπαρξη ή όχι συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας και στο αν στις κολεκτίβες υπήρχε υπερβολική πειθαρχία ή αν τα μέλη τους αισθάνονταν ανία και άγχος; Ποιο τελικά είναι το νήμα εκείνο που συνδέει το σύντομο καλοκαίρι της αναρχίας με την επανάσταση του Αριστόνικου, το κίνημα του Μπεντρεντίν, τους Ταμπορίτες, τις εξεγέρσεις των σκλάβων στις αποικίες της Καραϊβικής, τη μακραίωνη ινδιάνικη αντίσταση;

Αποφεύγοντας τη γραμμική δυτικοκεντρική ανάγνωση της ιστορίας, ας αναρωτηθούμε: ποιες εκφράσεις του αναρχισμού ήταν προϊόν δεδομένων ιστορικών συνθηκών και ποια είναι τα διαχρονικά εκείνα χαρακτηριστικά που οδηγούν στην αέναη επανεμφάνιση σε όλη την πορεία της ανθρώπινης Ιστορίας του αιτήματος για πανανθρώπινη ελευθερία και πολιτική και οικονομική ισότητα; Ποια η δομή, οι μηχανισμοί, οι αρχές, οι αξίες, τα νοήματα, οι σχέσεις που επιτρέπουν στο αίτημα για πανανθρώπινη ελευθερία και πολιτική και οικονομική ισότητα να μεταμορφώνεται σε ένα οργανωμένο κίνημα, στο ελευθεριακό κίνημα;

Αν ορίσουμε (λίγο σχηματικά) το ελευθεριακό κίνημα ως την κίνηση ενός σημαντικού τμήματος της κοινωνίας προς τη συνολική απελευθέρωση με μέσο την ελευθερία, δηλαδή προς την ελευθερία μέσω της ελευθερίας, μπορούμε επίσης να συμπεράνουμε ότι το ελευθεριακό ρεύμα συγκροτείται ως κίνημα όταν φτάνουν σε κρίσιμο επίπεδο ανάπτυξης και αλληλεπίδρασης οι ελευθεριακές ιδέες, οι πρακτικές, οι δομές και οι καθημερινές σχέσεις. Ποια είναι τα εμπόδια στην ανάπτυξη αυτού του κινήματος, ενός κινήματος που (μην το ξεχνάμε) είναι γέννημα της κοινωνίας στην οποία ζούμε και άρα κουβαλά εντός του, ως προπατορικό αμάρτημα, όλα τα προβλήματα που αυτή δημιουργεί; Ένα κίνημα-γέννημα της δυτικής κοινωνίας: πολέμιος και συγχρόνως φορέας των προβλημάτων της:

1. συνομωτικό ύφος – «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα»

Η αστική τάξη στη μακρόχρονη πορεία της για κατάληψη της εξουσίας γέννησε και κληροδότησε την παράδοση των μυστικών εταιρειών και το συνωμοτικό στυλ. Η γένεση της φιγούρας του συνωμότη δεν αποτελεί πρόβλημα για μια τάξη που στοχεύει στην κατάληψη της εξουσίας και τον έλεγχο της κοινωνίας, βρίσκεται όμως σε αντιπαράθεση προς την κοινωνική απελευθέρωση.

Ο Βίκτωρ Σερζ, στο βιβλίο του Τι πρέπει να ξέρει κάθε επαναστάτης (Παρίσι 1926, στα ελληνικά εκδ. Θεωρία, 1982) εξετάζει τη δράση της τσαρικής μυστικής αστυνομίας Οχράνα, έχοντας πρόσβαση στα αρχεία της που ήρθαν στα χέρια των σοβιέτ μετά την επανάσταση του 1917. Συμπεραίνει ότι καμία αστυνομία δεν μπορεί να ανακόψει το οργανωμένο επαναστατικό κίνημα, επισημαίνοντας ότι πολύ μεγαλύτερο εμπόδιο για το επαναστατικό κίνημα είναι η εσωτερίκευση, από τα μέλη του κινήματος, μιας αστυνομικής αντίληψης της ιστορίας. Η επαναστατική πόζα, η γοητεία της συνωμοσίας, το φλερτάρισμα με την παραβατικότητα σταδιακά αντικαθιστούν την αγάπη για την ελευθερία και το όραμα για μια απελευθερωμένη κοινωνία με την σαγήνη της παρανομίας και της ριψοκίνδυνης ζωής. Ο επαναστάτης που δεν μάχεται πια για μια απελευθερωμένη κοινωνία παύει να αισθάνεται τον εαυτό του ως τμήμα ενός άλλου κόσμου που γεννιέται. Μετατρέπεται τελικά σε ένα υποκείμενο που βιώνει το νιτσεϊκό «ζειν επικινδύνως», το ίδιο σύνθημα (vivere pericolosamente) που προέτασσαν οι Ιταλοί φασίστες.

2. ιεραρχική οργάνωση – το κόμμα-στρατώνας/εργοστάσιο

Η συγκροτημένη και μεθοδική ιεραρχική οργάνωση της αστικής κοινωνίας άφησε το αποτύπωμά της στο επαναστατικό κίνημα. Ο Λένιν αποτιμούσε θετικά το γεγονός ότι το οργανωτικό μοντέλο των εργοστασίων προσέφερε το οργανωτικό μοντέλο του «αποτελεσματικού», ιεραρχικά δομημένου, πειθαρχημένου κόμματος της εργατικής τάξης. Η υπακοή, η πειθαρχία, ο δημοκρατικός συγκεντρωτισμός, η δικτατορία του προλεταριάτου μετατράπηκαν σε αξίες. Αυτό δεν ήταν βέβαια κατάκτηση του επαναστατικού κινήματος αλλά αντανάκλαση της βιομηχανικής ζωής.

Τελικά η ενσωμάτωση σε έναν «αποτελεσματικό» μηχανισμό συνετέλεσε στη δημιουργία του σταλινικού ολοκληρωτισμού, ενώ η ουτοπία της ισπανικής επανάστασης του 1936 ήταν προϊόν της οργάνωσης της αντιπειθαρχίας, του ζωογόνου πνεύματος της ελευθερίας, της απελευθέρωσης των δημιουργικών δυνατοτήτων των ανθρώπων στο πλαίσιο του ελευθεριακού κινήματος που «κουβαλούσε έναν καινούργιο κόσμο στην καρδιά του».

3. μονοδιάστατη σκέψη-επιστημονισμός

Ο αστικός κόσμος αντικατέστησε την πίστη στους παπάδες με την πίστη στην επιστήμη. Πολύ νωρίς ο Μπακούνιν προειδοποιούσε για τη διανοητική χειραγώγηση που ασκούσε ο Μαρξ μέσω αυτού που κατόπιν ονομάστηκε «επιστημονικός σοσιαλισμός». Οι ειδικοί της επανάστασης, που κατείχαν τη συνείδηση της επαναστατικής νομοτέλειας και τους μηχανισμούς της, δεν διέφεραν από τους ειδικούς της αστικής κοινωνίας που κατείχαν, με εξίσου αναμφισβήτητο, επιστημονικό τρόπο, όλους τους νόμους της βιολογικής ζωής και τους κανόνες για τη βελτίωση της ανθρωπότητας.

Η κάστα των ειδικών της επανάστασης βρισκόταν στη θέση του θεού, πάνω από τη ζωή – και ό,τι έχει αποσυνδεθεί από τη ζωή, σύντομα στρέφεται ενάντια στη ζωή. Η ηθική χαρακτηρίστηκε «μικροαστικό κατάλοιπο», το πάθος για ζωή και για ελευθερία δυσφημίστηκαν ως «ουτοπικός σοσιαλισμός».

Πέραν της οικοδόμησης μιας κολοσσιαίας άτυπης ιεραρχίας, τα θέσφατα του «επιστημονικού σοσιαλισμού» είχαν και μια περαιτέρω καταστροφική λειτουργία: δημιουργώντας ένα κλειστό σύστημα το οποίο αποδείκνυε την ακλόνητη αλήθεια των ισχυρισμών του αναφερόμενο απλά στον εαυτό του, προσέφεραν μασημένη πνευματική τροφή στους εκμεταλλευόμενους. Η τροφή αυτή ωστόσο ήταν τοξική. Δεν υπήρχε πλέον ανάγκη για σκέψη: οι ειδικοί είχαν αποδείξει τη νομοτέλεια, κατείχαν τους μηχανισμούς της, είχαν κατονομάσει τους εχθρούς. Αλλά βέβαια:

«το να καταδικάσεις απαιτεί λιγότερη διανοητική προσπάθεια από το να σκεφτείς» (Έμμα Γκόλντμαν).

4. οικονομισμός

Η βαριά σκιά της αστικής κοινωνίας στο επαναστατικό κίνημα φαίνεται πολύ περισσότερο στη θεώρηση της οικονομίας, όχι απλά ως κεντρικής παραμέτρου της κυριαρχίας, αλλά ως του αποκλειστικού εργαλείου ερμηνείας της κοινωνίας. Με τον ίδιο αυθαίρετο και αφηρημένο τρόπο που η αστική κοινωνία αντικατέστησε τη θρησκεία με την οικονομία, οι οικονομιστές της «ταξικής ανάλυσης» ερμηνεύουν το σύνολο των εκμεταλλευτικών σχέσεων και της εξουσιαστικής καταπίεσης καταφεύγοντας στον «καθορισμό των τάξεων στη βάση της σχέσης τους με τα μέσα παραγωγής και την κατοχή κεφαλαίου». Σε αυτό το πλαίσιο, καθήκον του προλεταριάτου είναι «να κατακτήσει την ταξική συνείδηση συνυφασμένη με τον διαρκή αγώνα για κατανόηση της ολότητας του ιστορικού προτσές», σε αντίθεση με «την ψευδή συνείδηση της αστικής τάξης».

Στην αναρχική παράδοση αναγνωρίζεται φυσικά η ταξική εκμετάλλευση, αλλά ως ένα μόνον τμήμα του συμπλέγματος των εξουσιαστικών σχέσεων. Γι’ αυτό άλλωστε το ελευθεριακό κίνημα, αντί της πολιτικής επανάστασης (που θα επιτελούσε το πρωτοπόρο κόμμα-εκφραστής της ταξικής συνείδησης) προέτασσε την κοινωνική επανάσταση, την επανάσταση σε όλες τις σφαίρες της ζωής, σε μία διαρκή διαδικασία δημιουργίας και απελευθέρωσης, έτοιμης ανά πάσα στιγμή να υπερασπιστεί αποφασιστικά τις κατακτήσεις της (που δεν πρέπει να συγχέεται με την «κοινωνική επανάσταση» για την οποία μιλούσαν οι τροτσκιστές, θεωρώντας την μια διαδικασία που θα ακολουθούσε την πολιτική επανάσταση).

Απέναντι στη σύνθετη κοινωνική ολότητα, η παραδοσιακή ταξική ανάλυση είναι προφανώς ένα πολύ στενό ερμηνευτικό σχήμα. Όταν πάλι η ταξική ανάλυση επιχειρεί να διευρύνει το αντικείμενό της τόσο ώστε να περιλάβει εννοιολογικά τις δεκάδες άλλες παραμέτρους της καταπίεσης που έχουν έρθει στο προσκήνιο των αγώνων τις τελευταίες δεκαετίες, τότε ξεχειλώνει τόσο ώστε να καθίσταται άχρηστη.

Μπρος σε αυτήν την αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα, η ταξική ανάλυση, προκειμένου να επιβιώσει, μετατρέπεται σε ιδεολογία, δηλαδή σε ψευδή συνείδηση (Γιόζεφ Γκάμπελ). Και λαμβάνει όλα τα συνακόλουθα χαρακτηριστικά της ιδεολογίας: γίνεται χειραγώγηση, κατασκευή οπαδών, φανατισμός, τύφλωση.

Μοιάζει με χοντροκομμένο αστείο αλλά δυστυχώς είναι γεγονός: σήμερα, αντί να αξιοποιήσουμε τα θετικά στοιχεία της σκέψης του Μαρξ (το έργο του για την αλλοτρίωση, την αφηρημένη εργασία και τον φετιχισμό του εμπορεύματος) επιστρέφουμε σε έναν οικονομισμό του χειρίστου είδους. Στις πορείες μας ακούμε ιαχές που καλούν σε «ταξικό μίσος»… Πόσο άραγε παραγωγικό κι απελευθερωτικό συναίσθημα είναι το μίσος; Αντί απάντησης, ας αρκεστούμε στη διατύπωση του Ζαν-Πιερ Βουαγιέ: «Η οικονομία δεν υπάρχει!».

5. υιοθέτηση της αστικής αντίληψης για την πρόοδο

Η συνείδηση είναι συνάρτηση του τρόπου ζωής μας. Δεν είναι λοπόν περίεργο το ότι άνθρωποι που γεννήθηκαν στη βιομηχανική κοινωνία, όχι απλά πίστευαν ότι η αστική επανάσταση αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την προλεταριακή επανάσταση, αλλά επιπλέον υιοθετούσαν όλη την αστική αντίληψη για την πρόοδο. Η ιστορία της ανθρωπότητας προέκυπτε από μιαν αντεστραμμένη γραμμική ανάγνωση της ιστορίας, ολοφάνερα ευρωκεντρική, που θεωρούσε πρωτόγονες και καθυστερημένες όλες τις προηγούμενες μορφές κοινωνικής οργάνωσης. Η «πρόοδος» ήταν μια αξία αδιαμφισβήτητη, μπρος στην οποία οι αξίες άλλων μορφών κοινωνικής οργάνωσης ήταν, στην καλύτερη περίπτωση, ασήμαντες λεπτομέρειες, αφού στερούνταν του μεγαλείου της επαναστατικής νομοτέλειας ή του δυναμικού κινητήρα του ευρωπαϊκού καπιταλισμού.

Ο ύμνος των ισπανών αναρχικών, γραμμένος σε μια εποχή όπου στη χώρα επιβίωναν ακόμα προκαπιταλιστικές μορφές κοινωνικής οργάνωσης, εξέφραζε μια πολύ βαθύτερη αντίληψη της πραγματικότητας από αυτήν της τυφλής πίστης στην ανάπτυξη:

Οι αστοί, οι πωρωμένοι εγωιστές
που υποτιμούν την ανθρωπότητα
θα σαρωθούν από τους αναρχικούς
με τη δυνατή κραυγή της ελευθερίας
(…)
Οι προλετάριοι απέναντι στη μπουρζουαζία
πρέπει να φέρονται αγέρωχα
και να πολεμούν χωρίς συμβιβασμό
την καταραμένη της ηλιθιότητα

Δυστυχώς όμως η «καταραμένη ηλιθιότητα» είχε μολύνει και τα μυαλά των Ευρωπαίων επαναστατών. Ο δυναμικός κινητήρας του καπιταλισμού δεν τέθηκε σε κίνηση απλά από τις περιφράξεις και την πρωταρχική συσσώρευση ή την κατακράτηση της υπεραξίας. Την κύρια ώθηση έδωσε η κατάκτηση του «νέου κόσμου», η εξολόθρευση των ινδιάνων, η βίαιη μεταφορά ως σκλάβων εκατομμυρίων Αφρικανών, η αποικιοκρατία. Η πολιτισμένη Ευρώπη του διαφωτισμού δημιουργήθηκε χάρις στην «πρόοδο» μιας αμέτρητης σειράς λεηλασιών και σφαγών. Αλλά όσοι θεωρούσαν την ευρώπη κορωνίδα των ανθρώπινων πολιτισμών, δυσκολεύονταν προφανώς να κατανοήσουν το «ιστορικό παράδοξο» μιας αναρχοκομμουνιστικής επανάστασης που δεν ήταν προϊόν των ευρωπαϊκών διεργασιών. Μέσα στο «νέο κόσμο» των αποικιοκρατών υπήρχε ένας αόρατος παλιός κόσμος που αντιστεκόταν για αιώνες, στο Μεξικό, στις Άνδεις και στη Βόρεια Αμερική – και μάλιστα ενώ οι ινδιάνικες αυτοκρατορίες (Ίνκας και Αζτέκοι) είχαν υποταχθεί πολύ εύκολα στους κονκισταδόρες.
Οι «ασήμαντες λεπτομέρειες» των ινδιάνικων κοινοτήτων που έκαναν εφικτή τη μακραίωνη αντίσταση ήταν η κυκλική εναλλαγή των καθηκόντων και η απουσία μόνιμης εξουσίας, η λήψη αποφάσεων σε συνελεύσεις, η κοινοκτημοσύνη και ο συνειδητός αγώνας για την υπεράσπισή της.

Ξεχωριστό παράδειγμα αυτής της ανυποχώρητης και ολικής αντίστασης αποτέλεσε η φυλή των Γιάκις στο Μεξικό. Αφού επί αιώνες κατέφευγαν στα δάση και τα βουνά υπερασπιζόμενοι την κοινοκτημοσύνη και την αυτονομία, στις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα οι Γιάκις βρέθηκαν αντιμέτωποι με ένα πόλεμο μέχρις εξόντωσης, καθώς ούτε μια στιγμή δεν δέχτηκαν να απαρνηθούν τις παραδόσεις τους στο όνομα του εκσυγχρονισμού της χώρας και ξεκίνησαν έναν ανταρτοπόλεμο δεκαετιών. Υπέστησαν εκτοπίσεις, σφαγές, φυλακίσεις κι εκτελέσεις κι έπαψαν να αντιστέκονται μόνον όταν, τη δεκαετία του 1930, η νέα πολεμική τεχνολογία έδωσε τη δυνατότητα στην «επαναστατική κυβέρνηση» του Μεξικού να τους εξολοθρεύσει βομβαρδίζοντας με πολεμικά αεροπλάνα τις κοινότητές τους.

Την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα, οι Γιάκις συναντιούνται συνειδητά με τον Ρικάρντο Φλόρες Μαγκόν και τους αναρχικούς του PLM: Με το χέρι στην καρδιά σάς προσκαλούμε να επισκεφθείτε το στρατόπεδό μας, όπου τα αδέρφια σας στην εξαθλίωση θα σας υποδεχτούν με ανοιχτές αγκαλιές. Δεν έχουμε λόγια για να εκφράσουμε την αναγνώρισή μας των θυσιών σας για εμάς κι ελπίζουμε να είσαστε πάντα διατεθειμένοι να σας σφίξουμε το χέρι, μέχρις ότου ο καπιταλισμός εξαφανιστεί από αυτή τη γη των Γιάκις και η κόκκινη σημαία της Γης κι Ελευθερίας δεν θα έχει πια άλλους εχθρούς να πολεμήσει. Δεχθείτε τους χαιρετισμούς όλης της φυλής των Γιάκις και μια αδερφική αγκαλιά των συντρόφων σας στον αγώνα για Γη κι Ελευθερία… (Juan Carlos Beas και Manuel Ballesteros, Magonismo y Movimiento Indígena en México, εκδ. Antorcha, Πόλη του Μεξικού, 1986, εμπλουτισμένη επανέκδοση Σεπτέμβρης 1997).

Δεν ήταν όμως μόνο η ινδιάνικη κοινοτιστική παράδοση με τις «ασήμαντες λεπτομέρειες» που γεννούσε εξεγέρσεις στο νέο κόσμο:
«Η φυλή είναι σαν μια συστάδα δέντρων που όταν είσαι μακρυά μοιάζουν μπλεγμένα μεταξύ τους αλλά όταν τα βλέπεις από κοντά το κάθε δέντρο μοιάζει να στέκεται μόνο του» (παροιμία των λαών της δυτικής Αφρικής).

«Ubuntu»: η απελευθερωτική ουσία του δεν οφείλεται στο ότι πρόκειται για μια ελεύθερη διανομή του Linux, όπως φαντασιώνονται οι μεταμοντέρνοι θιασώτες του ελεύθερου λογισμικού. Ubuntu είναι η σύνοψη της παραδοσιακής κοσμοθεωρίας των λαών της νότιας Αφρικής. Περιφραστικά ubuntu σημαίνει «είμαι αυτό που είμαι εξαιτίας αυτού που είμαστε όλοι» και «υπάρχω επειδή υπάρχεις». Ασήμαντες λεπτομέρειες…

Η επιβίωση των κοινοτιστικών παραδόσεων στους αφρικανικούς σκλάβους που μεταφέρθηκαν στο νέο κόσμο αποτέλεσε τη βάση για το ξέσπασμα δεκάδων εξεγέρσεων που κλόνισαν συθέμελα τις ευρωπαϊκές αποικίες τον 18ο αιώνα. Οι μεγαλύτερες εξεγέρσεις των Αφρικανών σκλάβων συνέβησαν στην Αϊτή. Η πρώτη ξέσπασε 40 χρόνια πριν τη γαλλική επανάσταση, (όμως πάντα μιλάμε για τη γαλλική επανάσταση ως τη μητέρα των επαναστάσεων και όχι για την εξέγερση των σκλάβων…). Η εξέγερση συνετρίβη. Ως αρχηγός της υποδείχτηκε από τους Γάλλους αποικιοκράτες ο François Mackandal, ο οποίος θεωρήθηκε μάγος βουντού επειδή καλούσε σε επιστροφή στις αφρικανικές παραδόσεις. Κάηκε πολιτισμένα και παραδειγματικά στην πυρά το 1758. Οι εξεγέρσεις όμως συνεχίστηκαν για άλλες 4 δεκαετίες και 400.000 Αφρικανοί σκλάβοι έχασαν τη ζωή τους σε αυτές, μέχρι την παραχώρηση της ανεξαρτησίας στην Αϊτή, το 1804.

Σήμερα η μορφή του Mackandal βρίσκεται σε ένα νόμισμα της Αϊτής, της φτωχότερης οικονομίας του κόσμου, όπου τα παιδιά τρέφονται με μπισκότα φτιαγμένα από ψημένο χώμα. Η Αϊτή, ως αποικία, ήταν το πλουσιότερο νησί της Καραϊβικής, καθώς από εκεί προερχόταν το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής ζάχαρης και καφέ. Ως προϋπόθεση όμως για την παραχώρηση της ανεξαρτησίας τέθηκε η σύναψη δανείων με τις γαλλικές τράπεζες για την αποπληρωμή των εξόδων του γαλλικού στρατού και την αποζημίωση των γαλλικών εταιρειών. Η υποδούλωση μέσω του χρέους δεν είναι και τόσο καινούργια ιδέα, δεν θα έπρεπε να χρειάζονται ούτε αριστεροί οικονομολόγοι, ούτε επιτροπές λογιστικού ελέγχου για να εξηγηθεί…

6. ενσωμάτωση στην αυτοσυνείδηση της κυριαρχίας

Οι αστικές κοινωνίες κομπάζουν ότι είναι προοδευμένες λόγω της κατοχύρωσης των δικαιωμάτων στο εσωτερικό τους, αδιαφορώντας για το ότι η κατοχύρωση αυτή των δικαιωμάτων επιτεύχθηκε παράλληλα με τη συγκρότηση της μέγιστης πλανητικής διαίρεσης. Τα όποια δικαιώματα/προνόμια παραχωρούνταν πάντοτε κατόπιν αγώνων ή για να αποτραπούν οι αγώνες των πολιτών των δυτικών κοινωνιών και προέρχονταν από τη λεηλασία του υπόλοιπου πλανήτη, που ήταν «καθυστερημένος και πρωτόγονος» σύμφωνα με τη δυτικοκεντρική οπτική.

Τη δεκαετία του ’50 υπαρξιστές και λεττριστές μπορούσαν να αμφισβητούν την ευτυχία της εμπορευματικής κοινωνίας στα παριζιάνικα καφέ, ενώ η γαλλική αποικιοκρατία ξεκινούσε τον πόλεμο στην Ινδοκίνα και οι Γάλλοι αλεξιπτωτιστές στην Αλγερία πραγματοποιούσαν οργανωμένα μαζικά βασανιστήρια και σφαγές. Όλοι μιλάμε για τον παρισινό Μάη του ’68, τον θεωρούμε άμεσο πρόγονο του σύγχρονου ριζοσπαστικού κινήματος. Οι αφίσες και τα συνθήματα του Μάη κατακλύζουν ακόμη την εικονογραφία μας. Και όμως, λίγα χρόνια πριν, στις 17 Οκτώβρη 1961, στο Παρίσι και πάλι, συνέβη κάτι για το οποίο δεν μιλά κανείς. Η γαλλική αστυνομία κατέστειλε βάναυσα τη συγκέντρωση 5.000 αλγερινών, οι οποίοι επιχείρησαν να διαδηλώσουν ενάντια στην απαγόρευση κυκλοφορίας των Αράβων που είχε επιβάλει η γαλλική κυβέρνηση λόγω της όξυνσης του πολέμου της Αλγερίας. Οι μπάτσοι επιτέθηκαν χτυπώντας και πυροβολώντας. Εγκλώβισαν ένα μεγάλο μέρος της διαδήλωσης σε μια παρισινή γέφυρα και άρχισαν να πετούν στον Σηκουάνα τους δολοφονημένους, τους τραυματίες, αλλά και όποιον έπεφτε στα χέρια τους! Σύμφωνα με μεταγενέστερες κυβερνητικές έρευνες, τη μέρα εκείνη δολοφονήθηκαν 70 διαδηλωτές. Ανεξάρτητες έρευνες ανεβάζουν τον αριθμό των νεκρών στους 200. Προσφάτως, ο σοσιαλιστής και φίλος της Ελλάδας πρόεδρος Ολάντ, αναγνώρισε τη σφαγή και την υπαιτιότητα της γαλλικής αστυνομίας – και λίγο μετά διέταξε τους βομβαρδισμούς της γαλλικής αεροπορίας στο Μάλι! Δεν μας κάνει εντύπωση. Στην Ελλάδα το 2009, το κίνημα μεθούσε ακόμα με την εξέγερση του Δεκέμβρη, αδυνατώντας να δει ότι είχε ήδη ξεκινήσει η αντιεξέγερση με την επίθεση ενάντια στους μετανάστες. Και δεν θα μπορούσε να είχε γίνει και αλλιώς. Την περίοδο της ευμάρειας, η ελληνική κοινωνία συνολικά σχεδόν αντιμετώπισε τους μετανάστες όχι ως ανθρώπους αλλά ως εργαλεία. Τα μεγάλα και μικρά αφεντικά τους αντιμετώπισαν ως φτηνό εργατικό δυναμικό και ως μέσο υπονόμευσης των δικαιωμάτων των ντόπιων, οι ευϋπόληπτοι πολίτες ως πεδίο άσκησης μικροσαδισμού. Συγχρόνως, στις γυναίκες μετανάστριες ανέθεσαν είτε τη φροντίδα των παιδιών και των ηλικιωμένων είτε το ξεχαρμάνιασμα και την επιβεβαίωση της αρρενωπότητας του εθνικού κορμού. Τέλος, για κάποιους “επαναστάτες”, οι μετανάστες αντιπροσώπευαν την ευκαιρία δημιουργίας ενός νέου επαναστατικού υποκειμένου, δυστυχώς όμως γι’ αυτούς, αντί να είναι έτοιμοι να «πυκνώσουν τις γραμμές του ταξικού αγώνα», οι περισσότεροι μετανάστες ονειρεύονταν μια ζωή που να θυμίζει, έστω και στις επιφανειακές της λεπτομέρειες, τη δική μας ζωή…

Το life-style είναι death-style

Ας μιλήσουμε λοιπόν για τη ζωή μας… Σήμερα, στην Eλλάδα, η συγκαλυμμένη εκμετάλλευση και η ενσωμάτωση ολοκληρώνουν έναν κύκλο. Κυρίαρχη σε κάθε όψη της ζωής είναι πλέον η ωμή βαρβαρότητα. Όταν όμως σήμερα στην Eλλάδα εντοπίζεται ως κοινωνικό ζήτημα μόνο το γεγονός ότι υποβιβαζόμαστε στην πλανητική κλίμακα εκμετάλλευσης και όχι το ότι μέχρι τώρα αποδεχόμασταν την ύπαρξή της (έχοντας και το δικαίωμα να εξεγειρόμαστε ενάντια στην κενότητα και την πλήξη), δεν είναι περίεργο που ο φασισμός πλασάρεται επιτυχώς ως λαϊκό κίνημα. Εδώ και χρόνια, ο θάνατος γεμίζει το ιλιγγιώδες κενό της ύπαρξης: με τις ταινίες του Ταραντίνο, τα πρωινάδικα, τα παρατράγουδα, τον καθημερινό μοριακό φασισμό, την εξαχρείωση, τον εξευτελισμό, την απανθρωπιά, τη μιζέρια που γεννούν την ανάγκη για ήρωες. Η αποδοχή της απόγνωσης, της μισανθρωπίας, του ατομισμού οδηγούν στην αποδοχή της κουλτούρας του μίσους.

Λέγεται συχνά πως κύριο γνώρισμα της σύγχρονης κοινωνίας είναι η αυξημένη συνθετότητα, ότι καλές είναι οι ρομαντικές ουτοπικές ιδέες, αλλά είναι ανεφάρμοστες σε μια κοινωνία τόσο αυξημένης συνθετότητας. Κι όμως. Η σημερινή κοινωνία είναι η πιο μονοδιάστατη και απλοϊκή κοινωνία που έχει υπάρξει. «Τίποτα έξω από την οικονομία, τίποτα πάνω από την οικονομία, τίποτα ενάντια στην οικονομία», αυτός είναι ο απαράβατος νόμος της. Σύνθετες σε αυτήν την κοινωνία είναι μόνον οι νευρώσεις που γεννά η απόλυτη υποταγή στις νόρμες της οικονομίας. Ο κυνισμός, οι ατομικές λύσεις, ο ανταγωνισμός, το ανικανοποίητο, φαινομενικά δημιουργούν ένα κουβάρι αξεδιάλυτο. Αν όμως πιάσεις το νήμα του από την αρχή, διαπιστώνεις ότι η κυριαρχία αναπαράγεται με το χειρισμό και την καλλιέργεια των πιο απλών και βάρβαρων ενστίκτων. Κι αυτά τα απλά και βάρβαρα ένστικτα του φοβισμένου ατομικισμού εδώ και χρόνια καλλιεργούνται μεθοδικά στον καθένα…

Γι’ αυτό και δεν υπάρχει ο αθώος λαός που θα αγκαλιάσει αίφνης την άμεση δημοκρατία ή θα αφυπνισθεί από την εξεγερτική πρακτική. Η σημερινή κοινωνία είναι ένα συνονθύλευμα από μοναχικές υπάρξεις, ακρωτηριασμένες ψυχικά και πνευματικά την περίοδο της καταναλωτικής ευμάρειας. Όσοι έχασαν την ικανότητα να φαντάζονται τη ζωή τους έξω από το κάτεργο της αλλοτριωμένης ζωής, τώρα αμφιταλαντεύονται μεταξύ του να εύχονται την επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση και του να περιμένουν τη σωτηρία από τον κάθε κουραδοχίτωνα.

Όμως σε ένα μέρος της κοινωνίας έχουν αρχίσει να επανεμφανίζονται αξίες όπως η αλληλεγγύη και ο αλληλοσεβασμός. Και καθώς καταρρέει η πίστη στις απατηλές υποσχέσεις τόσο της νεοφιλελεύθερης ευτυχίας όσο και της αριστεράς του κοινωνικού συμβολαίου, εκεί δημιουργείται το πιο πρόσφορο έδαφος για το ελευθεριακό κίνημα. Το κίνημα αυτό πρέπει να είναι θεραπευτικό, να επανεφεύρει την κοινωνία, την κοινότητα, τις αξίες, την ανθρωπιά, την ευαισθησία. Να διατρανώνει συνεχώς ότι απεχθανόμαστε αυτήν την κοινωνία ακριβώς επειδή αγαπάμε την κοινωνία.

Ας μην υποτιμούμε τις δυνατότητές μας. Ο αντίπαλος ξέρει καλύτερα. Και φοβάται. Παρά τους ψυχικούς και πνευματικούς ακρωτηριασμούς που επέφεραν δεκαετίες εμπορευματικής κυριαρχίας, η βλάβη δεν είναι ανεπίστρεπτη. Η ελευθερία βγάζει στους ώμους μας φτερά. Παρά την κρατική κατασκευή του φασιστικού ξόανου, το διάχυτο αντιεξουσιαστικό ρεύμα δεν υποχωρεί. Ο λόγος είναι ότι ένα μεγάλο μέρος του διάχυτου αυτού ρεύματος έχει ήδη αρχίσει να συγκροτείται σε ελευθεριακό κίνημα.
Ένας κύκλος που το κέντρο του είναι παντού και η περιφέρειά του πουθενά

«Τι θα απομείνει μετά τον πόλεμο, τις σφαίρες που ρίχνουμε; To έργο που έχετε ξεκινήσει στα χωριά σας είναι πιο σημαντικό απ’ το να σκοτώνεις φασίστες, γιατί αυτό που σκοτώνετε με το έργο σας είναι το αστικό σύστημα. Με αυτή την έννοια, είναι το μόνο που θα καταγράψει η Ιστορία». (Μπουεναβεντούρα Ντουρρούτι)

«Το αίτημα για ίσα δικαιώματα σε κάθε έκφραση της ζωής είναι φυσικά δίκαιο, αλλά τελικά το πιο ζωτικό δικαίωμα είναι το δικαίωμα να αγαπάς και να σε αγαπάν». (Έμμα Γκόλντμαν)

Στις 18 Ιούλη του 1936 ο στρατηγός Φράνκο κήρυξε το στρατιωτικό πραξικόπημα, γιατί δεν υπήρχε άλλος τρόπος να αντιμετωπιστεί ο ζωντανός ιστός τον οποίο επί δεκαετίες ύφαινε στην Ισπανία το ελευθεριακό κίνημα. Αυτός ο ζωντανός ιστός θυμίζει στα εξωτερικά του χαρακτηριστικά αυτό που είχε προτείνει ως «ηγεμονία» ο Γκράμσι. Η διαφορά είναι ότι για το ελευθεριακό κίνημα ο γαλαξίας των απελευθερωτικών πρακτικών δεν ήταν μια τεχνική πολιτικής επικυριαρχίας, αλλά η βάση για την οικοδόμηση της μελλοντικής κοινωνίας. Έτσι, μπορεί εξωτερικά να θυμίζει τις πρακτικές που σήμερα εφαρμόζουν η Χαμάς και η Χεσμπολάχ, αλλά δεν έχει καμία σχέση με αυτές, όπως δεν έχει καμία σχέση με όσους σήμερα σχεδιάζουν «δίκτυα αλληλεγγύης» ως μέσο για την αύξηση της πολιτικής τους επιρροής.

Ο ζωντανός ιστός που το ελευθεριακό κίνημα δημιουργεί μέσα στην κοινωνία της αλλοτρίωσης δεν εξαντλείται σε κάποιο πρόγραμμα, μεθοδολογία, πολιτική οργάνωση, ατομικό ή συλλογικό βολονταρισμό, παρ’ όλο που τα έχει ανάγκη όλ’ αυτά – και πολλά περισσότερα ακόμη. Το ελεύθερο πνεύμα, η αγάπη για τον άνθρωπο, η αντιεξουσιαστική ηθική, η ικανότητα για προσωπική δέσμευση, καθώς και η αποφασιστικότητα και η τόλμη που γεννιούνται από το δίκιο και τη συλλογική δύναμη είναι που δίνουν περιεχόμενο στις πράξεις.

Οι εκδοτικές προσπάθειες, οι απόπειρες πολιτικής συγκρότησης, τα δίκτυα πρακτικής αλληλεγγύης, ο συνδικαλισμός βάσης, οι κουζίνες ανέργων, οι ομάδες συγγένειας, οι ελεύθεροι κοινωνικοί χώροι, τα ελεύθερα μαθήματα, η αυτοδιαχείριση σε εργασιακούς χώρους, οι συνελεύσεις γειτονιάς, οι ομάδες αυτομόρφωσης, οι συνεργατικές, η παραγωγή αντικουλτούρας, ο μαχητικός αντιφασισμός, η αλληλεγγύη στους μετανάστες, η συμμετοχή στους αγώνες για την υπεράσπιση των κοινών δεν είναι μέσο για την πολιτική επικυριαρχία, είναι η βάση για την κοινωνική απελευθέρωση. Είναι ο ζωντανός ιστός που ξαναγεννά τη ζωή. Καμία εξουσία δεν μπορεί να τον νικήσει.