Η κοινωνία του Θεάματος, Guy Debord

Τον Νοέμβριο του 1967 ο Guy Debord εκδίδει ένα από τα σημαντικότερα του συγγράματα, την «Κοινωνία του Θεάματος». Λίγους μήνες αργότερα, το Παρίσι μοιάζει με βόμβα έτοιμη να εκραγεί. Ο Debord, όντας ιδρυτής της «Καταστασιακής Διεθνούς» θα συμμετάσχει στα γεγονότα του ξεσηκωμού του Μάη του 68. Η  «Κοινωνία του Θεάματος» μαζί με την ομάδα «Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα» της οποίας χαρακτηριστική μορφή υπήρξε ο Έλληνας διανοητής, Κορνήλιος Καστοριάδης, θεωρούνται ως οι βασικοί εμπνευστές της εξέγερσης.

Ο Debord δεν υπήρξε μόνο ένας σπουδαίος θεωρητικός και Λεττριστής. Ήταν επίσης και κινηματογραφιστής και εκδότης περιοδικών. Ένα πρόσωπο που αποτελεί πρότυπο για πάρα πολλές γενιές ελευθεριακών στην Ευρώπη. Βαθιά επηρεασμένος από τον Μαρξ, τον Μποντλέρ και τον Λοτρεαμόν, εξαιρετικά διορατικός, στην Κοινωνία του θεάματος σκιαγραφεί με εντυπωσιακή διαύγεια τα κύρια χαρακτηριστικά της εκσυγχρονισμένης θεαματικής εξουσίας: τεχνοκρατία, γραφειοκρατία, συγκεντρωτισμός, προπαγάνδα και οικονομική συγχώνευση. Η σκέψη του Debord σίγουρα αποτελεί ορόσημο για τη δράση της νεολαίας σήμερα.

Το 1994 προσβεβλημένος από μια ανίατη ασθένεια ο Debord αυτοκτονεί! Οι οπαδοί του στην Αθήνα αποφάσισαν να του στείλουν τον τελευταίο τους χαιρετισμό γεμίζοντας με γκραφίτι και συνθήματα τους τοίχους της πόλης, που παραπέμπουν σε λεγόμενά του. Τα τελευταία χρόνια όμως παρατηρείται ένα έντονο ενδιαφέρον γύρω από το πρόσωπό του. Δεκάδες ιστολόγια κάθε μέρα δημιουργούνται από χρήστες/θαυμαστές του. (Διαβάστε εδώ περισσότερα για την ζωή και την δράση του)

[1] Το κίνημα των καταλήψεων [του Μάη] ήταν προφανώς η άρνηση της αλλοτριωμένης εργασίας και επομένως η γιορτή, το παιχνίδι, η πραγματική παρουσία των ανθρώπων και του χρόνου. Ήταν, επίσης, η άρνηση κάθε εξουσίας, κάθε ειδίκευσης, κάθε ιεραρχικής αποστέρησης· η άρνηση του κράτους και συνεπώς των κομμάτων και των συνδικάτων, καθώς και των κοινωνιολόγων, των καθηγητών, της καταπιεστικής ηθικής και ιατρικής. Όλα εκείνα που το κίνημα επανέφερε μέσα σ’ έναν κατακεραυνωτικό συνειρμό –“Γρήγορα!” έλεγε απλά ένα από τα συνθήματα στους τοίχους, που ήταν ίσως το πιο ωραίο– περιφρονούσαν ολοκληρωτικά τις παλιές συνθήκες ύπαρξης και άρα όλους αυτούς που εργάζονταν για τη διατήρησή τους, από τις βεντέτες της τηλεόρασης μέχρι τους πολεοδόμους.

Δυο λόγια για την Καταστασιακή Διεθνή: Ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 1957 στην Ιταλία, ενώνοντας τις δυνάμεις της Λεττριστικής Διεθνούς (Γκυ Ντεμπόρ, Μισέλ Μπερνστάιν), του Διεθνούς Κινήματος για ένα Φαντασιακό Μπαουχάους (Άσγκερ Γιορν, Τζουζέπε Πίνοτ-Γκαλίτσο) και της Ψυχογεωγραφικής Επιτροπής του Λονδίνου (Ραλφ Ράμνεϋ). Τα μέλη των ομάδων αυτών όντας επηρεασμένα από άλλα ιστορικά καλλιτεχνικών κινημάτων, όπως η Cobra και ο Λεττρισμός, εμπνέονταν από τον Φουτουρισμό, το Νταντά, το Σουρεαλισμό και τον Κυβισμό, μοιράζονταν τη θέληση για το ξεπέρασμα της τέχνης ως εργαλείο καθημερινής χρήσης και γενικώς προσπαθούσαν να βλέπουν την καθημερινότητα με μια πιο επαναστατική ματιά.

Η Κ.Δ. υιοθέτησε διάφορες πειραματικές τεχνικές και προσεγγίσεις, όπως η ψυχογεωγραφία (η επίδραση των φυσικών δυνάμεων και των κλιματικών συνθηκών πάνω στον άνθρωπο, οι επιδράσεις του γεωγραφικού περιβάλλοντος, οργανωμένου ή όχι, στα συναισθήματα και τη συμπεριφορά των ατόμων), η περιπλάνηση (ένας πειραματικός τρόπος συμπεριφοράς που συνδέεται με τις συνθήκες της ζωής στην πόλη και συγχρόνως μια τεχνική του βιαστικού περάσματος μέσα από ποικίλες αστεακές ατμόσφαιρες) και η μεταστροφή (η επαναχρησιμοποίηση και ενσωμάτωση προηγούμενων καλλιτεχνικών δημιουργημάτων σε μια ανώτερη κατασκευή του περιβάλλοντος). «Αποφάσισαν ότι το πρώτο πεδίο της μελλοντικής τους δραστηριότητας θα περιλάμβανε πειράματα στη συμπεριφορά, την κατασκευή ολοκληρωμένων περιβαλλόντων και ελεύθερα δημιουργημένων στιγμών ζωής» [2].

Πηγές
[1] Η Αρχή μιας Εποχής, ανυπόγραφο κείμενο που αποδίδεται στον Ντεμπόρ, περιοδικό Internationale Situationniste, τχ 12, Σεπτέμβριος 1969.
[2] Μισέλ Μπερνστάιν, Η Καταστασιακή Διεθνής, Σεπτέμβριος 1964 (περιλαμβάνεται στη συλλογή Το αισθητικό και το πολιτικό).
3) Bairro Alto: Ένα blog για τις πόλεις και τους ανθρώπους που ζουν, δημιουργούν και ερωτεύονται σε αυτές. Άρθρο: Ψυχογεωγραφία.
4) Blackout: Κι ο μήνας Μάης δε θα ξανάρθει ποτέ, από σήμερα εως το τέλος αυτού του κόσμου του θεάματος, δίχως να μας θυμήθουν. Το προλεταριάτο σαν υποκείμενο και σαν αναπαράσταση.

.

Σύντομο URL: http://wp.me/pyR3u-3yW

Αναρτήθηκε στις: 21/12/2010