Menu

EAGAINST.com

Και πάλι για τις κινητοποιήσεις των Βρετανών φοιτητών.

Η δική μας ανταπόκριση:

Τα Βρετανικά πανεπιστήμια, μέχρι και το 1998 όπου δεν υπήρχαν δίδακτρα διατηρούσαν ένα αρκετά καλό προφίλ σε ότι αφορά το επίπεδο σπουδών και παροχής γνώσης. Υπήρχαν όμως αρκετοί περιορισμοί, πολλές φορές αυστηροί, για τους φοιτητές που δεν μελετούσαν και αδυνατούσαν να περάσουν κάποια μαθήματα. Σε μερικά πανεπιστήμια οι φοιτητές ήταν υποχρεωμένοι να παρακολουθούν όλα ή σχεδόν τα περισσότερα μαθήματα. Οι απουσίες λαμβάνονταν ιδιαίτερα σοβαρά ενώ δεν δίνονταν η ευκαιρία επανεξέτασης κάποιων μαθημάτων για πάνω από τρεις ή τέσσερις φορές. Οι φοιτητές που λόγω χαμηλής επίδοσης στερούνταν προαγωγής μπορούσαν να φτάσουν σε σημείο μέχρι και αποβληθούν από το πανεπιστήμιό τους. (Το γεγονός αυτό βέβαια δεν εμπόδιζε αυτούς που είχαν κάποια αδυναμία σε κάποιο συγκεκριμένο μάθημα να επιλέξουν εναλλακτικές. Αυτοί που επιβαρύνονταν ήταν οι ασυνεπείς και οι αδιάφοροι). Όμως οι κανονισμοί αυτοί άρχισαν να γίνονται όλο και πιο ελαστικοί έπειτα από την εισαγωγή των διδάκτρων. Πλέον το επίπεδο σπουδών έχει υποβαθμιστεί σε αρκετά πανεπιστήμια όπως το Kingston,το Metropolitan και άλλα, που δεν βλέπουν τον φοιτητή ως έναν άνθρωπο που θα μπει σε μια σχολή προκειμένου να αποκομίσει κάποιες βασικές γνώσεις χρήσιμες όχι μόνο για την επαγγελματική του καριέρα αλλά και για την ίδια του την ζωή. Τα πανεπιστήμια τώρα εστιάζουν την προσοχή τους περισσότερο στην προσέλκυση όσο το δυνατόν περισσότερων φοιτητών γίνεται. Είναι γνωστό άλλωστε πως στην Ελλάδα τα Βρετανικά πανεπιστήμια έχουν διαφημιστεί τόσο πολύ, που τις περισσότερες φορές η Αγγλία αποτελεί αγαπημένο προορισμό πολλών Ελλήνων που ενδιαφέρονται είτε να παρακολουθήσουν κάποιο μεταπτυχιακό πρόγραμμα, είτε ακόμα και για προπτυχιακές σπουδές. Έχοντας φοιτήσει σε τρεις χώρες (Ελλάδα, Ιρλανδία και Αγγλία) μπορώ να επιβεβαιώσω πως η Ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν είναι τόσο υποβαθμισμένη όσο εμείς πιστεύουμε, κάτι που έχω διατυπώσει άλλωστε και σε προηγούμενο άρθρο. Η Ελληνική κοινή γνώμη έχει πείσει πως οτιδήποτε φέρει την Ευρωπαϊκή σφραγίδα είναι πάντοτε καλύτερο. Δεν είναι όμως έτσι. Έχοντας επίσης συζητήσει το θέμα αυτό τόσο με καθηγητές όσο και με άλλα άτομα εντός των ακαδημαϊκών κύκλων τόσο στην Αγγλία όσο και στην Ιρλανδία το βασικό μου συμπέρασμα είναι πως τα Ελληνικά πανεπιστήμια όχι μόνο δεν θα πρέπει να απαξιώνονται αλλά έχουν μια από τις καλύτερες φήμες στην Ευρώπη (παρά τις τεράστιες ελλείψεις τους που σαφέστατα και αναγνωρίζω).

Ο τριπλασιασμός των διδάκτρων από 3,300 λίρες τον χρόνο σε 9,000 είχε ως αποτέλεσμα την αντίδραση χιλιάδων φοιτητών σε όλη την Αγγλία. Η αντίδραση όμως αυτή δεν φαίνεται να εγκλωβίζεται σε μία ή δύο διαδηλώσεις αλλά όπως όλα δείχνουν εξελίσσεται σε κίνημα. Πρώτα απ’ όλα, εάν ανατρέξει κανείς στην προεκλογική περίοδο θα δει τον αρχηγό των φιλελεύθερων Nick Clegg να υπόσχεται πως θα καταψηφίσει την πρόταση για αύξηση των διδάκτρων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Τα εκλογικά αποτελέσματα βέβαια ώθησαν τους Συντηρητικούς να σχηματίσουν κυβέρνηση συνασπισμού με τους Φιλελεύθερους. Όμως ο Nick Clegg αντί να τηρήσει την προεκλογική του υπόσχεση, ισχυριζόμενος πως η χώρα πλέον δεν διαθέτει αρκετά οικονομικά αποθέματα προκειμένου να διατηρήσει βασικές κοινωνικές παροχές φτάνει σε σημείο όχι μόνο να υποστηρίξει το νομοσχέδιο που προβλέπει στον τριπλασιασμό των διδάκτρων αλλά και να απειλήσει πως όσοι Φιλελεύθεροι βουλευτές το καταψηφίσουν θα διαγραφούν από το κόμμα, κάτι που δεν διαφέρει ουσιαστικά από τις τακτικές της Ελληνικής κυβέρνησης. Το γεγονός αυτό έχει εξοργίσει αρκετούς φοιτητές και μαθητές σε όλη την χώρα. Τώρα πλέον ξέρουν πως δεν θα είναι εύκολο γι’ αυτούς να σπουδάσουν και τους μένουν δυο επιλογές, είτε να μεταναστεύσουν σε κάποια χώρα όπου οι σπουδές είναι δωρεάν (όσοι φυσικά έχουν την δυνατότητα να ζήσουν στο εξωτερικό) είτε να καταντήσουν ανειδίκευτοι εργάτες.

Λέγεται επίσης πως το πρόγραμμα περικοπών στην παιδεία θα υποβαθμίσει τις ανθρωπιστικές επιστήμες και τις σχολές καλών τεχνών. Είναι λογικό άλλωστε! Όταν μετατρέπεται η γνώση σε εμπόρευμα και το πανεπιστήμιο λειτουργεί σε απόλυτη συμφωνία με την αγορά εργασίας, οι τέχνες, όντας ένας κλάδος που δεν συμμετέχει άμεσα στην παραγωγική διαδικασία παραγκωνίζεται. Επίσης, οι τέχνες και οι ανθρωπιστικές επιστήμες βοηθούν στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, κάτι που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα συμφέροντα του παγκόσμιου κεφαλαίου που επιθυμεί τις μάζες να είναι πειθήνια όργανα αυτού του συστήματος.

Φυσικά κανείς δεν το περίμενε πως οι Βρετανοί φοιτητές θα εξεγείρονταν. Τα γεγονότα στο Milbank (10 Νοεμβρίου) ήταν προφανώς μια μεγάλη έκπληξη. Μπορώ να πω ότι αυτό που πολλά άτομα της ευρύτερης αριστεράς και του αναρχικού χώρου πιστεύαμε, πως η Βρετανική νεολαία είναι αιχμαλωτισμένη στον νεο-κομφορμισμό, στην απάθεια και υπνωτισμένη από την καταναλωτική μανία και την αποχαύνωση των ΜΜΕ εν μέρη δεν ισχύει. Κανείς δεν το περίμενε πως ένας από τους πιο συντηρητικούς φοιτητόκοσμους στον κόσμο θα έφτανε σε σημείο να διαλύσει ολοσχερώς την είσοδο των γραφείων των Tories. Προφανώς ούτε και η ίδια η αστυνομία, γι’ αυτόν τον λόγο άλλωστε η παρουσία των δυνάμεων καταστολής στις 10 Νοεμβρίου ήταν ασήμαντη σε σχέση με τις επόμενες διαδηλώσεις που ακολούθησαν.

Ήταν πραγματικά αποτρόπαιος ο τρόπος που το BBC και τα υπόλοιπα καθεστωτικά κανάλια παρουσίασαν τα γεγονότα, ως το αποτέλεσμα μια «μικρής βίαιης μειοψηφίας». Ο πρόεδρος του National Union of Students Aaron Porter (που από ότι λέγεται έχει βλέψεις προς το κεντροαριστερό Εργατικό Κόμμα), και πολλοί φοιτητές που συμμετείχαν στην πορεία καταδίκασαν τους «βανδαλισμούς». Ήταν αναμενόμενο άλλωστε! Ελάχιστοι από αυτούς τους φοιτητές είχαν παρευρεθεί σε κάποια πορεία πιο πριν. Η ιδέα του σπασίματος μιας τζαμαρίας, της συμπλοκής με την αστυνομία τρόμαζε αρκετά τους «πρωτάρηδες» αλλά και από την άλλη οι πουριτανισμοί και οι συντηρητικοί κανόνες ηθικής κυριαρχούν στην Αγγλική κοινωνία έπαιξαν τον δικό τους ρόλο στο να θεωρηθεί η βία ως μια πράξη «ανθρώπων του περιθωρίου». Επίσης οι τακτικές της «πολιτικά ορθής» λογικής δεν επιτρέπουν την βία να δικαιολογηθεί για κανέναν σκοπό. Ωστόσο όμως το σκηνικό άρχισε να αλλάζει μετά από την δεύτερη πορεία όπου η αστυνομία αποφάσισε να χρησιμοποιήσει την τακτική του kettling, περιορίζοντας τους διαδηλωτές σε ένα συγκεκριμένο σημείο για πολλές ώρες, δίχως φαγητό, νερό, τουαλέτες και πρόσβαση σε είδη πρώτης ανάγκης. Υπήρξαν επίσης και περιστατικά αστυνομικής αυθαιρεσίας. Πολλοί γονείς ανησυχούσαν! Κάποιος μάλιστα γονέας είχε παρουσιαστεί σε ένα τοπικό κανάλι που του είχε απευθύνει τον λόγο ένας δημοσιογράφος. «Μην τολμήσετε να σηκώσετε χέρι στα παιδιά μας» έλεγε προς τους αστυνομικούς. Το δελτίο ειδήσεων του BBC διέδιδε πως η αστυνομία αποφάσισε να περιορίσει τους διαδηλωτές σε ένα συγκεκριμένο σημείο με σκοπό να μην επεκταθούν τα περιστατικά βίας σε άλλες περιοχές της πόλης και πως όσο οι διαδηλωτές επιμένουν να συμπεριφέρονται κατ’ αυτόν τον τρόπο, τόσο η αστυνομία θα καθυστερεί την άρση του kettling. Η πραγματικότητα όμως διαφέρει πλήρως. Η βία εκτονώθηκε όταν κάποιοι από τους διαδηλωτές εξαγριώθηκαν από την τακτική αυτή της αστυνομίας σπάζοντας μια στάση λεωφορείου και βάζοντας φωτιά σε διάφορα αντικείμενα.

Στις 30 του Νοέμβρη οι δυνάμεις καταστολής προσπαθούσαν συνεχώς να εγκλωβίσουν τους διαδηλωτές σε κάποιο συγκεκριμένο σημείο αλλά χωρίς ωστόσο οι προσπάθειές τους να έχουν κάποιο αποτέλεσμα. Οι περισσότεροι καταφέραμε να ξεφύγουμε από την παγίδα των αστυνομικών βαδίζοντας σε δρόμους που δεν ήταν προγραμματισμένο να περάσει η πορεία. Αυτήν την μέρα κρίθηκαν πολλά μιας και για πρώτη φορά μπορέσαμε να έρθουμε σε άμεση επαφή με τον κόσμο από όπου και βλέπαμε αρκετή υποστήριξη (οδηγοί λεωφορείων να κορνάρουν, κάποιοι περαστικοί να χειροκροτούν…). Αυτό όμως που ξεχώριζε μέσα σε όλα, ήταν πως τις πιο θερμές εκδηλώσεις υποστήριξης της είδα από άτομα που ανήκουν σε κάποια μειονότητα, κάτι που σημαίνει πως αυτοί οι άνθρωποι λόγω της καταπίεσης που υπέστησαν έχουν μεγαλύτερη συνείδηση της πολιτικής και κοινωνικής κατάστασης από ότι οι υπόλοιποι απαθής Εγγλέζοι.

Σε αυτήν την πορεία δεν υπήρξαν εκτεταμένα περιστατικά βίας. Κάποια ίσως μεμονωμένα και κυρίως όταν οι δυνάμεις καταστολής απομάκρυναν πολλούς διαδηλωτές από ένα σημείο της Trafalgar square κάποιοι από το συγκεντρωμένο πλήθος προσπάθησαν να ισοπεδώσουν την τζαμαρία ενός supermarket Tesco δίχως όμως επιτυχία. Οι αποδοκιμασίες για την αστυνομία ήταν έντονες. Το γεγονός όπου δεν είχε προηγηθεί κάποιο σπάσιμο βιτρίνας (πλην αυτής της επίθεσης στο Tesco που ωστόσο συνέβη όταν πολλά άτομα είχαν ήδη αποχωρήσει) βοήθησε ώστε πολλοί να καταλάβουν πως ο πρωτεργάτης της βίας και του βανδαλισμού δεν είναι κάποια «μειονότητα περιθωριακών που υπονομεύει μια ειρηνική διαδήλωση» αλλά το ίδιο το κράτος. Ακόμα και κατά την διάρκεια της επίθεσης στο Tesco οι δυνάμεις καταστολής εγκλώβισαν περίπου 100 διαδηλωτές σε ένα συγκεκριμένο σημείο, κάτι που πολλοί πιστεύουν πως είναι παράνομο. Δεν ήταν και οι εκατό πρόθυμοι να διαλύσουν την τζαμαρία του supermarket! Η βίαιη απώθηση των διαδηλωτών από την Trafalgar που είχε προηγηθεί, δίχως κανέναν απολύτως λόγο και αφορμή ξεδιάλυνε την κατάσταση αρκετά.

Μετά την λήξη της 9ης Δεκεμβρίου, με την έγκριση του νομοσχεδίου και την προσπάθεια των αστυνομικών να επιτεθούν σε ειρηνικούς διαδηλωτές πλέον οι έριδες μεταξύ «ειρηνικών διαδηλωτών» και «βίαιων» άρχισαν να περιορίζονται. Οι φοιτητές άρχισαν να καταλαβαίνουν σιγά σιγά πως η άρχουσα τάξη μερικές φορές καταλαβαίνει μία μόνο γλώσσα. (Έχω δηλώσει πως δεν αποδέχομαι την βία ως βασική μορφή πάλης αλλά ο πασιφισμός σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως αφορμή για να δικαιολογηθούν τετριμμένοι κανόνες ηθικής, κατάλοιπα ενός χρεοκοπημένου συντηρητικού status quo). Μετά την έγκριση του νομοσχεδίου και την απαράδεκτη στάση της αστυνομίας πολλοί φοιτητές εξαγριώθηκαν ακόμα περισσότερο σπάζοντας τζάμια από το Treasure House όπου και προσπάθησαν να εισβάλουν, όμως δεν τα κατάφεραν. Θα πρέπει να τονίσω πως οι επιτιθέμενοι δεν ήταν αποκλειστικά αναρχικοί. Βρέθηκα να συζητάω με πολλά άτομα από το Aarchism Federation of London οι οποίοι παρέμειναν ειρηνικοί διαδηλωτές μέχρι το τέλος της πορείας. Οι περισσότεροι από αυτούς που επέλεξαν την «βίαιη» οδό ήταν άτομα δίχως κάποιο πολιτικό κίνητρο που απλά ένοιωθαν απέχθεια για την αστυνομία. Υπήρχαν ωστόσο και άτομα του black block και του White Chappel Anarchist group. Ο λόγος που το αναφέρω αυτό είναι γιατί η Βρετανική ακροδεξιά εφημερίδα Telegraph διατυμπάνιζε συνεχώς πως οι αναρχικοί ήταν αποκλειστικά υπεύθυνοι για τους βανδαλισμούς. Η ίδια εφημερίδα ωστόσο δεν δίστασε να βγάλει σε ανακοίνωση τα πρόσωπα των φοιτητών που έσπασαν την τζαμαρία στο Milbank ώστε όποιος τους γνωρίζει να επικοινωνήσει με την αστυνομία! Δυστυχώς αυτού του είδους η τακτική «χαφιεδισμού» στην Βρετανική κοινωνία δεν είναι κατακριτέα (κι εδώ βλέπουμε το μέγεθος του συντηρητισμού που μαστίζει την Βρετανική κοινωνία). Φανταστείτε τι θα συνέβαινε αν κάποια Ελληνική ακροδεξιά φυλλάδα έκανε το ίδιο. Πιστεύω πως την επόμενη ημέρα τα γραφεία της θα είχαν γίνει στάχτη.

Η 9-12 ήταν ένα ισχυρό ρήγμα στις σχέσεις κράτους-εξουσίας και πολιτών. Μετά τον εγκλεισμό μας (kettling) στην Parliament Square και στην συνέχεια στην για πάνω από 2 ώρες στην London Bridge όπου και η υγρασία ήταν ανυπόφορη, από όσο μπορούσα να δω οι αποδοκιμασίες προς την αστυνομία ήταν εντονότατες. Πλέον έχει περάσει στην συνείδηση πολλών φοιτητών αλλά και πολιτών πως η αστυνομία δεν είναι εδώ για να προστατεύει τους πολίτες αλλά για να διαφεντεύει τα συμφέροντα του κράτους και του παγκοσμίου κεφαλαίου. Κανείς ωστόσο δεν περίμενε διαδηλωτές να επιτεθούν στην Rolls Royce του πρίγκηπα Καρόλου! Ήταν μια πράξη που τρόμαξε το Βρετανικό συντηρητικό κατεστημένο. Εάν πριν από τρία χρόνια, όπου η Βρετανία στις άκρατες δόξες της οικονομικής της ανάπτυξης είχε μετατραπεί σε έναν παράδεισο για αυτόν που αναζητούσε μια επιτυχημένη σταδιοδρομία στην ζωή του, κάποιος έλεγε πως «ο πρίγκηπας Κάρολος θα δεχθεί επίθεση» προφανώς θα έπρεπε να είναι προετοιμασμένος για να δεχθεί αρκετές προσβολές. Η εικόνα και μόνο ενός μαθητή να κατουράει το άγαλμα του Churchill θα ξεσήκωνε προφανώς θύελλα αντιδράσεων. Ή μήπως η εικόνα του Χριστουγεννιάτικου δέντρου, ενός από τα σημαντικότερα σύμβολα του Δυτικού νεοφιλελευθερισμού, θα ήταν αποδεκτή στο Βρετανικό κοινό;

Ίσως αυτό είναι το πρώτο βήμα για την δημιουργία ενός μαζικού κινήματος που θα συμβάλλει στην περαιτέρω ριζοσπαστικοποίηση της Βρετανικής νεολαίας και αναμφισβήτητα μπορώ να δω τον Ελληνικό Δεκέμβρη του 2008 να αποτελεί σημείο έμπνευσης για αυτούς. Η προσπάθεια εμπρησμού του Χριστουγεννιάτικου δέντρου στην Trafalgar, το σύνθημα που είδα κάτω γραμμένο «We remember Alexis» σε κάποιον τοίχο κατά την διάρκεια της 9-12 επιβεβαιώνουν πως ο Ελληνικός Δεκέμβρης αποτελεί ορόσημο στην νεότερη ιστορία των Ευρωπαϊκών κινημάτων.

Οι φοιτητικές κινητοποιήσεις μπορεί να μην κατάφεραν να πείσουν τον συνασπισμό Συντηρητικών-Φιλελεύθερων να καταψηφίσουν το νομοσχέδιο αλλά επέφεραν αλλαγές στο πολιτικό σκηνικό της χώρας. Τώρα πλέον η άρχουσα τάξη γνωρίζει πως από εδώ και πέρα δεν θα μπορεί ανενόχλητη να επηρεάζει τις τύχες εκατομμυρίων ανθρώπων. Ωστόσο, οι φοιτητικοί αγώνες στην Βρετανία δεν έχουν ούτε την μαχητικότητα ούτε τον δυναμισμό των Ελληνικών. Βρίσκονται ακόμα σε «περιθωριακό» επίπεδο και η αντίδραση του κατεστημένου είναι ισχυρή. «Η Scotland Yard θα εξετάσει ζητώντας από τον Υπουργό Εσωτερικών να απαγορεύσει τις περαιτέρω φοιτητικές πορείες αν τα επίπεδα της βίας που αμαύρωσαν τις πρόσφατες διαμαρτυρίες συνεχιστούν», δήλωσε ανώτερος αξιωματικός της αστυνομίας της Βρετανίας. Χρειάζεται αρκετός χρόνος και πολλές ακόμα προσπάθειες προκειμένου να δημιουργηθεί συνείδηση αντίστασης και η ιδέα της κοινωνικής ανυπακοής να διεισδύσει στην νοοτροπία των ανθρώπων. Όμως οι Άγγλοι φοιτητές από ότι έχουν δείξει έχουν πάρει αρκετά στα σοβαρά την υπόθεση αυτήν. Αυτό που ευνοεί την κατάσταση είναι βεβαίως και η οργάνωση που έχουν σχεδόν σε όλα, κάτι που μπόρεσα να διακρίνω και στις φοιτητικές συνελεύσεις όπου λαμβάνονται όλες οι αποφάσεις για τα επόμενα βήματα. Σίγουρα η έγκριση του νομοσχεδίου θα έχει απογοητεύσει αρκετούς, μπορεί η τακτική της αστυνομίας από την μια να εξαγριώνει τους φοιτητές αλλά από την άλλη να αποθαρρύνει αρκετούς να ξανα-λάβουν μέρος σε κάποια διαδήλωση, όμως οι Βρετανοί φοιτητές δείχνουν αποφασισμένοι πως ο αγώνας θα συνεχιστεί. «We will be back soon» φώναζαν όταν εγκατέλειπαν την Parliament Square.

Στην κατηγορία Photo archives θα βρείτε δικό μας υλικό (φωτογραφίες και βίντεο από τις κινητοποιήσεις).


Σύντομο URL: http://wp.me/pyR3u-3H7