Συνέντευξη με συντρόφισσα απ’ την κατάληψη Can Vies της Βαρκελώνης

1401550818-activists-gather-to-rebuild-can-vies-social-center--barcelona_4889926

Στις 26 Μαϊου του 2014, μία μέρα μετά τις ευρωεκλογές, το ισπανικό κράτος εξαπέλυσε την κατασταλτική του επίθεση κατά του ελεύθερου κοινωνικού χώρου Can Vies, στη γειτονιά Sants της Βαρκελώνης. Ένα ισχυρό κίνημα σύγκρουσης και αλληλεγγύης κατάφερε να ανακαταλάβει το χώρο και να προχωρήσει στην ανοικοδόμηση του. Η συνέντευξη με τη συντρόφισσα Elba Mansilla από τη Βαρκελώνη, αποσπάσματα της οποίας δημοσίεύουμε εδώ*, φωτίζει διάφορες πλευρές του μετώπου αντίστασης στην Ισπανία, μεταφέροντας μας μια εικόνα των μεθόδων, πρακτικών και στοχεύσεων των γειτόνων μας στις όχθες της Μεσογείου.

Απ: Θα θέλαμε να μάθουμε την ιστορία της Can Vies. Πότε ξεκίνησε, με ποιό τρόπο, από ποιούς;

Ελ: Ο κοινωνικός χώρος της Can Vies ξεκίνησε τη λειτουργία του το Μάη του 1997, από τη Συνέλευση Καταληψιών της Βαρκελώνης, στο πλαίσιο κάποιων ευρύτερων δράσεων με κεντρική θεματική τη διεκδίκηση κοινωνικών κέντρων σε διάφορα σημεία της πόλης. Την ονομάσαμε Σπίτι των Γραμμών (Can Vies) καθώς παλιότερα ήταν ιδιοκτησία των εργαζομένων του μετρό, ενώ επίσης στα καταλανικά η λέξη αυτή σημαίνει και αλλαγή.

Αν υπάρχει κάποιο κοινό χαρακτηριστικό μεταξύ όσων καταλάβαμε την Can Vies είναι ότι ήμασταν όλοι νέες και νέοι της γειτονιάς, είχαμε εξαρχής στο μυαλό μας ότι η γειτονιά μας είναι η αρχή και ο προορισμός όλων των δραστηριοτήτων μας. Όλοι εμείς, λοιπόν, σχηματίσαμε ή στεγάσαμε εκεί διάφορες πολιτικές ομάδες, από ομάδες αναρχικών, αναρχικών αυτονομιστών, όπως η συλλογικότητα Μαύρες Καταιγίδες, και φεμινιστικές οργανώσεις, όπως η Guerrilla Trabolaca έως κοοπερατίβες, ομάδες αντιπληροφόρησης, όπως της εφημερίδας La Burxa, ομάδες αυτομόρφωσης ή ακόμη και παραδοσιακές πολιτιστικές ομάδες όπως οι diablos και οι bastonets. Δεν υπήρχε δηλαδή κάποια ξεκάθαρη ιδεολογική ταύτιση μεταξύ όλων, αλλά κάποια ευδιάκριτα κοινά χαρακτηριστικά όπως ο αντικαπιταλισμός, η αυτοδιαχείριση, η οριζοντιότητα, ο σεβασμός στη διαφορετικότητα λόγω φύλου ή σεξουαλικού προσανατολισμού.

Απ: Το σύνθημα που μαθαίνουμε πως κυριάρχησε απέναντι στο ισπανικό κράτος ήταν το εξής: «αν αγγίξετε την Can Vies, μας αγγίζετε όλες». Αυτό φανερώνει μια ιδιαίτερη σχέση μεταξύ της κατάληψης, της γειτονιάς και της πόλης. Θα ήθελες να μας μιλήσεις για τη σχέση αυτή, πώς καλλιεργήθηκε;

Eλ: Αρχικά, θ’ αναφερθώ στη Sants. Είναι είναι μια από τις γειτονιές της ευρύτερης περιοχής της Βαρκελώνης που είχαν τη μεγαλύτερη δημογραφική και πολεοδομική ανάπτυξη, συνδεδεμένη με τις βιομηχανικές δραστηριότητες στα τέλη του 19ου αιώνα, και ειδικοτερα με την κλωστοϋφαντουργία. Επομένως, η γειτονιά μας, που τώρα έχει γύρω στους 200.000 κατοίκους, με ένα 17% με 20% να είναι μετανάστες, και έναν δείκτη ανεργίας κοντά στο 15%, είχε ιστορικά έναν έντονο λαϊκό και εργατικό χαρακτήρα. Πλέον ο χαρακτήρας της γειτονιάς έχει αλλάξει σ’ ένα βαθμό, κάτι που σχετίζεται με κάποιες μεγάλες υποδομές της Βαρκελώνης, και συγκεκριμένα με τρεις: α) τον κεντρικό σταθμό του τρένου, που είναι και η απευθείας σύνδεση με το αεροδρόμιο και από όπου μπαίνει η γραμμή του τρένου ταχείας κυκλοφορίας, β) η  Έκθεση της Βαρκελώνης, που είναι συνδεδεμένη με μεγάλες επιχειρηματικές δραστη-ριότητες, όπως το Mobile World Congress, και γ) η λεγόμενη Πόλη της Δικαιοσύνης, δηλαδή τα δικαστήρια.

Είναι, όμως, ιστορικά μια γειτονιά με πολύ πλούσια δράση πολιτικών, κοινωνικών και πολιτιστικών συλλόγων. Υπάρχει έντονη δραστηριοτητα σε συνδικαλιστικό επίπεδο, σε επίπεδο κοοπερατίβων εργασίας, καθώς κι ένα από τα κινήματα γειτονιάς με την πιο ανυπάκουη και ριζοσπαστική διαδρομή, το ιστορικό κίνημα άρνησης στράτευσης, πολύ δυνατά κατειλημμένα κοινωνικά κέντρα, εφημερίδες και περιοδικά όλων των ειδών, δημόσια σχολεία με αγωνιστικούς συλλόγους γονέων. Όλα αυτά είναι μια σταθερά από τότε που υπάρχει η γειτονιά, στους αγώνες της οποίας οφείλονται πολλές απ’ τις δημοτικές υποδομές της. Πολύ σημαντικοί θεσμοί για την οργάνωση και τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των κατοίκων της Sants είναι η Συνέλευση Γειτονιάς και η Αντιφασιστική Πλατφόρμα, που ενεργοποιούν δίκτυα αλληλεγγύης, αλλά και αυτοάμυνας απέναντι στην κρατική καταστολή. Ιδιαίτερης σημασίας είναι επίσης και η Εναλλακτική Μεγάλη Γιορτή της Sants, που φέτος έκλεισε τα 20 χρόνια, μέσω της οποίας συγκεντρώνουμε και χρήματα για συλλογικές δράσεις, για δικαστικά έξοδα και για την έκδοση της, χωρίς αντίτιμο, εφημερίδας La Burxa.

990_1401257981canvies-excavadora

Απ: Μίλησε μας για την εκκένωση της Can Vies. Ποιές μέθόδους ακολούθησε το Κράτος και ποιές οι αντιστεκόμενοι και οι αλληλέγγυοι της κατάληψης;

Ελ: Eϊναι κάπως ειρωνικό το ότι ακριβώς την επόμενη μέρα της…γιορτής της δημοκρατίας, γίνεται αυτή η μετωπική επίθεση σ’ ένα μέσο της κοινότητας. Ένα κυβερνών κόμμα που γνωρίζει πως θα χάσει τις επόμενες δημοτικές εκλογές, η Convergencia i Unió, αμέσως μετά τη δημοκρατική παράσταση, ξεκινά το μόνο έργο που ξέρει να επιτελεί καλά: να κλέβει ένα αγαθό μιας γειτονιάς.

Όμως, οι εξελίξεις έκαναν σε όλους φανερό πως οι δημοτικές αρχές δε γνωρίζουν καθόλου καλά τις περιοχές που αναλαμβάνουν να διοικήσουν. Αυτό που μας φαίνεται κεντρικής σημασίας είναι το ότι η Can Vies μάζεψε τους καρπούς δύο σχεδόν δεκαετιών δουλειάς και αντίστασης στη γειτονιά, με μια κοινότητα εμπλεκόμενη σε τοπικές δράσεις και δικτυώσεις.

Η εκκένωση της κατάληψης ξεκίνησε στις μία το μεσημέρι της 26ης Μάη και αντιμετώπισε ένα πολύμορφο μέτωπο αντίστασης. Στο εσωτερικό της Can Vies δημιουργήθηκε ένα καταφύγιο από μπετόν και φιάλες υγραερίου ενώ στην αστυνομοκρατούμενη Sants σχηματίστηκαν άμεσα οδοφράγματα από τους γείτονες και τις γειτόνισσες. Η κανονικότητα της γειτονιάς είχε σπάσει για τα καλά και ο κόσμος που συνέθετε τα 40 συνεργατικά εγχειρήματα της ήταν εκεί, στο δρόμο, δημιουργώντας και φυσικά δίκτυα αντιπληροφόρησης, πέρα από τα διαδικτυακά, και αντιμετωπίζοντας τις βάρβαρες επιθέσεις των αστυνομικών, οργανώνοντας τις ομάδες αυτοάμυνας της γειτονιάς.

Το ίδιο απόγευμα καλέστηκε συγκέντρωση, που μάζεψε 4 χιλιάδες κόσμο και μετέτρεψε τη θλίψη σε οργή, με τον εμπρησμό του εκσκαφέα το βράδυ. Ακολούθησε μια δεύτερη βραδιά με συγκρούσεις, που εξαπλώθηκαν και σε άλλες περιοχές της Βαρκελώνης και το βράδυ της 28ης Μαϊου πραγματοποιήθηκε μια συγκέντρωση 8.000 ατόμων του Μαύρου Μπλοκ, η οποία επιτέθηκε στοχευμένα σε τράπεζες και συγκρούστηκε με την αστυνομία. Ήταν σίγουρα η πιο σκληρή διαδήλωση που έχει ποτέ λάβει χώρα στη γειτονιά.

Σ’ αυτό το σημείο, διαχέεται και η αλληλεγγύη από κάθε σημείο της Βαρκελώνης, της Ισπανίας αλλά και διεθνώς. Το Κράτος αντιμετωπίζοντας το πλατύ αυτό μέτωπο σταμάτησε την εκκένωση ήδη από τη δεύτερη μέρα.

30 mai Barcelone. Manifestation contre la destruction de Can Vies

Απ: Υπήρξαν τραυματίες και συλλήψεις όλες αυτές τις μέρες;

Ελ: Ναι, η βιαιότητα της αστυνομίας ήταν πρωτοφανής για μας, παρότι έχουμε συνηθίσει τα τελευταία χρόνια σε σοβαρούς τραυματισμούς διαδηλωτών ή και δολοφονίες από αστυνομικούς. Συνολικά είχαμε 200 τραυματίες και 70 συλληφθέντες, εκ των οποίων οι 2 προφυλακίστηκαν.

Απ: Θα ήθελες να μας πεις σε ποια κατάσταση βρίσκεται τώρα η Can Vies, σε ποια φάση βρίσκεται η ανακατασκευή;

Ελ: Η κατάληψη έχει εκκενωθεί από μπάζα, μάλιστα μια ανθρώπινη αλυσίδα δύο χιλιομέτρων μετέφερε μέρος αυτών στην είσοδο του Δημοτικού Συμβουλίου της γειτονιάς. Έχουμε σχεδιάσει ένα νέο πρόγραμμα χρήσης, σύμφωνα με το οποίο στο χώρο του γκρεμισμένου παρεκκλησιού (που χρησίμευε σαν χώρος συναυλιών) θα φτιάξουμε μια ανοιχτή, δημόσια πλατεία, για τις υπαίθριες δραστηριότητες μας.

Η χρηματοδότηση της ανα-κατασκευής πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο του crowdfunding, με τη συνεισφορά δηλαδή πολλών μικροχρηματοδοτών. Με τη διαδικασία αυτή μαζέψαμε 89.760 ευρώ, 19.760 παραπάνω από όσα είχαμε υπολογίσει αρχικά, και συνεισέφεραν 2.260 άτομα και 70 συλλογικοί φορείς, ανάλογα με τη δυνατότητα τους.

Απ: Κατά τη φάση της ανα-κατασκευής υπήρχαν απειλές, επιθέσεις κτλ.από το κράτος, απ’ την αστυνομία;

Επ: Όχι, από τη μεριά του κράτους δεν υπήρξαν ξανά προβλήματα μέχρι στιγμής. Προβλήματα αντιμετωπίσαμε όμως, αν και όχι πολλά, με τους φασίστες. Δε χωνεύουν το ότι κερδίσαμε στη διαμάχη με το δήμο. Βέβαια, η ισπανική και η καταλανική ακροδεξιά δεν έχουν ούτε κατά διάνοια τη δύναμη και το οργανωτικό επίπεδο που έχει η ακροδεξιά στην Ελλάδα, όμως  ανασυγκροτούνται. Δη-μιούργησαν μια πλατφόρμα, που λέγεται Ισπανία en marcha, όπου όλες οι μικρές ομάδες, οι οποίες δεν είχαν καμία δύναμη μόνες τους, αρχίζουν να ενώνονται και να προσπαθούν να ξεπεράσουν τις διαφορές που είχαν παλιότερα

Απ: Ολοκληρώνοντας, θα ήθελες να μας πεις δύο λόγια για την PAH και για τους αγώνες διεκδίκησης μιας αξιοπρεπούς κατοικίας;

Επ: Η PAH είναι ένα νέο κοινωνικό κίνημα που πέτυχε να αγωνιστούν μαζί ντόπιοι και μετανάστες, ένα φοβερό αντίδοτο για το ρατσισμό και ένας μηχανισμός χαρη στον οποίο πολλά σπίτια απελευθερώθηκαν. Είναι μια πρακτική ρήξης που έχει άμεση σχέση με τις καταλήψεις και τα κοινωνικά κέντρα. Στη Σαμπαντέλ, πόλη κοντά στη Βαρκελώνη, όπου υπάρχει ένας από τους πιο ισχυρούς πυρήνες της PAH, κερδήθηκε πρόσφατα από μία τράπεζα ένα συγκρότημα κτιρίων όπου μένουν 40 οικογένειες ενώ έχουν πραγματοποιηθεί δεκάδες παρεμβάσεις σε τράπεζες, περιφρουρήσεις κατοικιών που κιινδύνευαν με εξώσεις κτλ.

Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε απ’ τη Συντακτική Ομάδα Ιωαννίνων της Άπατρις, στις δομές του Αυτόνομου Ραδιοφώνου Ιωαννίνων, σε συνεργασία με το τμήμα Διεθνών Σχέσεων της Ε.Σ.Ε.

*Εδώ θα βρείτε ολόκληρη την ηχογραφημένη μετάφραση της συνέντευξης, που παρουσιάστηκε στα πλαίσια της εκδήλωσης «οι καταλήψεις σώζουν» σε συνεργασία με την κατάληψη στέγης Σαχίνη 3.

Αναρτήθηκε στις: 12/11/2014